Danıştay 12. Daire E.2020/4461 K.2023/5606

Dava konusu istem: Eskişehir 1. Ana Jet Üs Komutanlığı Ulaştırma Taburu Araç Bakım Komutanlığında sözleşmeli astsubay olarak görev yapan davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin Hava Kuvvetleri Komutanlığı Personel Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının, hak ediş tarihinden ödeme tarihine kadar işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:. K:… sayılı kararla; davacının istihbarat değerlendirmesinin olumsuz olması nedeniyle davalı idarece sözleşmesinin yenilenmemesine karar verildiği, UYAP sistemi üzerinden yapılan araştırma sonucunda ise, davacı hakkında Aksaray Cumhuriyet Başsavcılığının …, Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığının … ve … sayılı soruşturma dosyalarına istinaden FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan ...

Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında yargılamasının derdest olduğu; davalı idarece kendisine tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun şekilde kullanıldığı, dolayısıyla dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan; davacının, astsubay sözleşmesinin yenilenmemesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığından, bu işlem nedeniyle statü dışında geçirdiği sürede ödenmemiş olan özlük haklarının ve aylıklarının hakediş tarihlerinden ödeme tarihine kadar yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının görev safahati boyunca hiçbir disiplin cezası almadığı, defalarca takdir ile taltif edildiği, ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında yargılamasının devam ettiği, beraat edeceğine inancının tam olduğu, bu davanın bekletici mesele yapılması gerektiği, idarenin takdir yetkinin hukuka aykırı kullanıldığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Eskişehir 1. Ana Jet Üs Komutanlığında astsubay olarak görev yapan davacı ile davalı idare arasında 2016-2019 yılları arasında geçerli olmak üzere 3 yıllık sözleşme imzalanmış, sözleşme süresinin bitiminde personel değerlendirme komisyonu tarafından sözleşme durumu değerlendirilen ve sözleşmesinin yenilenmemesine karar verilen davacının da aralarında bulunduğu liste Hava Kuvvetleri Komutanlığının 08/04/2019 tarihli oluru ile onaylanmış ve davacının sözleşmesinin yenilenmemesi suretiyle ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin tesis edilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun'un 3. maddesinde; sözleşmeli astsubay, bu Kanun'da öngörülen esaslara göre, kendileri ile sözleşme yapılarak subay nasbedilen astsubay çavuş, astsubay kıdemli çavuş, astsubay üstçavuş ve astsubay kıdemli üstçavuş rütbelerini haiz astsubaylar olarak tanımlanmış, aynı Kanun'un 8. maddesinde; sözleşmeli astsubaylık için genel olarak aranan nitelikler arasında güvenlik soruşturması olumlu sonuçlanmış olmak şartına yer verilmiş;

yine aynı Kanun'un 10. maddesinde sözleşmeli astsubay adaylarının, ön sözleşme yapılarak askerî eğitime alınacağı, bu eğitimi başarı ile tamamlayanlardan yönetmelikte belirtilen şartları taşıyanlarla sözleşme yapılacağı ve bu kişilerin astsubay çavuş rütbesine nasbedileceği, sözleşme sürelerinin; üç yıldan az ve dokuz yıldan fazla olmamak şartıyla, hizmet gerekleri ve yetiştirme maliyetlerine bağlı olarak kuvvet, sınıf ve branşlara göre yönetmelikte belirleneceği, yönetmelikte belirlenen şartları taşıyanların talepleri halinde sözleşmelerinin yenilenebileceği düzenlenmiştir.

27/04/2002 tarih ve 24738 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Subay ve Astsubay Yönetmeliği'nin "Sözleşmenin Yenilenmesi ve Uzatılması" başlıklı 14. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, "Sözleşmeli subay ve astsubaylardan, sözleşmesini yenilemek isteyenler sözleşme süresinin sona erme tarihinden 6 ay önceden başlamak suretiyle dilekçe ile ilk amirine müracaat eder.

Bu dilekçeler, EK-C'de belirtilen nitelik belgesi ile beraber silsileler yolu ile Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına gönderilir. Sözleşmesi yenilenecek personel.

Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde kurulacak komisyonlar tarafından personelin nitelik belgesi, sicili, takdir/ceza durumu, amir kanaatleri, almış olduğu eğitimler gibi hususlar çerçevesinde mesleki safahatları dikkate alınarak ilgili komutanlık personel ihtiyaçları doğrultusunda belirlenir.

Değerlendirme komisyonunun kimlerden oluşacağı, görev, yetki ve sorumlulukları Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca çıkarılacak yönergeler ile tespit edilir. Sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusundaki nihai karar Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından verilir. Uygun görülenlerin sözleşmesinin yenileneceği, sözleşmenin bitiminden önce bildirilir.

Sözleşme, ilgili sözleşmeli subay veya astsubayın talebinin İdarece kabul edildiğinin bildirilmesi ile yenilenir." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine gerekçe gösterilen istihbari nitelikteki belgelerde; davacının 2015 yılında FETÖ/PDY'ye müzahir ve kamu kurumlarında şahısların atama ve yer değişikliği işlemlerinin yapıldığı değerlendirilen dernekte ele geçirilen dokümanlarda adının geçtiği, Edirne Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülmekte olan 2018/108 sayılı soruşturma kapsamında verilen ifadede, davacı hakkında "Gölcük ilçesinde cemaat evlerinde kaldığını ve daha sonra hava astsubay olduğunu biliyorum,

cemaatteki sorumluluğu hakkında bilgim yoktur." şeklinde istihbari mahiyette bilgiler elde edildiği, davacıya ait 24/06/2011 yılında açılmış Bank Asya hesabının olup hesap hareketinin bulunmadığı, Kara Kuvvetleri Komutanlığında görevli M.K.'nın ... Ağır Ceza Mahkemesinde vermiş olduğu ifadede; davacı hakkında.

"Kocaeli Üniversitesi mezunudur, Gölcük ilçesinde cemaat evinde kalan davacının daha sonra hava astsubay olduğunu biliyorum." denildiği bilgilerine yer verildiği görülmektedir.

UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemeden; davacı hakkında, Aksaray Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/4465 sayılı dosyasında silahlı terör örgüne üye olma suçunun şüphelisi olarak başlatılan soruşturmanın yetkisizlik kararı ile gönderildiği Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığında 2019/18649 sayılı soruşturma numarasını aldığı, daha sonra Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/20337 sayılı dosyasıyla birleştirildiği ve bu dosyada (İdare Mahkemesi kararı verilmeden önce) 31/10/2019 tarihinde, davacının da aralarında bulunduğu şüphelilerin örgüt üyesi olduklarına dair soyut iddia dışında herhangi bir delil elde edilmediği,

davacı hakkındaki beyan içeriklerinin eski olduğu, 17/25 Aralık 2013 tarihi öncesini kapsadığı, suçun bu bakımdan süreklilik ve yoğunluluk unsurlarının oluşmadığı, Bank Asya hesaplarının örgüt liderinin talimatıyla, örgüte destek olma amacıyla açıldığına dair delil bulunmadığı, şüphelilerin terör örgütü ile irtibatlı olduklarına dair Eskişehir TEM Şube Müdürlüğünce herhangi bir bilgi ve belgeye ulaşılmadığı, şüphelilerin örgüt hiyerarşisine dahil oldukları yönünde delil elde edilemediği, soyut iddia dışında soruşturma kapsamında şüpheliler hakkında kamu davası açma şüphesini gerektirecek nitelikte ve yeterlilikte delil elde edilemediğinden,

kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği ve bu kararın itiraz edilmeden kesinleştiği görülmüştür.

Bakılan uyuşmazlıkta, her ne kadar İdare Mahkemesince, davacının ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında yargılamasının derdest olduğu, davalı idarece kendisine tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun şekilde kullanıldığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmişse de, İdare Mahkemesi kararı verilmeden önce davacı hakkında takipsizlik kararı verildiği ve davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan ceza yargılaması veya adli sicil kaydı bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacının sözleşmesinin yenilenmemesinin sebebi olarak ileri sürülen FETÖ/PDY silahlı terör örgütü üyesi olmak suçundan hakkında devam eden soruşturma ve davaların hangi aşamada olduğu hususu araştırıldıktan sonra, soruşturma ve yargılama sonunda verilecek kararlar değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve değerlendirme neticesinde verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.