Danıştay 12. Daire E.2021/3435 K.2023/5939

Davanın konusu

22/01/2021 tarih ve 31372 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği Ek-1'de yer alan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri ve Üst Disiplin Amirleri Cetvelinin B) Taşra Teşkilatı" Bölümünün "4) Doğrudan Merkeze Bağlı Taşra Kuruluşları" Kısmının "A) Genel Müdürlüklere Bağlı Kuruluşlar" alt başlığının (c) satırındaki "Diğer Personel" unvan grupları arasında "sivil savunma uzmanı" unvanına ayrı olarak yer verilmemek suretiyle yapılan eksik düzenlemenin ve bu nedenle sivil savunma uzmanının birinci disiplin amirinin "müdür yardımcısı" olarak belirlenmesi işleminin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

05/08/2010 tarih ve 27663 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren. “Sivil Savunma Uzmanlarının İdari Statüsü, Çalışma Usul ve Esasları ile Eğitimleri Hakkındaki Yönetmelik”in “Sivil savunma uzmanlarının idari statüsü” başlıklı 5. maddesinde.

Kamu kurum ve kuruluşlarının sivil savunma, seferberlik ve savaş hali hizmetleri ile afet ve acil durum hizmetlerinin koordinasyonu; kurum ve kuruluşların merkez teşkilatlarında idari ve mali işler, destek hizmetleri veya bu amaçla kurulmuş hizmet birimleri bünyesinde birim yöneticisine doğrudan bağlı olarak, kurum ve kuruluşların taşra teşkilatlarında ise teşkilatın üst yöneticisine doğrudan bağlı olarak sivil savunma uzmanlarınca yürütüleceği, sivil savunma uzmanlarının kurum ve kuruluşlarda şube müdürü görev, yetki ve sorumluluklarına sahip olduğu, 6. maddesinde ise;

sivil savunma, afet, acil durum, seferberlik ve koruyucu güvenlik hizmetlerinin düzenli ve etkin bir şekilde yürütülmesinde kurumun üst yöneticisinin yetkili olduğu, üst yöneticinin bu görevleri sivil savunma uzmanları eliyle yerine getirileceği belirtildiği, 7126 sayılı Sivil Savunma Kanunu'nun Ek 6. maddesinin 3. bendindeki.

“Sivil savunma personelinin terfi, nakil, cezalandırma ve denetlenmeleri İçişleri Bakanlığınca hazırlanacak tüzükle tespit olunur.” hükmü doğrultusunda, İçişleri Bakanlığınca düzenlenen (halen yürürlükte) 107 sayılı Kanuna Göre İhdas Edilen Sivil Savunma Kadrolarına Tayin Edilen Personelin Terfi, Nakil, Cezalandırma ve Denetlenmeleri Hakkındaki Tüzük” ün “Cezalandırma” başlıklı 4. Bölümünün 15,16,17,18,19,20, ve 21. maddelerinde uyarma, kınama, aylıktan kesme, kıdem indirme, sınıf indirme, meslekten çıkarma cezalarının hangi hallerde verileceğinin belirtildiği,

27. maddesinde ise sivil savunma personelinin disiplin cezasını gerektiren hallerinin, çalıştıkları daire, belediye, özel idare, teşekkül, müessese, kurum, şirket ve banka amirliklerince, merkez teşkilat mensupları için Sivil Savunma İdaresi Başkanlığına (5902 sayılı Kanun'un "Atıflar" başlıklı maddesi gereği Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’na), taşra teşkilatı mensupları için mahallin en büyük mülkiye amirliklerine bildirileceği, bu makamlarca tekemmül ettirilen evrakın,

gereği yapılmak üzere ilgili mercilere gönderileceği kurallarına yer verilmek suretiyle Sivil Savunma Uzmanları ile ilgili disiplin cezasını gerektiren durumları belirleme ve disiplin cezasını verme yetkisini, bu unvan grubunun görev yaptıkları idarelerin takdir yetkisine bırakılmadığı, mevzuat hükümleri ile sivil savunma uzmanlarının idari ve disiplin yönünden görev yaptığı kurumun en üst amiri yerine ara kademelere bağlayan uygulamaları iptal eden mahkeme kararlarında da belirtildiği üzere;

kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan sivil savunma uzmanlarının idari statüleri, çalışma usul ve esasları, görev ve iş bölümleri, terfi, nakil, cezalandırma ve denetlenmelerinin, halen yürürlükte olan yönetmelikler ile tüzük hükümleri doğrultusunda yapılması gerektiği, kamu idarelerince, sivil savunma uzmanları ile ilgili yapılacak düzenlemelerin sivil savunma uzmanları hakkındaki çerçeve tüzük, yönetmelik ve sair mevzuat hükümlerine uygun olması gerektiği, düzenlemenin hukuka ve yasalara aykırı olduğu, işlemin iptali gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVALI İDARENİN SAVUNMASI

Dava konusu Yönetmeliğin “Disiplin amirleri” başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasında.

