Danıştay 12. Daire E.2021/4477 K.2021/3672

1. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 22/03/2013 tarih ve 2013/11 sayılı Genelgesinde değişiklik yapılmasına ilişkin 24/04/2019 tarih ve 2019/9 sayılı Genelgenin, "A-Genelgenin Birinci Kısmında Yapılan Düzenlemeler" kısmının 3. maddesinde yer alan.

"2.2- Er ve erbaş olarak silah altında veya yedek subay okulunda geçen süreler" alt başlığının dokuzuncu paragrafındaki "Askeri liselerden" ibaresi "Buna göre; askeri liselerden" şeklinde değiştirilmiş, onikinci paragraftan sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraf ve onüçüncü paragrafın "alınanlardan" ibaresinden sonra gelmek üzere "zorunlu göçe tabi tutulan Türk soyluların" ibaresi eklenmiş, ondördüncü paragrafından sonraki "Örnek-" , "Örnek 1-" olarak değiştirilmiş ve "Örnek 1-"den sonra gelmek üzere "Örnek 2-" eklenmiş, onaltıncı paragrafındaki açıklamalar aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir." şeklindeki düzenlemede yer alan,

"zorunlu göçe tabi tutulan Türk soyluların" ibaresinin iptaline,

2. 2006 yılında gerçekleştirilen askerlik borçlanması dikkate alınmak suretiyle emeklilik işlemlerinin tamamlanması istemiyle 17/02/2021 tarihinde yapılan başvurunun davalı idare tarafından cevap verilmemek suretiyle reddine yönelik işlemin iptaline, 3. Davaya konu Genelge ve bireysel işlemlerin iptaline karar verilmemesi halinde askerlik borçlanması kapsamında ödenen 2.462,00-TL'nin, ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tarafına iadesine karar verilmesi istemiyle açılan davada, yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi istenilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Onikinci Dairesince 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Hakimi Tetkik ...'in açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği düşünüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İlgili Mevzuat:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin birinci fıkrasında, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları ve tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,

kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar idari dava türleri arasında gösterilmiş.

3. maddesinin birinci fıkrasında, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, ikinci fıkrasında, dava dilekçelerinde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının, davanın konu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği.

14. maddesinin üçüncü fıkrasının (g) bendinde, dilekçeler üzerinde bu Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden inceleme yapılacağı kurallarına yer verilmiş.

15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, bu yönlerden Kanun'a aykırılık görülür ise otuz gün içinde 3. maddeye uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği kurala bağlanmış; aynı maddenin beşinci fıkrasında ise, bu yönlerden dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı taktirde davanın reddedileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Genel düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davalarında, idari işlemin unsurları açısından hukuka aykırılık bulunduğu iddiasıyla düzenleyici işlemin tamamının iptali istenebileceği gibi, düzenleyici işlemin belirli bir veya birden çok maddesinin (ya da madde içerisindeki cümle veya ibarelerin) iptalinin istenebilmesi de mümkündür.

Öte yandan, iptal davalarında, istemin terditli olarak (birden fazla istemle açılıp, birisi olmadığı takdirde diğerine karar verilmesi yolunda) belirtilmesine imkân bulunmamaktadır. Bununla birlikte, dava dilekçesinde; davanın konusu, iptali istenen işlemler açık ve net olarak belirtilerek, dilekçenin son kısmında yer alan, "sonuç ve istem" veya "netice-i talep" kısmında da aynı istemlerin yer alması gerekmektedir.

Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden; davacı tarafından, dava dilekçesinin "Sonuç ve İstem" kısmında, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 2013/11 sayılı Genelgesinde değişiklik yapılmasına ilişkin 24/04/2019 tarih ve 2019/9 sayılı Genelgenin. "A- Genelgenin Birinci Kısmında Yapılan Düzenlemeler" kısmının 3. maddesinde yer alan.

"2.2- Er ve erbaş olarak silah altında veya yedek subay okulunda geçen süreler" alt başlığının dokuzuncu paragrafındaki "Askeri liselerden" ibaresi "Buna göre; askeri liselerden" şeklinde değiştirilmiş, onikinci paragraftan sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraf ve onüçüncü paragrafın "alınanlardan" ibaresinden sonra gelmek üzere "zorunlu göçe tabi tutulan Türk soyluların" ibaresi eklenmiş, ondördüncü paragrafından sonraki "Örnek-" , "Örnek 1-" olarak değiştirilmiş ve "Örnek 1-"den sonra gelmek üzere "Örnek 2-" eklenmiş, onaltıncı paragrafındaki açıklamalar aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. " şeklindeki düzenlemede yer alan,

"zorunlu göçe tabi tutulan Türk soyluların" ibaresi ile 2006 yılında gerçekleştirilen askerlik borçlanması dikkate alınmak suretiyle emeklilik işlemlerinin tamamlanması istemiyle 17/02/2021 tarihinde yapılan başvurunun davalı idare tarafından cevap verilmemek suretiyle reddine yönelik işlemin iptali talep edildikten sonra, davaya konu Genelge ve bireysel işlemlerin iptaline karar verilmemesi halinde, askerlik borçlanması kapsamında ödenen 2.462,00-TL'nin, ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tarafına iadesine karar verilmesinin talep edildiği;

bu itibarla, dava konusu Genelge ve idari işleme yönelik iptal istemi ile parasal haklara ilişkin istemin terditli olduğu; öte yandan, dava dilekçesinin "Konu" kısmında sadece genel düzenleyici işlem olan Genelge'nin ve bireysel işlemin iptaline karar verilmesinin istenildiği, "Sonuç ve İstem" kısmında ise, iptal taleplerinin yanında parasal haklara ilişkin talepte bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Danıştayın yerleşik içtihatlarına göre idari yargıda açılan davalarda terditli istemde bulunulması ve bu şekilde dava açılması olanağı bulunmadığından, davacının, alternatif istemi içeren ve 2577 sayılı Kanun'un yukarıda belirtilen 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerekmektedir.