Danıştay 12. Daire E.2021/4805 K.2022/5640

2- … Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. …

DAVANIN KONUSU

Polis Akademisi Başkanlığı Fakülte ve Yüksek Okullar (FYO) eğitimini tamamlayan davacı tarafından;

Komiser yardımcısı rütbesine aday memur olarak atanması amacıyla 18/06/2015 tarihinde yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali,

2. Sözlü sınav ve başarısız sayılma işleminin dayanağı olan 03/06/2015 tarih ve 29375 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin 2., 5., 7. ve 8. maddelerinin iptali, ayrıca 6638 sayılı Kanun'un 23. maddesinin ikinci fıkrasıyla 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun Ek 1. maddesine eklenen üçüncü fıkranın Anayasaya aykırı olduğu iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvuruda bulunulması istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Polis Akademisi Başkanlığı Fakülte ve Yüksek Okullar (FYO) eğitimine başladığı sırada yürürlükte olan yasal düzenlemeye eklenen hükümle getirilen sınav şartının ve dava konusu Yönetmelik maddesi ile memuriyetin, sözlü sınavda başarılı olma şartına bağlanmasının idari istikrar, haklı beklenti ve hukuki güvenlik ilkelerine aykırı olduğu, sınavda objektif değerlendirme yapılmadığı ileri sürülmektedir.

DAVALI İDARELERİN SAVUNMASI

İçişleri Bakanlığı tarafından; dava konusu düzenlemelerin, dayanağı 3201 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesine uygun olarak yapıldığı, Kanun'un tanıdığı takdir yetkisi çerçevesinde eğitim sonu sınavının şeklinin belirlendiği, Yönetmeliğin iptali istenilen maddelerinde ve bu yönetmelikle belirlenen usul ve esaslara uygun olarak gerçekleştirilen sınav işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından; dava konusu Yönetmeliğin, dayanağı Kanun hükmüne uygun olarak hazırlandığı, Kanun'un tanıdığı takdir yetkisi çerçevesinde eğitim sonu sınavının şeklinin "sözlü sınav" olarak belirlendiği, davacının kazanılmış bir hakkının bulunduğundan söz edilemeyeceği, dava konusu yönetmeliğin iptali istenen maddelerinde ve bu yönetmelikle belirlenen usul ve esaslara uygun olarak gerçekleştirilen sınav işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin dayanağı olan Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Ek 1. maddesinin, anılan Kanun'a 04/04/2015 tarih ve 29316 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 27/03/2015 tarih ve 6638 sayılı Kanun'un 23. maddesiyle eklendiği; davacının anılan Kanun hükmü ve bu hükme dayanılarak düzenlenen Yönetmelik hükümleri ile getirilen sınav şartından önce Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat bölümünden 10/01/2015 tarihinde mezun olduğu,

22/05/2013 tarih ve 28654 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Genel Müdürlüğü Adına Yükseköğretim Kurumlarında Okutulacak Öğrencilere Dair Yönetmeliğin 26. maddesinde, Başkanlık ve Fakültelerindeki eğitim ve öğretimini başarı ile tamamlayan öğrencilerin, öğrenim dallarına göre naspedildiği amirliğe veya ilgili hizmet sınıflarına yeterlilik ve yarışma sınavlarına tabi tutulmadan atanacaklarının öngörüldüğü;

bu durumda davacının, mezuniyet tarihi itibarıyla dava konusu Yönetmelik kapsamında sözlü sınava tabi tutulamayacağı açık olduğundan, sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu bireysel işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …

DÜŞÜNCESİ

Polis Akademisi Başkanlığı Fakülte ve Yüksek Okullar (FYO) eğitimini tamamlayan davacı tarafından, komiser yardımcısı rütbesine aday memur olarak atanması amacıyla 18/06/2015 tarihinde yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan 03/06/2015 tarih ve 29375 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin 2., 5., 7. ve 8. maddelerinin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davada; Danıştay Onikinci Dairesinin 24/09/2019 tarih ve E:2016/1834 K:2019/6281 sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.

Anılan kararın, davacı tarafından davanın reddine ilişkin kısmının, davalı Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından ise, avukatlık ücreti takdirine ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulmasının istenilmesi üzerine.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 26/11/2020 tarih ve E:2020/2568 K:2020/2751 sayılı kararıyla,"Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin dayanağı olan Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Ek 1. maddesinin, anılan Kanun'a 04/04/2015 tarih ve 29316 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 27/03/2015 tarih ve 6638 sayılı Kanun'un 23. maddesiyle eklendiği,

ancak davacının anılan Kanun hükmü ve bu hükme dayanılarak düzenlenen Yönetmelik hükümleri ile getirilen sınav şartından önce Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat bölümünden 10/01/2015 tarihinde mezun olduğunun anlaşıldığı,

öte yandan, kanun değişikliği yürürlüğe girmeden önce yürürlükte olan 22/05/2013 tarih ve 28654 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Genel Müdürlüğü Adına Yükseköğretim Kurumlarında Okutulacak Öğrencilere Dair Yönetmeliğin 26. maddesinde Başkanlık ve Fakültelerindeki eğitim ve öğretimini başarı ile tamamlayan öğrencilerin, öğrenim dallarına göre naspedildiği amirliğe veya ilgili hizmet sınıflarına yeterlilik ve yarışma sınavlarına tabi tutulmadan atanacaklarının öngörüldüğü,

bu durumda davacının, mezuniyet tarihi itibarıyla dava konusu yönetmelik kapsamında sözlü sınava tabi tutulamayacağı açık olduğundan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, bozma kararı üzerine Daire tarafından davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem hakkında yeniden verilecek kararda, yargılama giderleri ile vekalet ücreti hakkında da yeniden değerlendirme yapılacağından, bu aşamada davalı idarelerden Emniyet Genel Müdürlüğünün vekalet ücretine yönelik temyiz isteminin incelenmesine gerek görülmediği" gerekçesiyle temyize konu kararın,

davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem bakımından davanın reddine dair kısmını ile vekalet ücretine ilişkin kısmının BOZULMASINA, dava konusu Yönetmelik hükümleri yönünden davanın reddine ilişkin kısmının ise ONANMASINA karar verilmiştir

2575 sayılı Danıştay Kanunu’nun 38. maddesinde, İdari Dava Daireleri Kurulunun, idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararları temyizen inceleyeceği, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 46. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay Dava Dairelerinin nihai kararlarının Danıştay’da temyiz edilebileceği, 49. maddesinin 4. fıkrasında ise Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50’nci madde hükümlerinin kıyasen uygulanacağı öngörülmüştür. 2577 sayılı Yasanın 49. maddesinin 4. fıkrasında yer alan düzenleme ile Danıştay Dava Dairelerine, ilk derecede bakılan davalarla ilgili bozma kararlarına karşı eski kararlarında ısrar edebilme yetkisi tanınmamıştır.

Bu itibarla, Danıştay Onikinci Diresince bozma kararına uyulması zorunlu olduğundan, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 26/11/2020 tarih ve E:2020/2568 K:2020/2751 sayılı bozma kararına uyularak, davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Dairemizin 24/09/2019 tarih ve E:2016/1834, K:2019/6281 sayılı davanın reddine ilişkin kararının, davacı ve davalı Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından temyiz edilmesi sonucunda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 26/11/2020 tarih ve E:2020/2568, K:2020/2751 sayılı kararıyla, dava konusu Yönetmelik hükümleri yönünden davanın reddine ilişkin kısmının onanması, davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem yönünden davanın reddine ilişkin kısmının bozulması üzerine; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bozma kararına uyularak işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'na 6638 sayılı Kanun'un 23. maddesiyle eklenen Ek 1. maddesine dayanılarak hazırlanan Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği uyarınca, Emniyet Genel Müdürlüğü adına … Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümünde sürdürdüğü eğitimini 10/01/2015 tarihinde başarıyla tamamlayarak mezun olan davacının, komiser yardımcısı rütbesine aday memur olarak atanması amacıyla yapılan sözlü sınava tabi tutulduğu, sözlü sınav sonucunda başarısız sayılması üzerine, anılan Yönetmeliğin 2., 5., 7. ve 8. maddelerinin iptali ile sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Danıştay Onikinci Dairesinin 24/09/2019 tarih ve E:2016/1834, K:2019/6281 sayılı kararıyla.