“Tarım ve Orman Bakanlığı merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatında görev yapan Devlet memurlarının disiplin amirinin ve üst disiplin amirlerinin Ek-1 sayılı cetvelde gösterildiği, Ek-1 sayılı cetvelde belirtilen disiplin amirinden daha üst disiplin amirine doğrudan bağlı olarak çalışan personelin disiplin amirinin, bağlı olduğu amiri olduğu, üst disiplin amirinin de buna göre tespit edileceği düzenlemesine yer verildiği, geçici olarak asli görev yerinin dışında çalışan personelin disiplin amirlerinin geçici olarak çalıştığı birimdeki disiplin ve üst disiplin amiri olduğu şeklinde düzenleme yapıldığı,

söz konusu maddenin ikinci fıkrasında, Ek-1 sayılı cetvelde belirtilen disiplin amirinden daha üst disiplin amirine doğrudan bağlı olarak çalışan personelin, bağlı olduğu amirin, disiplin amiri olduğu ve üst disiplin amirinin de buna göre tespit edildiğinin açık olduğu, merkez ve taşra birimlerinde görev yapan sivil savunma uzmanlarının doğrudan bağlı oldukları amirin, disiplin amirleri olduğunun, açık ve net olduğu,

taşra teşkilatının doğrudan merkeze bağlı taşra kuruluşları birimlerinde görev yapan sivil savunma uzmanı Ek-1'de “Diğer personel” içerisinde zikredilse de mezkur maddenin ikinci fıkrasına göre doğrudan bağlı olduğu amirin, disiplin amiri olduğu,

taşra il müdürlüğü biriminde sivil savunma uzmanı açıkça zikredilse de, şayet doğrudan daha üst disiplin amirine doğrudan bağlı çalışıyor ise, mezkur maddenin ikinci fıkrasına göre doğrudan bağlı olduğu amirin disiplin amiri olacağı, bu minvalde Ek-1'de sayılan unvanların doğrudan bağlılıkları da dikkate alındığında disiplin amirlerinin değiştiği, bahse konu sivil savunma uzmanının, doğrudan bağlı oldukları amire göre değerlendirilmesinin uygun olacağı, bu itibarla Yönetmeliğin dava konusu hükümlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı ve mevzuata uygun olduğu,

hizmetin etkin ve verimli şekilde ifasına ve kamu yararına yönelik olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...

DÜŞÜNCESİ

Dava; 22/01/2021 tarih ve 31372 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği Ek-1'de yer alan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri ve Üst Disiplin Amirleri Cetvelinin "B) Taşra Teşkilatı" Bölümünün "4) Doğrudan Merkeze Bağlı Taşra Kuruluşları" Kısmının "A) Genel Müdürlüklere Bağlı Kuruluşlar" alt başlığının (c) satırındaki "Diğer Personel" unvan grupları arasında "sivil savunma uzmanı" unvanına ayrı olarak yer verilmemek suretiyle yapılan eksik düzenlemenin ve bu nedenle sivil savunma uzmanının birinci disiplin amirinin "müdür yardımcısı" olarak belirlenmesine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

Dava konusu Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 124 üncü ve 17/09/1982 tarih ve 8/5336 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmeliğin 16 ıncı maddesine dayanılarak, Tarım ve Orman Bakanlığında görevli Devlet memurlarının disiplin ve üst disiplin amirlerini belirlemek amacıyla 22/01/2021 tarih ve 31372 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur.

Yönetmeliğin dayanağı olan 17/09/1982 tarih ve 8/5336 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmelik, 30/04/2021 tarih ve 31470 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 42. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış, anılan Yönetmeliğin 5. maddesinin (3). fıkrasında da; birinci fıkra dışındaki diğer disiplin amirlerinin; kamu idarelerinin kuruluş ve görev özelliklerine göre hazırlanan ve yürürlüğe konulan özel yönetmelikler ile tespit edileceği hükmüne yer verilmiştir.

