Danıştay 12. Daire E.2020/5119 K.2023/2536

Dava konusu istem: Ankara İli, Zırhlı Birlikler Okulu Eğitim Tümeni Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yapmakta iken, kendi isteği ile ayrılması nedeniyle 23/11/2011 tarihinde sözleşmesi feshedilmiş olan davacı tarafından, sözleşmesinin feshi işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla; her ne kadar dava dilekçesinde, sözleşmenin feshine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açıldığı belirtilmiş ise de, idarece tek yanlı olarak sözleşme fesih işlemi tesis edilmediği, feshin davacının iradesiyle gerçekleştiği açık olup, idari makam ve merciilerce gerçekleştirilen, idari davaya konu edilebilecek tek taraflı bir sözleşme fesih işlemi bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kendi iradesiyle sözleşmeyi feshetmesinin mümkün olmadığı, BİMER ve CİMER'e başvurarak göreve devam etme iradesini ortaya koyduğu, idarenin, görevine devam etme isteğinin olmadığı iddiasının yerinde olmadığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Bölge idare mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden; uzman erbaşlık sınavını kazanan ve Sincan 1. Noterliğince düzenlenen ... tarih ve ... yevmiye nolu taahhütnameyi imzalayarak 15/11/2011 tarihinde Zırhlı Birlikler Okulu Eğitim ve Tümen Komutanlığında eğitime başlayan davacının, yine Sincan 1. Noterliğince düzenlenen ... tarih ... yevmiye nolu "taahhütnameden rücu" belgesinde, "daha önceki 2 yıl, 1 ay, 17 gün vazife yapacağına ilişkin taahhüdünden (hiçbir tesir altında kalmaksızın) rücu ettiğini, ilgili askeri kuruluşlarda buna göre işlem yapılmasını, her ne sebeple olursa olsun tekrar Türk Silahlı Kuvvetlerine alınmayacağının tarafına tebliğ edildiğini" beyan ettiği.

Kara Kuvvetleri Komutanlığı Etimesgut Ankara Zırhlı Birlikler Okulu ve Eğitim Tümen Komutanlığının Zırhlı Birlikler Okul Komutanlığına yazdığı ... tarih ve MRK.Ş.:... /İd.İşl. sayılı yazıda, "...'nun 23/11/2011 tarihli dilekçeyle sözleşmesini feshetmek istediğini beyan ettiği, Uzman Erbaş Yönergesi'nin 6. bölüm, 2. madde (a) fıkrası gereğince 23/11/2011 tarihi itibarıyla sözleşmesinin feshedileceğinin" bildirildiği ve 23/11/2011 tarihli ve terhis belgesi düzenlendiği; terhis belgesinde terhis sebebinin, "kendi isteği (sözleşme feshi)" olarak belirtildiği,

davacının, 02/04/2012 tarihinde BİMER'e yaptığı başvuruda görevine dönmek istediğini belirttiği, 19/04/2012 tarihli Kara Kuvvetleri Komutanlığı işlemiyle davacıya, "intibak edememe nedeniyle 23/11/2011 tarihinde sözleşmesinin feshedildiği, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesi uyarınca yeniden uzman erbaş olarak alınmasına olanak bulunmadığı" cevabının verildiği; davacının 03/08/2015 tarihli Genel Kurmay Başkanlığına verdiği dilekçeyle, "kendi isteğiyle ayrılmış olduğu uzman çavuşluk görevine dönme" talebinde bulunduğu,

Kara Kuvvetleri Komutanlığının 21/08/2015 tarihli işlemiyle davacıya, "intibak edememe nedeniyle 23/11/2011 tarihinde sözleşmesinin feshedildiği, Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesi uyarınca yeniden uzman erbaş olarak alınmasına olanak bulunmadığı" cevabının verildiği, davacının 07/09/2015 tarihli Kara Kuvvetleri Komutanlığına verdiği dilekçesiyle bu kez, "terör olaylarından dolayı bırakmış olduğu uzman çavuş görevine dönme" talebinde bulunduğu, Kara Kuvvetleri Komutanlığının 26/10/2015 tarihli işlemiyle davacıya, "intibak edememe nedeniyle 23/11/2011 tarihinde sözleşmesinin feshedildiği,

Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesi uyarınca yeniden uzman erbaş olarak alınmasına olanak bulunmadığı" cevabının verildiği; davacının 01/08/2016 tarihinde CİMER'e yapmış olduğu başvuruda, "uzman çavuş olarak göreve başladıktan 1 hafta sonra kursta yer olmadığından çıkardıklarını" belirterek yardımcı olunmasını talep ettiği, 03/11/2016 tarihli Kara Kuvvetleri Komutanlığı işlemiyle de aynı cevabın verildiği; davacının, 10/03/2017 ve 29/11/2017 tarihlerinde CİMER'e yapmış olduğu başvuruda.

14/11/2011 tarihinde uzman erbaş olarak göreve başladığı, ancak Mart ayındaki kursa çağıracaklarını söyleyerek sözleşmeyi feshettiklerini belirterek göreve dönme talebinde bulunduğu, 26/07/2017 ve 18/12/2017 tarihli Kara Kuvvetleri Komutanlığı işlemleriyle aynı cevabın verildiği, 11/01/2018 tarihinde kayda giren dilekçeyle, sözleşme feshi işleminin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun "Başarı gösteremeyenler ve ceza alanlar" başlıklı 12. maddesinde; " Sözleşmenin imzalanmasından sonra ilk beş aylık intibak dönemi içerisinde göreve intibak edemeyenler ile ayrılmak isteyenlerin sözleşmeleri feshedilerek, Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir...... Her ne sebeple olursa olsun, sözleşmesi feshedilerek Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişiği kesilen uzman erbaşlar, tekrar Türk Silâhlı Kuvvetlerine alınmazlar." hükmüne yer verilmiştir. 20/09/2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 13. maddesinde de aynı yönde düzenleme yapılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesince, sözleşme feshi işleminin davacının iradesiyle gerçekleştiği, olayda idari makam ve merciilerce gerçekleştirilen, idari davaya konu edilebilecek tek taraflı bir sözleşme fesih işlemi bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiş ise de.

Kara Kuvvetleri Komutanlığı Etimesgut Ankara Zırhlı Birlikler Okulu ve Eğitim Tümen Komutanlığının Zırhlı Birlikler Okul Komutanlığına yazdığı ... tarih ve MRK.Ş.:... /İd.İşl. sayılı yazıda, ... 'nun 23/11/2011 tarihli dilekçeyle sözleşmesini feshettiği, Uzman Erbaş Yönergesi'nin 6. bölüm, 2. madde (a) fıkrası gereğince 23/11/2011 tarihi itibarıyla sözleşmesinin feshedileceğinin belirtildiği, 23/11/2011 tarihli terhis belgesi düzenlendiği, 19/04/2012 tarihli ve daha sonraki tarihli Kara Kuvvetleri Komutanlığı işlemlerinde de, "intibak edememe nedeniyle 23/11/2011 tarihinde sözleşmesinin feshedildiği"nin bildirildiği,

davacının verdiği iddia edilen 23/11/2011 tarihli dilekçenin dosyada yer almadığı görülmektedir.

Bu durumda; davacının 23/11/2011 tarihli başvuru dilekçesi ve bu dilekçe sonrasında tesis edilmiş işlem ya da işlemler davalı idareden istenilerek, sözleşme feshi işleminin davacının kendi isteği üzerine mi veya intibak edememe nedeniyle mi tesis edildiği hususu açıklığa kavuşturulduktan sonra bir karar verilmesi gerekirken, bu hususlar gözardı edilerek eksik inceleme ve değerlendirme sonucu verilen İdare Mahkemesi kararında ve İdare Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Öte yandan, davalı idarece sözleşmenin feshine ilişkin olarak bir işlem tesis edilmiş ise, bu işleme karşı süresi içerisinde dava açılıp açılmadığı hususunun inceleneceği de açıktır.