Danıştay 12. Daire E.2021/213 K.2021/763

Dava konusu istem: Gaziantep İli, Şahinbey İlçesi, … Kur'an Kursu'nda öğretici olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1-(b) maddesinde yer alan ortak niteliği kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98/b maddesi uyarınca görevine sona verilmesine ilişkin Diyanet İşleri Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işleminin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının, 2011 yılından bu yana … isimli erkekle aralarında nikah akdi olmaksızın birçok otelde aynı odada gecelediği, dans ettiği, birbirlerine sarılarak fotoğraf çektirdiği, içkili lokantalarda eğlendiği, içki içen arkadaşına eşlik ettiği, topluma açık alanlarda başörtüsüz gezdiği, açık giyindiği, mayoyla yüzdüğü, kumar oynadığı ve oynayan arkadaşlarına eşlik ettiği, bu nedenle davacının kınama cezasıyla cezalandırıldığı, anılan cezaya karşı dava açılmadığından, eylemin sabit olduğu,

bu durumda, soruşturma raporu eki bilgi ve belgeler ile tanık ifadelerinin birlikte değerlendirilmesinden; davacı hakkında öne sürülen iddiaların sübuta erdiği ve Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1-(b) maddesinde belirtilen özel şartı kaybettiği anlaşıldığından, davacının, görevinin sona erdirilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, dava konusu işlem hukuka uygun bulunduğundan, davacının tazminat talebi de yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; kumar oynamadığı, içki içmediği, … isimli kişiyle evlendiği, kendisini şikayet edenlerin kendisine husumet duydukları ve görev yerindeki çalışanlarla ve belde halkı ile hiçbir sorun yaşamadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Gaziantep ili, Şahinbey ilçesi, … Kur'an Kursu'nda öğretici olarak görev yapan davacının, 2011 yılından bu yana … isimli erkekle aralarında nikah akdi olmaksızın birçok otelde aynı odada gecelediği, dans ettiği, birbirlerine sarılarak fotoğraf çektirdiği, içkili lokantalarda eğlendiği, içki içen arkadaşına eşlik ettiği, topluma açık alanlarda başörtüsüz gezdiği, açık giyindiği, mayoyla yüzdüğü, kumar oynadığı ve/veya oynayan arkadaşlarına eşlik ettiği iddialarıyla hakkında soruşturma başlatılmıştır.

Soruşturma sonucunda düzenlenen … tarih ve … sayılı soruşturma raporunda özetle; davacının, 2011 yılından bu yana … isimli erkekle aralarında nikah akdi olmaksızın birçok otelde aynı odada gecelediği, dans ettiği, birbirlerine sarılarak fotoğraf çektirdiği, içkili lokantalarda eğlendiği, içki içen arkadaşına eşlik ettiği, topluma açık alanlarda başörtüsüz gezdiği, açık giyindiği, mayoyla yüzdüğü, kumar oynadığı ve/veya oynayan arkadaşlarına eşlik ettiği fiillerini işlediğinden toplumda örnek olma vasfına aykırı hareket etmiş, dinen yasaklanmış ve ahlaken çirkin olan, toplumda kınanan eylemlerde bulunduğu,

din müessesesi ve görevlilerine karşı güvensizlik ortamının meydana gelmesine sebep olduğu hususlarına yer verilerek displin yönünden kınama cezasıyla cezalandırılması, idari yönden ise Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 5/1-(b) maddesinde belirtilen ortak nitelik niteliği kaybettiğinden bahisle 657 Sayılı Kanun'un 98/b maddesi uyarınca görevine son verilmesi belirtilmiştir.

Söz konusu rapordaki teklif doğrultusunda tesis edilen Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile davacının, Diyanet İşleri Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 5/1-b maddesinde anılan şartları kaybettiğinden bahisle Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevine son verilmesine karar verilmiş, bu karar Diyanet İşleri Başkanlığının … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanmıştır. Bunun üzerine davacının görevine son verilmesine ilişkin sözkonusu işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının "Özel şartları" belirleyen (B) bendinin (2) numaralı alt bendinde, "Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" kuralına yer verilmiş; 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "Memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi", Devlet memurluğunu sonra erdiren haller arasında sayılmıştır.

633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Personelin nitelikleri" başlıklı 9. maddesinin ikinci fıkrasında, "Başkanlık personelinin 657 sayılı Kanunda ve bu Kanunda yer almayan diğer nitelikleri ile atanmalarında dinî öğrenim şartı arananlara ilişkin ortak nitelikler yönetmelikle düzenlenir." hükmü yer almaktadır.

Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin "Genel şartlar" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan alanlarda görev yapan personelin; 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (2) numaralı alt bendi ile aynı Kanun'un 98. maddesinin (b) bendi uyarınca Yönetmelikte aranılan "itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu'' şeklindeki ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle görevine son verme işleminin tesisi için, ''İslam törelerine uygun olmayan bir eylemin bulunmasının'' yanında diğer bir şart olarak ''bu eylemin çevresinde bilinir olması gerektiği'' ancak, bu iki şartın birlikte gerçekleşmesi durumunda görevine son verilebileceği açıktır.

Uyuşmazlıkta, davacının ortak niteliği kaybettiğinden bahisle dava konusu işlem tesis edilmiş ise de, dosyada yer verilen bilgi ve belgeler dikkate alındığında, davacıya atfedilen fiil ve davranışların alenileştiğine, mesleğine ya da sosyal çevresine yansımaları olduğuna ilişkin yeterli bir bulgunun olmadığı, dolayısıyla, davacıya isnat edilen fiillerin yönetmelikte aranan çevresinde bilinir olduğu hususunun her türlü şüpheden uzak, somut, inandırıcı ve tereddüte yer bırakmayacak kesin deliller ile ispat edilemediği,

davacının Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1-b maddesinde düzenlenen "...itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslam törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartını kaybettiğinden bahsedilemeyeceği sonucuna ulaşıldığından, anılan fiilleri nedeniyle davacının görevine son verilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin karar, usul ve hukuka uygun olduğundan onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.