Danıştay 12. Daire E.2020/3601 K.2023/5659

Dava konusu istem: Balıkesir İli, Karesi İlçesi, ... Ortaokulunda hizmetli olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde öngörülen Devlet memurluğuna alınma şartını kaybettiğinden bahisle aynı Kanun'un 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Devlet memurluğunun sona erdirilmesine ilişkin Balıkesir Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün … tarih ve E:… sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin mahkumiyet kararına yönelik olarak Balıkesir 1. Ağır Ceza Mahkemesine sunduğu 23/01/2019 ve 19/03/2019 tarihli dilekçelerinin incelenmesi neticesince, anılan mahkumiyet kararlarının usulüne uygun tebliğ edilmediğinin anlaşılması üzerine aynı dosya kapsamında 21/03/2019 tarihli ek kararla, davacının istinaf talebi kabul edilerek, davacı hakkında 'genel güvenliğin tehlikeye sokulması,

kasten yaralama ve konut dokunulmazlığını ihlal' suçlarından verilen cezalara ilişkin … tarih ve E:…, K:… sayılı ilamların infazının durdurulmasına karar verildiği, davacının hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin mahkumiyet kararının Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu aşamasında olduğu görülmüş olup, mevcut durumda ortada kesinleşmiş bir mahkumiyet kararının bulunmadığı, bu durumda, ...

Asliye Ceza Mahkemesince verilen kararın istinaf aşamasından geçerek kesinleşmesi halinde davacının, Devlet memurluğundan ilişiğinin kesilmesi yoluna gidilebileceğinden, Devlet memuriyetine engel suçtan alınan mahkumiyet kararı kesinleşmeden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; öte yandan, davacı tarafından dava dosyasına ibraz edilen 03/04/2019 tarihli savunmaya cevap dilekçesinde 'açıkta kaldığı süreler boyunca mali ve özlük haklarının yasal faiziyle verilmesine' yönelik talebine gelince; dava dilekçesinde yer almayan anılan talebin davayı genişletme yasağı kapsamında olduğu,

idari yargıda uygulanan davayı genişletme yasağı yönündeki genel kural nedeniyle söz konusu isteme ilişkin ayrıca hüküm kurulmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının kasten işlenen bir suçtan 1 yıldan fazla mahkumiyeti bulunduğu ve buna ilişkin ceza mahkemesi kararının kesinleştiği, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Balıkesir İli, Karesi İlçesi, ... Ortaokulunda hizmetli olarak görev yapan davacı, yargılandığı. Asliye Ceza Mahkemesinin E:.. sayılı dosyasında … tarih ve K:… sayılı kararla, nitelikli olarak konut dokunulmazlığını ihlal etme suçundan 1 yıl 2 ay, genel güvenliğin tehlikeye sokulması suçundan 8 ay, kasten yaralama suçundan 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmış, anılan kararın istinaf kanun yoluna başvurulmadan 19/06/2018 tarihinde kesinleşmesi üzerine,

657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde sayılan kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl ve daha fazla süreyle hapis cezasına mahkum olmamak şartını kaybettiğinden bahisle, aynı Kanun'un 98. maddesinin (b) bendi uyarınca davacının görevine son verilmesine ilişkin … tarih ve E:… sayılı işlem tesis edilmiş, bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

Öte yandan, dava konusu işlemin tesisinden sonra, kesinleşmiş olan Ceza Mahkemesi kararının usulüne uygun tebliğ edilmediğinden bahisle davacı tarafından yapılan istinaf başvurusu kabul edilerek, 21/03/2019 tarihli ek kararla; verilen cezalara ilişkin ilamların infazının durdurulmasına karar verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Devlet memurluğuna alınacaklarda aranacak genel ve özel şartların düzenlendiği 48. maddesinin birinci fıkrasının "Genel şartları" belirleyen (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde, " Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile;

kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak." kuralına.

"Özel şartları" belirleyen (B) bendinin (2) numaralı alt bendinde, "Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" kuralına yer verilmiştir.

657 sayılı Kanun'un 98. maddesinin (b) bendinde ise, "Memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi", Devlet memurluğunu sona erdiren haller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılan davanın konusunu oluşturan memuriyete son verme işleminin dayanağının … Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı mahkumiyet kararı olması nedeniyle, söz konusu kararın hukuki varlığını ve geçerliliğini sürdürmesi önem arzetmektedir.

Davacının memuriyetine son verilmesine ilişkin işlemin hukuka uygunluğunun denetlendiği yargılama sürecinde ortaya çıkan ve uyuşmazlığın esasına etki edebilecek nitelikte bulunan durumların resen göz önüne alınacağı tartışmasızdır.

Uyuşmazlık bu açıdan değerlendirildiğinde; davacının …. Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı mahkumiyet kararının kendisine usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğinden bahisle istinaf istemiyle başvuruda bulunduğu, ... Asliye Ceza Mahkemesinin … tarihli ek kararıyla istinaf isteğinin kabulüne, ilamların infazının durdurulmasına karar verildiği, … Bölge Adliye Mahkemesi …. Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması ve konut dokunulmazlığını ihlal etme suçları nedeniyle verilen mahkumiyet kararı hukuka uygun bulunarak davacının istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar verildiği görülmektedir.

Davacının 657 sayılı Kanun'un 98. maddesinin (b) bendi uyarınca memuriyetine son verilmesi işlemin sebep unsurunu 48. maddede sayılan ve memuriyete engel kabul edilen bir suçtan mahkumiyet ve bu mahkumiyete ilişkin kesinleşmiş bir mahkeme kararı oluşturmaktadır.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla, yukarıda bahsedilen ek kararın verilmemiş olduğu, davacının mahkumiyetine ilişkin ceza mahkemesi kararının usulüne uygun olarak tebliğ edilmediği gerekçesiyle yapılan istinaf incelemesi neticesinde de hukuki durumun değişmediği ve dava konusu işlemin hukuki dayanağının ortadan kalkmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda; davacının memuriyetine engel olacak nitelikte bir suçtan mahkum olduğu açık olduğundan, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.