İdarelerin kendilerine tanınan düzenleme yetkisini Anayasa ve kanunlarla belirlenen sınırlar içinde kullanması gerektiği, Yasa koyucu tarafından düzenlenen Kanun metninde açık bir şekilde, eğitimlerini başarıyla tamamlayan adayların Polis Akademisi Başkanlığınca yapılacak sınavda başarılı olmaları gerektiğinin hüküm altına alındığı, Kanun'un uygulanmasını sağlamak üzere İçişleri Bakanlığınca hazırlanan Yönetmeliğin 2. maddesinde Yönetmeliğin kapsamının belirlendiği, 5. maddesinde yukarıda belirtilen Kanun hükmü doğrultusunda düzenleme yapıldığı,

7. maddesinde sınavla ilgili komisyonların oluşturulması ve görevleri ile ilgili hususların düzenlendiği, 8. maddesinde ise sınavın sözlü sınav şeklinde yapılacağının belirlendiği ve sınava ilişkin usul ve esasların düzenlendiği, söz konusu düzenlemede; adayların mesleki bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu açısından değerlendirileceğinin belirtildiği, davalı idare bünyesinde çalışacak personelin seçiminde objektif kriterlerin esas alındığı;

iptali istenilen Yönetmelik maddelerinin idareye tanınan takdir yetkisinin sınırları içinde, üst hukuk normları ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlandığı, dava konusu Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin kapsamına ilişkin hususların düzenlendiği 2. maddesinde, sınava tabi tutulacak adaylara ilişkin 5. maddesinde, soru hazırlama komisyonu,

sınav komisyonu ve merkezi sınav komisyonunun oluşturulmasının ve görevlerinin düzenlendiği 7. maddesinde ve sınava ilişkin usul ve esasların düzenlendiği 8. maddesinde hukuka aykırılık bulunmadığı; davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemine ilişkin olarak; sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin, diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılmasının esas olduğu,

idari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetimin, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyeceği, bu itibarla, davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi,

böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesinin sağlanması gerektiği, nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 18/11/2013 tarihli ve E:2010/2194, K:2013/4094 sayılı kararının da bu yönde olduğu; davalı idarenin savunması ekinde gönderilen, davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin dayanağı olan sözlü sınav komisyonu başkanı ve üyelerince verilmiş puanlara ilişkin tutanak ve sınav sonuçlarına ilişkin tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinden, sözlü sınavın nesnel olarak yapıldığı ve yargısal denetim için aranan bütün koşulları sağladığı anlaşıldığından,

davacının girdiği sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, aynı nitelikteki davaların sayısı ve avukatın harcadığı emek ve mesai dikkate alınarak takdiren 550.00,-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine karar verilmiştir.

Anılan kararın davacı ve davalı idare tarafından temyiz edilmesi üzerine verilen Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 26/11/2020 tarih ve E:2020/2568, K:2020/2751 sayılı kararıyla; dava konusu Yönetmelik hükümleri yönünden davanın reddine ilişkin kısmının onanmasına, davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem yönünden davanın reddine ilişkin kısmının.

Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin dayanağı olan Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Ek 1. maddesinin, anılan Kanun'a 04/04/2015 tarih ve 29316 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 27/03/2015 tarih ve 6638 sayılı Kanun'un 23. maddesiyle eklenmiş olduğu, ancak davacının anılan Kanun hükmü ve bu hükme dayanılarak düzenlenen Yönetmelik hükümleri ile getirilen sınav şartından önce Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat bölümünden 10/01/2015 tarihinde mezun olduğu;

öte yandan, kanun değişikliği yürürlüğe girmeden önce yürürlükte olan 22/05/2013 tarih ve 28654 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Genel Müdürlüğü Adına Yükseköğretim Kurumlarında Okutulacak Öğrencilere Dair Yönetmeliğin 26. maddesinde Başkanlık ve Fakültelerindeki eğitim ve öğretimini başarı ile tamamlayan öğrencilerin, öğrenim dallarına göre naspedildiği amirliğe veya ilgili hizmet sınıflarına yeterlilik ve yarışma sınavlarına tabi tutulmadan atanacaklarının öngörüldüğü;

bu durumda davacının, mezuniyet tarihi itibarıyla dava konusu Yönetmelik kapsamında sözlü sınava tabi tutulamayacağı açık olduğundan, sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, Daire kararının, davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem yönünden davanın reddine ilişkin kısmı ile vekalet ücretine ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Ek 1. maddesine 27/03/2015 tarih ve 6638 sayılı Kanun'un 23. maddesi ile eklenen 3. fıkrada, ''Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte öğrenime devam edenler dâhil, bu Kanun ve 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu gereğince, polis eğitim kurumlarında ya da Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı rütbelerine aday memur olarak atanmaları için öğrenim süresini başarıyla tamamlamaları ve eğitim sonunda Polis Akademisi Başkanlığınca yapılacak sınavda başarılı olmaları şarttır.'' hükmü yer almıştır.

Anılan Kanun değişikliği yürürlüğe girmeden önce yürürlükte olan ve 22/05/2013 tarih ve 28654 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Genel Müdürlüğü Adına Yükseköğretim Kurumlarında Okutulacak Öğrencilere Dair Yönetmeliğin 26. maddesinin 1. fıkrasında ise; "Başkanlık ve Fakültelerindeki eğitim ve öğretimini başarı ile tamamlayan öğrenciler, öğrenim dallarına göre naspedildiği amirliğe veya ilgili hizmet sınıflarına yeterlilik ve yarışma sınavlarına tabi tutulmadan atanır." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu sözlü sınavda başarısız sayılma işlemi yönünden;

Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin dayanağı olan Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Ek 1. maddesi, anılan Kanun'a 04/04/2015 tarih ve 29316 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 27/03/2015 tarih ve 6638 sayılı Kanun'un 23. maddesiyle eklenmiştir.

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümünde sürdürdüğü eğitimini 10/01/2015 tarihinde başarıyla tamamlayarak mezun olan davacının, 18/06/2015 tarihinde gerçekleştirilen komiser yardımcısı rütbesine aday memur olarak atanması amacıyla yapılan sözlü sınavda başarısız sayılması üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Dava konusu olayda, davacının, anılan Kanun hükmü ve bu hükme dayanılarak düzenlenen Yönetmelik hükümleri ile getirilen sınav şartından önce Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat bölümünden 10/01/2015 tarihinde mezun olduğu anlaşılmaktadır.

Öte yandan, kanun değişikliği yürürlüğe girmeden önce yürürlükte olan ve 22/05/2013 tarih ve 28654 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Genel Müdürlüğü Adına Yükseköğretim Kurumlarında Okutulacak Öğrencilere Dair Yönetmeliğin 26. maddesinde Başkanlık ve Fakültelerindeki eğitim ve öğretimini başarı ile tamamlayan öğrencilerin, öğrenim dallarına göre naspedildiği amirliğe veya ilgili hizmet sınıflarına yeterlilik ve yarışma sınavlarına tabi tutulmadan atanacakları öngörülmüştür.

Bu durumda davacının, mezuniyet tarihi itibarıyla dava konusu Yönetmelik kapsamında sözlü sınava tabi tutulamayacağı açık olduğundan, sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.