Danıştay 12. Daire E.2020/4406 K.2022/6606

Dava konusu istem: Adana ili, Yüreğir ilçesi, … Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğretmeni olarak görev yapan davacının, Adana ili, … Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde inşaat teknik/yapı tasarımı öğretmeni olarak görev yaptığı dönemde işlediği iddia edilen fiili nedeniyle 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının D bendinin (ı) alt bendi uyarınca 1 yıl kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıyla cezalandırılmasına ve bu cezanın yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunmasından dolayı brüt aylığından 1/4 oranında kesinti yapılması şeklinde uygulanmasına ilişkin … tarihli ve … sayılı işlemin iptali ve bu işlem nedeniyle yapılan kesintinin yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkında düzenlenen soruşturma ve eki bilgi ve belgeler ile ifadelerin birlikte değerlendirilmesinden; davacının görev yaptığı okul öğrencilerinin şikayetleri ve … isimli haber sitesinde "liseli kız öğrenci fenalık geçirdi" başlıklı haber üzerine Adana Valiliği'nin … tarih ve … sayılı işlemiyle davacı hakkında "öğrencilerin döner sermaye ücretlerini verirken haksızlık ettiği" iddialarının incelenmesi amacıyla verilen olur üzerine düzenlenen 02/03/2015 tarihli inceleme raporunda, döner sermaye işletmesinde çalışan 66 öğrenciden 25'inin bordroda yazan miktarları aldığı beyanında bulunduğu,

geri kalanının ise bordroda yazan miktarlar ile aldıkları ücretin aynı olmadığını beyan ettikleri, öte yandan döner sermaye işletmesinde çalışan ve daha önce aynı okulda okuyup mezun olmuş kişilerin de bulunduğu, okul öğrencilerinden kesinti yapılan ücretlerin mezun öğrencilere ödendiği şeklindeki iddianın incelenmesi kapsamında Eylül 2012 ile Aralık 2014 tarihleri arasında düzenlenen bordrolarda toplam 39.253,09-TL ücret görünmesine rağmen, öğrencilere toplam 12.574,96-TL ödendiği, mezun öğrencilere ise 7.500,00-TL ödendiği,

bu haliyle de 19.178,13-TL ücretin kimseye ödenmediğinin tespiti üzerine düzenlenen soruşturma raporu uyarınca da kademe ilerlemesinin durdurulması cezası tesis edildiğinin anlaşıldığı, uyuşmazlıkta; soruşturma raporunun 53 ve devamı sayfalarında bulunan şikayetçi öğrencilerin ifadeleri incelendiğinde, … isimli öğretmenin öğrencileri şikayet etmesi yönünde teşvik ettiği hatta bu konuda ısrarcı olduğu ve davacıyla aralarında genel olarak bir uyumsuzluk olduğu kanaatine varılmış olsa da, öğretmenler arasındaki bu tür bir uyumsuzluğun suç olan bir fiile ceza verilmesini engellemeyeceğinden,

gerek öğrenci ifadeleri gerekse de inceleme raporunda düzenlenen tabloda kimseye ödenmeyen 19.178,13-TL'nin tespit edilmesi nedeniyle davacının üzerine atılı fiillerin sübuta erdiği sonucuna varılarak, davaya konu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onikinci Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Temyiz aşamasında ileri sürdüğü iddiaların değerlendirilmediği, zimmet suçuyla yargılandığı davadan beraat ettiği ve kararın kesinleştiği, disiplin cezasına konu soruşturma sonucunda idari yönden görev yerinin değiştirildiği, bu işleme karşı açmış olduğu davada beraat kararı gerekçe gösterilerek dava konusu işlemin iptaline karar verildiği ileri sürülerek Danıştay Onikinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onikinci Dairesinin 28/01/2020 tarih ve E:2016/6215, K:2020/649 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Adana ili, Yüreğir ilçesi, … Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğretmeni olarak görev yapan davacının, Adana ili, … Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde inşaat teknik/yapı tasarımı öğretmeni olarak görev yaptığı dönemde, döner sermaye işletmesinde çalışan bazı öğrencilerin 2012 Eylül - 2014 Aralık aylarında ücret bordrosundaki yer alan miktarı tam ödemediği gerekçesiyle hakkında düzenlenen 17/03/2015 tarihli soruşturma raporunda getirilen teklif uyarınca "1 yıl süreli kademe ilerlemesinin durdurulması" cezasıyla cezalandırılması üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının D bendinin (ı) alt bendinde "Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak, kişilerin yarar veya zararını hedef tutan davranışlarda bulunmak'' kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin hukuku ile ceza hukukunun birbirinden farklı yargılama metodlarının olduğu, disiplin suçu oluşturan bir fiilin genel hükümlere göre suç teşkil etmesi durumunda, disiplin soruşturması ile ceza soruşturmasının birbirinden bağımsız olarak yürütüleceği kuşkusuzdur.

Bununla birlikte, ceza yargılaması sonucunda, suçun unsurlarının oluşmadığı ya da suçun ilgili kişi tarafından işlenmediğinin tespit edilmesi nedeniyle, hakkında beraat kararı verilmesi durumunda, bu beraat kararının disiplin cezası açısından da bağlayıcı olacağı ve aynı eylem nedeniyle ayrıca bir disiplin cezası verilemeyeceği; delil yetersizliği nedeniyle beraat kararı verilmesi durumunda ise, disiplin soruşturması sonucunda disiplin cezasına konu eylemin işlendiği kanaatinin oluşması halinde disiplin cezası verilebileceği açıktır.

Dava konusu olayda, davacı hakkında soruşturmaya konu fiil nedeniyle aynı zamanda hakkında yürütülen adli soruşturma sonucunda "zimmet suçunu" işlediği iddiasıyla ... Ağır Ceza Mahkemesi nezdinde açılan kamu davasında … tarihinde istinaf kanun yoluna başvurulmadan kesinleşen … günlü ve E:…, K: … sayılı kararı ile suçun davacı tarafından işlenmediğinin sabit olması nedeniyle beraat kararı verildiği görülmektedir.

Ayrıca davacının, aynı soruşturma kapsamında idari yönden getirilen teklif doğrultusunda görev yerinin değiştirilmesi üzerine bu işleme karşı açtığı davada İdare Mahkemesi tarafından verilen davanın reddi yolundaki kararın itirazen incelenmesi sonucunda … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile beraat kararı gerekçe gösterilmek suretiyle bozularak dava konusu işlemin iptaline karar verildiği ve bu kararın da karar düzeltme aşamasında kesinleştiği görülmüştür.

Buna göre, dava konusu işleme dayanak alınan soruşturma konusu fiilin davacı tarafından işlenmediğinin, ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin yukarıda bahsi geçen kararı ile açık olması ve aynı soruşturma kapsamında verilen görev yerinin değiştirilmesine ilişkin işlem aleyhine açılan davada dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi nedeniyle, davacının bir yıl süreli kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Öte yandan, Anayasa'nın 125. madde hükmü uyarınca idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü bulunduğundan, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal hakların da davalı idarece tazmini gerekmektedir.