Danıştay 12. Daire E.2020/3190 K.2020/3663

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na ekli (I) sayılı Cetvelin, vergi müfettişlerinin ek göstergelerini düzenleyen I/g bendinde, vergi müfettişlerinin anılan bentteki ek göstergeden yararlanabilmeleri için alternatifli olarak 2 koşul aranmaktadır. Buna göre "en az üç yıl süreli yükseköğrenim veren fakülte ve yüksekokulları bitirerek mesleğe özel yarışma sınavı ile giren ve belirli süreli meslek içi eğitimden sonra özel bir yeterlik sınavı sonunda vergi müfettişliğine atanmak" veya "(yüksek öğrenimli olup, özel kanunların öngördüğü şartları taşıyanlardan en az sekiz yıl mesleki görev yaptıktan sonra yine bu kanunların öngördüğü usule göre seçilerek) vergi müfettişliğine atanmak" koşulunu sağlayanların, söz konusu bentteki ek göstergelerden yararlanabilecekleri tartışmasızdır.

Diğer bir deyişle, yeterlik sınavına girmemesi nedeniyle, 657 sayılı Kanun'a ekli (I) sayılı Cetvelin I/g bendindeki alternatifli ilk koşulu taşımayan emekli vergi denetmenlerinin; parantez içi hükümde yer alan ikinci koşulu sağlamaları halinde, anılan bentteki ek göstergeden istifade edebilmeleri mümkün bulunmaktadır.

16/09/1993 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 516 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'yle "vergi kontrol memuru" kadroları kaldırılarak "vergi denetmen yardımcısı" ve "vergi denetmeni" kadroları ihdas edilmiştir. Aynı Kararname'nin Geçici 2. maddesiyle de, 3 yıldan fazla vergi kontrol memuru olarak görev yapanların, vergi denetmeni kadrosuna atanmaları öngörülmüş; ayrıca bu şekilde atananlara ek gösterge ödenmesinde yeterlik sınavı şartı aranmayacağı kurala bağlanmıştır.

Buna göre, yüksek öğrenimli olup, en az 8 yıl mesleki görev yaptıktan sonra 516 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 2. maddesinde öngörülen usule göre vergi denetmenliğine atananların, 657 sayılı Kanun'a ekli I sayılı Cetvelin I/g bendinde parantez içinde yer alan "yüksek öğrenimli olup, özel kanunların öngördüğü şartları taşıyanlardan en az sekiz yıl mesleki görev yaptıktan sonra yine bu kanunların öngördüğü usule göre seçilerek vergi müfettişliğine (eski adıyla vergi denetmenliğine) atanmak" koşulunu sağladıkları açıktır.

Nitekim, benzer nitelikteki bir uyuşmazlıkta, 13/12/2002 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 24/01/2002 tarih ve E:1999/1, K:2002/1 sayılı kararında. "657 sayılı Yasanın 43 üncü maddesine ekli cetvele, "sınavsız müfettiş olanların da aynı ek göstergeden yararlanacaklarına" dair hükmün ilavesi, bir haksızlığın giderilmesi amacına matuftur.

Çünkü, kariyer bir görev olan müfettişliğe sınavla girmek esas olmakla beraber, çeşitli hizmet kademelerinden geçerek belli düzeydeki görevlere gelen elemanların bilgi birikiminden yararlanılmasının hizmet gereklerine uygun olacağı düşüncesi ile bir çok kamu kurumunda müfettişliğe sınavsız fakat seçimle atama müessesesi de kabul edilmiş, sözü edilen 43 üncü maddeye ekli Cetvelde önce 418 sayılı, bilahare 527 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler ile getirilen hükümlerle bu şekilde atananlara da aynı ek göstergenin uygulanması öngörülmüş;

böylece sınavla veya seçimle atananlar arasında kariyer farkı olmadığı ortaya konulmuştur." ifadelerine yer verilerek, mesleğe özel yarışma sınavıyla (diğer bir deyişle yeterlik sınavıyla) girmeyen müfettişlerin 657 sayılı Kanun'a ekli (I) sayılı Cetvelin I/g bendinde parantez içi hükümde yer alan şartları taşımaları kaydıyla, anılan bentteki ek göstergelerden yararlandırılmaları gerektiğine karar verilmiştir.

Bu durumda, vergi kontrol memuru kadrosunda görev yapmakta iken, 516 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'yle 16/09/1993 tarihinde vergi denetmeni kadrosuna atanmış sayılan ve bu kadrodan da emekliye ayrılan davacının, 657 sayılı Kanun'a ekli (I) sayılı Cetvelin I/g bendinde parantez içi hükümde yer alan şartları taşıdığı dikkate alındığında, vergi müfettişleri için öngörülen ek göstergeden yararlandırılması gerekirken, aksi yönde tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından, davacının karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onikinci Dairesinin iptall-kabul yönünden verilen bozma kararının kaldırılarak, Mahkeme kararının iptal-kabule ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

Kararın, "11/05/2015 tarihinden önceki döneme ait ek göstergeden kaynaklanan parasal hakların süre aşımı nedeniyle reddine" ilişkin kısmının incelenmesi:

5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun Ek 67. maddesinde, bu madde uyarınca eşitlik cetveliyle ek göstergeleri belirlenenlere, bu belirleme işleminden önce ödenmiş emekli, dul ve yetim aylıkları ile emekli ikramiyeleri için herhangi bir fark ödemesi yapılmayacağı öngörülmüş olup; buna göre davacıya, kadro eşitlik cetvelinin yürürlüğe konulduğu 01/03/2012 tarihinden itibaren vergi müfettişleri için öngörülen ek gösterge tutarının ödenmesi gerektiği açıktır.

Ayrıca, 5434 sayılı Kanun'un 117. maddesinde, "Bu kanun gereğince çeşitli adlarla ödenecek paralardan; istihkak kesbedildiği tarihlerden itibaren beş yıl sonuna kadar alınmıyan veya yazı ile müracaat edilerek aranmıyanlar Sandık lehine zamanaşımına uğrar." kuralına yer verilerek, bu Kanuna göre yapılacak ödemelerin, hak kazanıldığı tarihten itibaren 5 yıllık süre içinde istenebilmesinin mümkün olduğu belirtilmiştir.

Buna göre, 5434 sayılı Kanun'un 117. ve Ek 67. maddeleri uyarınca, davacının yoksun kaldığı ek gösterge tutarlarının 01/03/2012 tarihinden itibaren ödenmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, davacının karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onikinci Dairesinin süre aşımı nedeniyle ret yönünden verilen onama kararının kaldırılarak, Mahkeme kararının "22/10/2012 tarihinden geriye doğru 60 günden önceki döneme ait ek göstergeden kaynaklanan parasal hakların süre aşımı nedeniyle reddine" ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü: