Danıştay 12. Daire E.2020/4418 K.2023/6079

Dava konusu istem: Milli Savunma Bakanlığı Kara Harp Okulu Komutanlığınca 05/02/2018 - 27/07/2018 tarihleri arasında gerçekleştirilen 27'nci Dönem Subay Temel Askerlik ve Subaylık Anlayışı Kazandırma Eğitimini tamamlayarak subaylığa nasbedilen davacı tarafından, disiplinsiz tutum, davranış ve ders konularına ilgisizliği nedeniyle toplam üç defa yazılı uyarı aldığından bahisle 10. Dönem Özel Kuvvetler İhtisas Kursundan ilişiğinin kesilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile 926 sayılı TSK Personel Kanunu'nun 15. maddesinin 3. fıkrası uyarınca Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E…., K:… sayılı kararıyla; davacının, 10. Dönem Özel Kuvvetler İhtisas Kursunda iken, Kara Komando Harekatı safhasının 26/09/2018 - 28 /09/2018 tarihleri arasında, Beynam Bölgesinde icra edilen Nokta Traversi arazi uygulaması esnasında 26 Eylül 2018 tarihinde emir ve talimatlara aykırı olarak "yoldan yürüdüğü" için 26/09/2018 tarihinde ilk uyarıyı, 17/10/2018-19/10/2018 tarihleri arasında Küre Dağları bölgesinde icra edilen Büyük Travers arazi uygulaması esnasında ''yoldan yürüdüğü'' için 19/10/2018 tarihinde ikinci uyarıyı aldığı,

aynı gün arazi uygulaması esnasında ''hedef bulma kartını kaybettiği'' için bir uyarı daha aldığı, davacının disiplinsiz tutum, davranış ve ders konularına ilgisizliği nedeniyle Kara Komando Harekatı safhasında toplam üç defa yazılı olarak uyarıldığından bahisle Öğretmenler Kurulu kararı ile önce kurstan ilişiğinin kesildiği, kurstan ilişiğinin kesilmesi nedeniyle de sonrasında, Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesildiği;

uyuşmazlıkta, davalı idarece ÖKY 184-1 sayılı Özel Kuvvetler Okul Komutanlığı Kurslar Yönergesinin Dördüncü Bölüm Birinci Kısım 6.a(3)(a) maddesinde yer alan, kurs süresince sıralı amirleri ile ilgili öğretmenlerce yapılan inceleme ve takip neticesinde disiplin, tutum, davranış ve ders konularına ilgisi, kişisel sorunları kapsamında kursun herhangi bir safhasında üç, toplamda altı defa yazılı olarak uyarılan kursiyerlerin durumlarının görüşülmesi için kurs sonu beklenmeksizin Öğretmenler Kuruluna sevkedileceğine dair düzenlenleme uyarınca kurstan ilişiği kesilen davacı hakkında dava konusu işlemlerin tesis edildiği görülmüş ise de,

davacının hazırlık eğitimini tamamlayarak teğmenliğe nasbının yapıldığı, aynı gün ve aynı eğitim sırasında yapılan iki ikazın ayrı ayrı değerlendirilmesinin hakkaniyetle bağdaşmadığı, aldığı 3 adet yazılı ikazın mahiyeti dikkate alındığında, anılan cezalar nedeniyle görevine son verilmesinin ağır sonuçlar doğurduğu; öte yandan, ikazların mahiyetinin de davacının görevini yapamayacağı sonucunu doğurmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle anılan işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden bahisle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusu reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

211 sayılı İç Hizmet Kanunu'nda askerlik görevinin, harp sanatını öğrenmek ve yapmak mükellefiyeti olarak tanımlandığı, subay statüsünde olan davacının yaptığı hataların kendisi ve görev yaptığı tim arkadaşları nezdinde hayati önemi haiz sonuçlar doğurabileceği, işlemlerin idarenin takdir yetkisi kapsamında objektif ölçütler doğrultusunda tesis edildiği, yargı yetkisinin hukuka uygunluk denetimi ile sınırlı olduğu, yerindelik denetimi şeklinde kullanılamayacağı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Uyarı aldığı hataların basit hatalar olduğu, bu eylemleri nedeniyle Silahlı Kuvvetlerden ilişiğinin kesilmesinin ağır ve ölçüsüz olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

MADDİ OLAY

Davacı, Milli Savunma Bakanlığı Kara Harp Okulu Komutanlığınca 05/02/2018 - 27/07/2018 tarihleri arasında gerçekleştirilen 27'nci Dönem Subay Temel Askerlik ve Subaylık Anlayışı Kazandırma Eğitimini tamamlayarak subaylığa nasbedilmiştir.

10. Dönem Özel Kuvvetler İhtisas Kursunda iken, Kara Komando Harekatı safhasının 26/09/2018 - 28 /09/2018 tarihleri arasında Beynam Bölgesinde icra edilen Nokta Traversi arazi uygulaması esnasında 26 Eylül 2018 tarihinde emir ve talimatlara aykırı olarak "yoldan yürüdüğü" için 26/09/2018 tarihinde ilk uyarıyı, 17/10/2018 - 19/10/2018 tarihleri arasında Küre Dağları bölgesinde icra edilen Büyük Travers arazi uygulaması esnasında ''yoldan yürüdüğü'' için 19/10/2018 tarihinde ikinci uyarıyı, aynı gün arazi uygulaması esnasında ''hedef bulma kartını kaybettiği'' için 19/10/2018 tarihinde üçüncü uyarıyı almıştır.

Bir kurs döneminde disiplinsiz tutum, davranış ve ders konularına ilgisizliği nedeniyle toplam üç defa yazılı uyarı aldığından bahisle 10. Dönem Özel Kuvvetler İhtisas Kursundan ilişiği kesilmiş ve 02/11/2018 tarih ve 2018/1182 sayılı işlem ile 926 sayılı TSK Personel Kanunu'nun 15. maddesinin 3. fıkrası uyarınca da Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilmiştir.

Bunun üzerine, söz konusu işlemlerin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 14. maddesinde.

"En az dört yıl süreli fakülte veya yüksekokulları bitiren kadın veya erkeklerden muvazzaf subay olmak için başvuranlar; düzeltilmemiş nüfus kaydına göre müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmiyedi yaşını, lisansüstü öğrenimi tamamlamış olanlarda ise otuziki yaşını, uzmanlığını tamamlamış tabipler için otuzbeş yaşını bitirmemiş olmak, yedek subay olma koşullarını taşımak, yönetmelikte öngörülen sınavlar ile uygulanacak temel askerlik eğitiminde başarılı olmak ve diğer nitelikleri de haiz bulunmak şartıyla harp okullarında yetiştirilemeyen veya yeterince yetiştirilemeyen sınıflarda muvazzaf subaylığa naspedilebilirler.

Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere subay nasbedilecek olanların yaş ve diğer giriş şartları Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak Millî Savunma Bakanlığınca belirlenir.

En az dört yıl süreli fakülte veya yüksekokulları bitirip Türk Silahlı Kuvvetlerinde askerlik hizmetine başladıklarında düzeltilmemiş nüfus kaydına göre müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmiyedi yaşını, lisansüstü öğrenimi tamamlamış olanlarda ise otuziki yaşını bitirmemiş olanlardan muvazzaf subaylığa geçmek isteyenler, birinci fıkrada yazılı şartlar dahilinde muvazzaf subaylığa naspedilebilirler. Bunlardan, terhislerini müteakip başvuranlar ile askerlik hizmeti esnasında veya terhislerini müteakip en az dört yıl süreli fakülte veya yüksekokulları bitirip başvuranlar da birinci fıkra hükümlerine göre muvazzaf subaylığa naspedilebilirler.

Bu madde hükümlerine göre subay nasbedilenler, 15 inci maddede öngörülen askeri eğitimi müteakip atandıkları görevlerde bir yıllık deneme (adaylık) süresine tabi tutulurlar. Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere subay nasbedilenlerin deneme süresi iki yıldır.

Temel askerlik eğitiminde veya askeri eğitimde başarı gösteremeyenler, eğitimi başarı ile bitirdikten sonra atandıkları görevde bir yıllık (doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere subay nasbedilenler için iki yıl) deneme süresi sonunda Türk Silahlı Kuvvetlerine uyum sağlayamayan veya subaylığa engel hali görülenler, deneme süresinin sona ermesinden önce temin şartlarını taşımadığı anlaşılanlar veya bu şartları kaybedenler ile deneme süresinin bitimine kadar kendi istekleri ile ayrılmak isteyenlerin Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir ve aldıkları aylıkları dışında Devletçe bunlara yapılan masraflar, kanuni faizleriyle birlikte kendilerinden tahsil olunur.

"

Aynı Kanun'un 15. maddesinde; " Silahlı Kuvvetler veya kendi hesabına fakülte veya yüksek okulları bitirenler ile lisansüstü öğrenimi tamamlayanlar subay nasbedildikten sonra nakledildikleri sınıfları ile ilgili bir göreve atanırlar. Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere muvazzaf subaylığa nasbedilenler, doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrine atanırlar.

Bunlar nasbedildikleri rütbede ilk açılacak sınıfları ile ilgili subay sınıf okulları temel eğitimine, sınıfları ile ilgili subay sınıf okulları olmayanlar ise özel askeri eğitime tabi tutulurlar. Başarı gösteremeyenler görevlerine dönerek sonraki dönem eğitimine katılırlar. Bunlardan ikinci dönem eğitimde de başarı gösteremeyenler görevlerine iade edilirler ve yeniden eğitime tabi tutulmazlar. 14 üncü maddenin bir ve ikinci fıkralarına göre subay nasbedilenler hariç bu gibilerin nasbedildikleri rütbeye ait bekleme süresi bir yıl uzatılır.

Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere subay nasbedilenler sınıflarına bakılmaksızın Özel Kuvvetler Komutanlığında eğitime tabi tutulurlar. Bu eğitimlerde başarı gösteremeyenlerin, eğitimi tamamlamadan önce temin şartlarını taşımadığı anlaşılanların veya temin aşamasındaki şartları kaybedenlerin Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Geçici sağlık nedenleri ile başarı gösteremeyenler bir sonraki dönem eğitimine katılırlar.

Bunlardan ikinci dönem eğitimde her ne sebeple olursa olsun başarı gösteremeyenlerin Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Sağlık nedenleri ile başarı gösteremeyenler hariç olmak üzere, Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilenlerden aldıkları aylıkları dışında Devletçe bunlara yapılan masraflar, kanuni faizleriyle birlikte tahsil olunur.

Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere subay nasbedilenlerden sonradan Özel Kuvvetler Komutanlığı dışına atananlar, ayrıca sınıflarına ilişkin eğitimlere tabi tutulurlar." düzenlemesine yer verilmiştir.

Özel Kuvvetler Okul Komutanlığı Kurslar Yönergesi (ÖKY 184-1) 4.Bölüm, 1. Kısım 6 a (3) (a) maddesinde ise; Kurs süresince sıralı amirleri ile öğretmenlerce yapılan inceleme ve takip neticesinde, disiplin, tutum, davranış ve ders konularına ilgisi, kişisel sorunları kapsamında kursun herhangi bir safhasında üç, toplamda altı defa yazılı olarak uyarılan kursiyerlerin kurs sonu beklenmeksizin Öğretmenler Kuruluna sevk edileceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

ÖKY 184-1 sayılı Özel Kuvvetler Okul Komutanlığı Kurslar Yönergesinin Dördüncü Bölüm Birinci Kısım 6.a(3)(a) maddesinde, bir kurs döneminde 3 defa yazılı uyarı alan kursiyerlerin kurs sonu beklenmeksizin Öğretmenler Kuruluna sevk edileceği düzenlemesine yer verilmiş olup, Özel Kuvvetler Komutanlığında subay olarak görev yapan davacının da 10. Dönem Özel Kuvvetler İhtisas Kursunda eğitim görmekte iken bir kurs döneminde 3 defa yazılı uyarı aldığından bahisle önce kurstan, bilahare Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilmiştir.

Davacının aldığı uyarılar incelendiğinde.

Kara Komando Harekatı safhasının 26/09/2018 - 28/09/2018 tarihleri arasında Beynam Bölgesinde icra edilen Nokta Traversi arazi uygulaması esnasında 26 Eylül 2018 tarihinde emir ve talimatlara aykırı olarak "yoldan yürüdüğü" için 26/09/2018 tarihinde ilk uyarıyı, 17/10/2018 - 19/10/2018 tarihleri arasında Küre Dağları bölgesinde icra edilen Büyük Travers arazi uygulaması esnasında ''yoldan yürüdüğü'' için 19/10/2018 tarihinde ikinci uyarıyı ve aynı gün arazi uygulaması esnasında ''hedef bulma kartını kaybettiği'' için yine aynı tarihte üçüncü uyarıyı aldığı görüldüğünden, ilk derece Mahkemesinin,

aynı gün ve aynı eğitim sırasında yapılan iki uyarının (2. ve 3. uyarı) ayrı ayrı değerlendirilmesinin hakkaniyetle bağdaşmadığına ilişkin gerekçesi yerinde olup, kararda; yazılı ikazların mahiyeti dikkate alındığında, anılan cezalar nedeniyle görevine son verilmesinin ağır sonuçlar doğurduğu ve ikazların mahiyetinin de davacının görevini yapamayacağı sonucunu doğurmayacağı yönündeki gerekçelere de yer verilmesinde hukuki isabet bulunmamakta ise de;

bu husus, dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.