Danıştay 12. Daire E.2020/5201 K.2023/6071

Dava konusu istem: Eskişehir İki Eylül PTT Merkezi Adliye Şubesinde sözleşmeli personel olarak görev yapan davacının, 399 sayılı KHK'nin 44. maddesi ve 45. maddesinin (d) fıkrası, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi ile hizmet sözleşmesinin 15. maddesinin (b) bendi uyarınca sözleşmesinin feshine ilişkin Posta ve Telgraf Teşkilâtı A.Ş. Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan Posta ve Telgraf Teşkilâtı A.Ş. Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının, 01/11/2016- 08/03/2017 tarihleri arasındaki değişik tarihlerde posta gönderilerinin ücretlendirilmesinde kullanılan … damga numaralı ücret alma makinesi orjinal ücret alma tatbiklerini farklı yollarla (dijital ortam, bilgisayar, tarayıcı, yazıcı v.s gibi yollarla) taklit ederek benzerlerini üretip çoğalttığı,

Adliye PTT Şubesine tebligat çıkartmaya yetkili birimler ve mahkemeler tarafından postaya verilmek üzere kendisine parası peşin ödenmek suretiyle verilen tebligat gönderilerinin üzerine gerçek ücret tatbik edilmesi yerine gerçek olmayan sahte ücret vinyetleri yapıştırıp sevk ettiği, tebligat ücretlerinin bir kısmını nakit almasına rağmen bilgisayar sistemine pullu gönderi olarak kaydettiği, bu şekilde sahte ücret vinyeti yapıştırmak suretiyle ve tebligat ücretlerinin bir kısmını nakit almasına rağmen bilgisayar sistemine pullu gönderi olarak kaydetmek suretiyle gönderilere ait ücretleri davalı idareye intikal ettirmeyerek,

tebligat gönderileri karşılığı tutarı zimmetine geçirdiği, hakkında zimmet suçundan yapılan yargılama sonucunda ...

Ağır Ceza Mahkemesinin 17/01/2020 tarih ve E:2017/608, K:2020/16 sayılı kararı ile davacının 9 yıl 4 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırıldığı anlaşıldığından, bu eyleminin 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde öngörüldüğü üzere; memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici bir eylem niteliğinde olduğu sonucuna ulaşılarak,

davacıya isnat edilen zimmet suçunun sabit olması ve memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak derecede yüz kızartıcı ve utanç verici nitelikte bulunması karşısında, söz konusu eyleminden dolayı davacının hizmet sözleşmesinin feshine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Ceza yargılamasının kesinleşmediği, bekletici mesele yapılması gerektiği, yaklaşık 12.000 tebligatta usulsüzlük yapıldığı ileri sürülmekte ise de Mahkemenin elinde yalnızca 55 adet tebligat zarfı olduğu, ortada delil olmadığı, bu kadar büyük miktarda sahte etiket basılabilmesi için günde en az 8 saat çalışılması gerektiği, bunun da PTT Adliyesi gibi yoğun mesainin olduğu bir yerde imkansız olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Eskişehir İki Eylül PTT Merkezi Adliye Şubesinde sözleşmeli personel olarak görev yapan davacının, 01/02/2017-08/03/2017 tarihleri arasında, görev yaptığı posta gişesinde, posta gönderilerinin ücretlendirilmesinde kullanmış olduğu … damga numaralı ücret alma makinesi orjinal ücret tatbiklerini, farklı yollarla taklit ederek (bilgisayar, dijital ortam, tarayıcı, yazıcı vs.) çoğalttığı, daha sonra tebligat çıkarmaya yetkili birimler ve Mahkemeler tarafından postaya verilmek üzere kendisine tevdi edilen tebligat gönderilerinin üzerine,

gerçek ücret tatbiki yerine usulsüz olarak oluşturduğu sahte ücret etiketlerini tatbik ederek sevk ettiği, bu şekilde 11.460 adet tebligat gönderisine aynı işlemi uygulayarak toplam 126.060,00 TL'yi zimmetine geçirdiğinden bahisle başlatılan disiplin soruşturması neticesinde 399 sayılı KHK'nin 44. maddesi ve 45. maddesinin (d) fıkrası, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi ile davacının hizmet sözleşmesinin 15. maddesinin (b) fıkrası maddesi uyarınca, Posta ve Telgraf Teşkilâtı A.Ş.

