Danıştay 12. Daire E.2021/4184 K.2024/3138

Dava konusu istem: Erzurum İli, Palandöken İlçesi,... Ortaokulunda sosyal bilgiler öğretmeni olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (l) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemin dayanağını oluşturan ve...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararında yer alan fiilin 13/11/2015 tarihinde sosyal paylaşım sitesinde yapılan ''diren SİLVAN diren FARQIN Silvanda katliam planı var'' yazılı görüntüyü davacının paylaşmasına ilişkin olduğu, bu fiil kapsamında adli soruşturma yapılarak davacının mahkumiyet kararı ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, aynı fiille ilgili olarak dava konusu cezaya dayanak alınan 26/12/2016 tarihli disiplin soruşturma raporunun tanzim edildiği ve davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği,

davacı hakkında daha önceden 13 ayrı fiil nedeniyle disiplin soruşturması başlatıldığı ve sonucunda... tarih ve ... sayılı disiplin soruşturma raporu düzenlendiği, söz konusu raporda anılan fiiller arasında davacının sosyal paylaşım sitesinde ''diren SİLVAN diren FARQIN Silvanda katliam planı var'' yazılı görüntüyü paylaşmasının da yer aldığı, anılan soruşturma kapsamında davacının bu fiili de değerlendirilerek kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırıldığı,

bu durumda, davacının dava konusu işlemin dayanağını oluşturan fiille ilgili olarak daha öncesinde disiplin soruşturması açılarak kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılmış olması nedeniyle aynı fiille ilgili olarak yeniden disiplin soruşturması açılarak Devlet Memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde, aynı olaydan dolayı memurun ikinci kez disiplin cezası ile cezalandırılmayacağı ilkesinden hareketle hukuka uyarlık bulunmadığı;

öte yandan, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığının saptanması nedeniyle davacının işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal hakların dava tarihi olan 09/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazmini gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile dava konusu işlem nedeniyle mahrum kalınan parasal haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlem, mevzuata ve hukuka uygun olarak tesis edildiği halde, dosya kapsamıyla örtüşmeyen ve eksik incemeye dayalı olarak verilen ilk derece mahkemesinin iptal kararı, olaya ve mevzuata uygun düşmeyen gerekçelere dayandırılmış olup, hukuki isabet bulunmadığından bu kararının kaldırılması yönünde yapılan istinaf talebimiz reddine karar verilmiş ise de, istinaf dairesince verilen karar, usul ve esas yönünden hukuka aykırılık oluşturduğundan bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Erzurum İli, Palandöken İlçesi, ...Ortaokulunda öğretmen olarak görev yapan davacının hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:..., K:... sayılı kararı ile terör örgütü propagandası yapmak fiilini işlediği sabit görülerek mahkumiyet kararı verilerek hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi sonrasında, davacı hakkında başlatılan soruşturma neticesinde getirilen teklif doğrultusunda, dava konusu... tarih ve ... karar sayılı Yüksek Disiplin Kurulu kararı ile davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (l) alt bendi gereğince Devlet Memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Kanun'un 129. maddesinde; ''Yüksek disiplin kurulları kendilerine intikal eden dosyaların incelenmesinde, gerekli gördükleri takdirde, ilgilinin özlük dosyasını ve her nevi evrakı incelemeye, ilgili kurumlardan bilgi almaya, yeminli tanık ve bilirkişi dinlemeye veya niyabeten dinletmeye, mahallen keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidirler.

Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir." hükmüne. 130. maddesinde ise. "Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez.

Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu karar; Devlet memurluğundan çıkartılmasına ilişkin işlemin iptaline ilişkin kısmı yönünden incelendiğinde;

Anayasa'nın 129. maddesinin ikinci fıkrasında, memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

Anılan Anayasa hükmünün gerekçesinde, "yapılacak disiplin kovuşturmalarında ve disiplin cezası uygulamasında ilgiliye isnad olunan hususun bildirilmesi, dinlenilmesi, savunmasını yapma imkanı tanınması bu madde ile güvence altına alınmaktadır" ifadelerine yer verilerek, disiplin cezaları ile ilgili olarak anayasal güvenceye bağlanan savunma hakkının içeriği belirtilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 130. maddesinde diğer cezalar bakımından memura sadece 7 günden az olmamak üzere savunma hakkı tanınmışken memuriyetten çıkarma cezası açısından 129. maddeyle, soruşturma ile ilgili evrakın incelenmesinden veya vekili vasıtasıyla sözlü savunma yapılmasına kadar, 130. maddeden farklı olarak geniş bir savunma hakkı tanınmış bulunmaktadır. Yasa koyucu ilgili açısından en ağır sonuçları doğuran Devlet memurluğundan çıkarma cezasının verilmesinde, bu şekilde bir savunma hakkının tanınmasını memur statüsü açısından önemli bir güvence olarak öngörmüştür.

Anayasa hükmü ve 657 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; Devlet memurunun veya diğer kamu görevlilerinin görevine son verilmesi sonucunu doğuran disiplin cezalarının verilebilmesi için, söz konusu disiplin cezalarını vermeye yetkili merciiler tarafından, ilgili kamu görevlisinin hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandığı delilleri, üzerine atılı fillerin hukuki nitelendirmesini ve önerilen disiplin cezasını öğrenmesi sağlanarak, savunma yapmasına imkan tanınmasının hukuken zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Yüksek Disiplin Kurulunca, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklif edilen ilgiliye 657 sayılı Kanun'un 129. maddesi uyarınca usulüne uygun olarak son savunma hakkı tanınması gerektiği açık olup, uyuşmazlık konusu olayda, hakkında Devlet memurluğundan çıkarma cezası teklif edilen davacı hakkında Yüksek Disiplin Kurulunca 657 sayılı Kanun'un 129. maddesine göre son savunması alınmadan tesis edildiği görülen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu durumda; dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamış ise de, bu husus, sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan temyize konu kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu karar; dava konusu işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı 09/12/2017 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine ilişkin kısmı yönünden incelendiğinde;

Davacının Devlet memurluğundan çıkartılmasına ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğuna ilişkin yukarıda yer verilen gerekçenin, davacının doğrudan görevine başlatılması sonucunu doğurmayıp, yasaya uygun son savunma istenerek idare tarafından yeniden bir değerlendirme yapılmasını gerektirmesi nedeniyle, bu aşamada davacının parasal hak kaybının varlığından söz edilemeyeceğinden, kararın, bu talebe ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı, usul ve yasaya uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden; davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine ilişkin kısmının da onanması gerektiği görüşüyle, Daire kararının bozmaya ilişkin kısmına katılmıyorum.