Danıştay 12. Daire E.2021/5129 K.2024/2750

Dava konusu istem: ... Belediyesinde 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında sözleşmeli psikolog olarak görev yapan davacının, ... Belediye Başkanlığı Sözleşmeli Personel Disiplin Yönetmeliğinin "işe son verme cezası" başlıklı 11. maddesinin (g) bendinde belirtilen "kamu personeli sıfatı ile bağdaşmayacak derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak " fiiline uyan eylemleri nedeniyle işe son verme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve E:... sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı maaş, hak ve alacaklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, 22/04/2019 tarihli yazı ile davacıya 7 gün süre verilerek Hukuk İşleri Müdürlüğü odasında hazır bulunmak suretiyle savunması alınmış ise de, davacının "yeminli ifade tutanağı" başlığı altında alınan beyanının, savunma yerine geçemeyeceği, kendisini her türlü dış etkenden soyutlanmış şekilde savunmasına imkan verilmesi gereken davacının soru cevap şeklinde alınan ifadesinin bu haliyle savunma olarak kabul edilemeyeceği, sonuç olarak, davacının savunmasının usulüne uygun olarak alınmadığı,

bununla birlikte, işe son verme cezasının birim amirinin teklifi, disiplin kurulunun kararı ve belediye başkanının onayı ile sonuç doğuracağı şeklindeki yönetmelik hükmüne aykırı olarak davacının görev yaptığı birim olan Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğünden (birim amirinden) herhangi bir görüş alınmadığı, bu durumun da dava konusu işlemin sıhhatini olumsuz etkileyen bir başka eksiklik olduğu, davalı idare tarafından, 03/12/2019 tarihli ara kararına verilen cevapta "davacının atamaya yetkili birim amirinin belediye başkanı" olduğu ifade edilmekte ise de.

Yönetmelik'te ifade edilen "birim amiri" ifadesinden belediye başkanının değil davacının görev yaptığı birimin amirinin anlaşılması gerektiği, aksi düşüncenin belediye başkanı tarafından getirilen teklifin yine başkan tarafından uygun görülmesi sonucunu doğuracağının da açık olduğu,

davacının usulüne uygun olarak savunması alınmaksızın ve Yönetmeliğin 5. Maddesinin ikinci fıkrasındaki yazılı usul işletilmeksizin tesis edildiği anlaşılan işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların dava tarihi olan 30/10/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacı hakkında, evli olan bir başka belediye personeli ile gayrı ahlaki ilişki yaşadığı yönünde yapılan şikayet üzerine konunun incelenmesi için 18/02/2019 tarihli işlemle muhakkik görevlendirildiği, muhakkik tarafından yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 09/07/2019 tarihli ön inceleme raporunun ...

Belediyesi Memur Disiplin Kurulunda incelenmesi sonucunda ... tarih ve ... sayılı işlem ile Sözleşmeli Personel Yönetmeliği'nin 11/g maddesi uyarınca davacının görevine son verilmesine karar verildiği, Belediye Başkanı'nın 14/10/2019 günlü oluru davacının görevine son verildiği, olayda; davacı hakkındaki iddia ile ilgili inceleme oluru alındığı, söz konusu iddialarla ilgili konunun araştırılması ve soruşturulması amacıyla verilmiş bir soruşturma olurunun ve bu olur uyarınca yapılmış bir disiplin soruşturmasının bulunmadığı, inceleme oluruna dayanılarak hazırlanan ön inceleme raporu uyarınca davacının cezalandırıldığı, bu durumda;

davacının disiplin cezasına konu eylemiyle ilgili usulüne uygun olarak soruşturma oluru alınmaksızın ve bir soruşturma yapılmaksızın cezalandırılmasına ilişkin işlemde bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmadığı, İdare Mahkemesi kararı hukuka uygun olup, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, istinaf isteminin yukarıda belirtilen gerekçenin de eklenerek reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

657 sayılı Kanun'un 130. maddesi uyarınca, disiplin cezası verilebilmesi için soruşturma aşamasında tüm hukuki delillere sahip olmak kaydıyla soruşturmacılar tarafından usulüne uygun olarak düzenlenen savunma istem yazısıyla alınan savunmanın yeterli olduğu, soruşturmayı yapan muhakkik tarafından mevcut delil durumu dikkate alınarak davacıya isnat edilen tüm fiillere yer verilmekle suretiyle usulüne uygun bir şekilde davacının savunmasının alındığı, disiplin cezasını vermeye yetkili amir tarafından ayrıca bir savunma alınmasına gerek olmayıp, davacının savunma hakkının kullandırılmadığından söz edilmesinin mümkün olmadığı,

ayrıca belediye başkanının sözleşmeli personelin üst disiplin amiri olduğu ve diğer disiplin amirlerinin yetkilerini doğrudan kullanabildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Belediyesinde 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında sözleşmeli psikolog olarak görev yapan davacının, hakkında, evli olan bir başka belediye personeli ile gayrı ahlaki ilişki yaşadığı yönünde belediyeye yapılan bir şikayet üzerine başlatılan disiplin soruşturması sonucunda eylemin sübuta erdiğinden bahisle yasal işlemlere başlanılmış Kırşehir Belediye Başkanlığı Sözleşmeli Personel Disiplin Yönetmeliği'nin işe son verme cezasını gerektirir eylemlerin düzenlendiği 11. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde yer alan "kamu personeli sıfatı ile bağdaşmayacak derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" hükmü uyarınca işe son verme cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa’nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında, "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır." hükmüne yer verilmek suretiyle memurlar ve diğer kamu görevlileri, özlük hakları bakımından yasal güvenceye kavuşturulmuştur. Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin statü haklarını doğrudan etkileyen disiplin işlemlerinin "diğer özlük işleri" kavramı kapsamına girdiğine kuşku bulunmamaktadır.

Anayasa’nın 38. maddesinde yer alan "suçta ve cezada kanunilik" ilkesi uyarınca, hangi eylemlerin yasaklandığı ve bu yasak eylemlere verilecek cezaların hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak biçimde kanunda gösterilmesi; kuralın açık, anlaşılır ve sınırlarının belli olması gerekmektedir. Kişilerin yasak eylemleri önceden bilmeleri gerektiği düşüncesine dayanan bu ilkeyle temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması amaçlanmaktadır.

Disiplin cezaları, kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla getirilmiş, yapma veya yapmama biçiminde beliren davranış kurallarının ihlali hâlinde uygulanan, yasal olarak düzenlenmiş idari yaptırımlardır. Kamu hizmetlerini yürütenlerin görev, yetki ve sorumlulukları kamu hizmeti ve hizmet gerekleri ile sınırlandırılmış, bu sınırlar dışına çıkanların ise disiplin cezaları ile cezalandırılmaları ilgili kanunlarda öngörülmüştür.

Bu çerçevede, disipline ait yaptırımların sadece kanunla düzenlenmesi gerektiği, kanun dışında yönetmelik ve diğer alt düzenleyici işlemlerle disiplin cezasını gerektiren fiil ve hareketlerin belirlenmesinin ve buna göre disiplin cezası verilmesinin hukuken mümkün olmadığı açıktır.

Uyuşmazlık konusu olayda, kanunla düzenlenmesi gereken disipline ait yaptırımların, Kırşehir Belediye Başkanlığı Sözleşmeli Personel Disiplin Yönetmeliği'nde düzenlenmesi, Anayasa’nın 38. maddesinde yer alan “suçta ve cezada kanunilik” ilkesine ve 128. maddesinin ikinci fıkrasında hükme bağlanan “kanuni düzenleme” ilkesine aykırılık oluşturduğundan, anılan Yönetmelik hükümlerine göre tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali ile davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların dava tarihi olan 30/10/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçe eklenmek suretiyle reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.