Dava konusu Yönetmeliğe ekli 1 SAYILI CETVEL'in "B) Taşra Teşkilatı" Bölümünde "4) Doğrudan Merkeze Bağlı Taşra Kuruluşları" başlığı altında "A) Genel Müdürlüklere Bağlı Kuruluşlar" bendinde "c) "Diğer Personel"in birinci disiplin amiri Müdür Yardımcısı, üst disiplin amiri ise Müdür olarak belirlenmiş, Merkez İkmal Müdürlüğü emrinde Sivil Savunma Uzmanı olarak görev yapan davacı tarafından, sivil savunma uzmanına ayrıca yer verilmeyerek, 'diğer personel' kısmına dahil edilmesi ve sivil savunma uzmanının disiplin amirinin müdür yardımcısı olarak belirlenmesine ilişkin düzenlemenin, mevzuata ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

22/01/2021 tarih ve 31372 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin "Disiplin Amirleri" başlıklı 4.maddesinde, "(1) Tarım ve Orman Bakanlığı merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatında görev yapan Devlet memurlarının disiplin amiri ve üst disiplin amirleri Ek-1 sayılı cetvelde gösterilmiştir.

(2) Ek-1 sayılı cetvelde belirtilen disiplin amirinden daha üst disiplin amirine doğrudan bağlı olarak çalışan personelin disiplin amiri bağlı olduğu disiplin amiridir. Üst disiplin amiri de buna göre tespit edilir.

(3) Geçici olarak asli görev yerinin dışında çalışan personelin disiplin amirleri geçici olarak çalıştığı birimdeki disiplin ve üst disiplin amiridir." hükmüne yer verilmiştir.

5902 sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un (mülga) 25. maddesine dayanılarak çıkartılan ve 05/08/2010 tarih ve 27663 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan. Sivil Savunma Uzmanlarının İdari Statüleri, Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları ile Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin "Sivil savunma uzmanlarının idari statüsü" başlıklı 5. maddesinde.

"Kamu kurum ve kuruluşlarının sivil savunma, seferberlik ve savaş hali hizmetleri ile afet ve acil durum hizmetlerinin koordinasyonu; kurum ve kuruluşların merkez teşkilatlarında idari ve mali işler, destek hizmetleri veya bu amaçla kurulmuş hizmet birimleri bünyesinde birim yöneticisine doğrudan bağlı olarak, kurum ve kuruluşların taşra teşkilatlarında ise teşkilatın üst yöneticisine doğrudan bağlı olarak sivil savunma uzmanlarınca yürütülür.

Sivil savunma uzmanları kurum ve kuruluşlarda şube müdürü görev, yetki ve sorumluluklarına sahiptir." hükmü yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen yönetmelik maddeleri uyarınca, "taşra teşkilatında" doğrudan merkeze bağlı taşra kuruluşlarından genel müdürlüklere bağlı kuruluşlarda görevli sivil savunma uzmanlarının, disiplin amiri olarak doğrudan üst yöneticilere bağlı olduğu anlaşılmaktadır. Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin "Disiplin Amirleri" başlıklı 4. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Ek-1 sayılı cetvelde belirtilen disiplin amirinden daha üst disiplin amirine doğrudan bağlı olarak çalışan personelin disiplin amirinin, bağlı olduğu amirin disiplin amiri olduğu ve üst disiplin amirinin de buna göre tespit edileceği belirtilmiştir.

Buna göre, sivil savunma uzmanları dava konusu Yönetmeliğin Ek-1'de yer alan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri ve Üst Disiplin Amirleri Cetvelinin "diğer personel" kapsamında olduğu ve 22/01/2021 tarih ve 31372 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin "Disiplin Amirleri" başlıklı 4. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca sivil savunma uzmanlarının, doğrudan bağlı olduğu amirinin, disiplin amiri olduğu ve üst disiplin amirinin de buna göre tespit edileceği açıktır.

Bu durumda; dava konusu düzenlemede hizmet gerekleri ile üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Tarım ve Orman Bakanlığında sivil savunma uzmanı olan davacı tarafından, 22/01/2021 tarih ve 31372 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği Ek-1'de yer alan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri ve Üst Disiplin Amirleri Cetvelinin B) Taşra Teşkilatı" Bölümünün "4) Doğrudan Merkeze Bağlı Taşra Kuruluşları" Kısmının "A) Genel Müdürlüklere Bağlı Kuruluşlar" alt başlığının (c) satırındaki "Diğer Personel" unvan grupları arasında "sivil savunma uzmanı" unvanına ayrı olarak yer verilmemek suretiyle yapılan eksik düzenlemenin ve bu nedenle sivil savunma uzmanının birinci disiplin amirinin "müdür yardımcısı" olarak belirlenmesi işleminin iptali istemiyle dava açılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; görülmekte olan işbu dava açıldıktan sonra, 13/09/2022 tarih ve 31952 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin "yürürlükten kaldırılan yönetmelik" başlıklı 6. maddesiyle, dava konusu Yönetmeliğin bütünüyle yürürlükten kaldırıldığı anlaşılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

22/01/2021 tarih ve 31372 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin, 13/09/2022 tarih ve 31952 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin 6. maddesiyle yürürlükten kaldırılması nedeniyle davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından, davanın esası hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.