Yönetim Kurulunun 30/04/2018 tarih ve 108 sayılı kararıyla onaylanan, Posta ve Telgraf Teşkilâtı A.Ş. Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla davacının sözleşmesinin feshine karar verilmiştir.

Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

399 sayılı KHK'nın "Disiplin Cezaları" başlıklı 44. maddesinde, "Teşebbüs veya bağlı ortaklıklardaki hizmetlerin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla sözleşmeli personelin görevleri ile ilgili kusurlu hareketleri, iş yerinde veya dışında teşebbüs ve bağlı ortaklıkla ilgili mevzuata aykırı davranışları nedeniyle kademe ilerlemesinin durdurulması hariç verilmesi gereken disiplin cezaları ile disiplin cezası vermeye yetkili merciler ve disiplin kurulları hakkında bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde teşebbüs veya bağlı ortaklık memurlarının tabi olduğu hükümler uygulanır.

Ancak, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiiller için sözleşme ücretinden kesme cezası, aylıktan kesme cezası esaslarına göre uygulanır." hükmü yer almış. 45. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, "Bu Kanun Hükmünde Kararname ile sözleşme hükümlerine aykırı davranışlarda bulunmak" eylemi, sözleşmenin feshedilmesini gerektiren haller arasında sayılmış.

49. maddesinde, "Sözleşmeli personel hakkında, aynı olaydan dolayı ceza kovuşturmasının başlamış olması disiplin kovuşturmasının yapılmasını engellemez ve ceza kovuşturması sonunda sözleşmeli personelin hüküm giymesi veya hakkında beraat yahut takipsizlik kararı verilmesi, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olmaz" hükmüne, 58. maddesinin ikinci fıkrasında, "Sözleşmeli personele ilişkin olarak bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde, Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınmak kaydıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri uygulanır" hükmüne yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde ise, “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında belirtilmiştir

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesince maddi olayın açıklığa kavuşturulması için yapılacak hukuki denetimin, ceza mahkemesi kararından bağımsız olarak, dava dosyasında bulunan ve dava konusu işlemin dayanağını oluşturan soruşturma raporu ile soruşturma raporuna ekli bilgi, belgeler ve alınan ifadeler doğrultusunda yapılması gerekmekle birlikte, re'sen araştırma yetkisi kapsamında, ceza yargılaması sırasında alınan sanık ve tanık ifadeleri, bilirkişi raporları gibi maddi delillerin ve yargılama sonucunda verilen ceza mahkemesi kararı ile bu karardaki tespitlerin kullanılması ve disiplin soruşturma raporu ile ilgili yapılan inceleme neticesinde disiplin suçuna konu fiil ya da fiillerin sübuta erip ermediğinin tespitine yönelik olarak ilave gerekçe olacak şekilde hükme esas alınması gerektiği de açıktır.

Uyuşmazlıkta, davacıya isnat edilen ve disiplin soruşturmasına konu fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç teşkil etmesi nedeniyle davacının zimmet suçundan hakkında açılan davada Eskişehir 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 17/01/2020 tarih ve E:2017/608,, K:2020/16 sayılı kararı ile fiili işlediğinin sabit olduğu gerekçesiyle 9 yıl, 4 ay, 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, bu karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dava Dairesinde istinaf incelemesinin devam ettiği anlaşılmıştır.

Bu durumda; söz konusu ceza davasının sonucunun araştırılması ve davacı hakkındaki ceza yargılaması sonuçlandıktan sonra disiplin cezasına konu fillerin işlenip işlenmediği konusunda bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.