Danıştay 12. Daire E.2021/6149 K.2024/923

Dava konusu istem: İstanbul ili, Pendik ilçe vaizi olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, Kur'an kursu öğreticisi olarak görev yapmakta iken hakkında başlatılan soruşturma raporu ekinde yer alan ifadeler, tutanaklar, tanık beyanları dikkate alındığında; davacının görevi esnasında din görevlisine yakışmayan tutum ve davranışlarda bulunduğu, vaaz ve sohbetlerinde bayan cemaatine Diyanet İşleri Başkanlığının Ehli Sünnet itikadına uygun görüş ve kanaatleri yerine, farklı dini grup ve oluşumların aykırı görüşlerini aktardığı, giyim kuşamına dikkat etmediği, geçici olarak kaldığı Kur'an kursunda öğrenci ve öğreticilere kötü örnek olduğu,

ayrıca vaaz ve derslerinde İslam törelerine uygun olmayan ve ifade hürriyeti kapsamında değerlendirilemeyecek nitelikte eleştiri sınırlarını aşan ifadeler kullanmakla Yönetmelikte düzenlenen ortak nitelik şartını yitirdiği sonucuna varıldığından görevine son verilmesi yönünde tesis edilan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; söz konusu hususların disiplin soruşturmasının konusu olabileceği, ortak nitelik şartının kaybedilmesi sonucunu gerektirmeyeceği, zira davacı hakkında aynı gerekçelerle aynı soruşturma kapsamında ... tarih ve ... sayılı işlem ile kınama cezasının da verilmiş olduğu ve UYAP üzerinden yapılan araştırmada söz konusu cezaya dava açılmamış olduğunun görüldüğü dikkate alındığında,

davacının ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98/b maddesi uyarınca Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevinin sona erdirilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Pendik ilçe vaizi olarak görev yapan davacının, vaaz ve sohbetlerinde Ehli Sünnet itikadına uygun olmayan görüşleri öğrencilerine aktardığı için Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (2) numaralı alt bendinde, memurluğa alınacaklarda aranacak özel şartlar arasında, "Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" koşuluna yer verilmiş; 98. maddesinin (b) bendinde, memurların "memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan herhangi birini kaybetmesi" hali, Devlet memurluğunu sonra erdiren durumlar arasında gösterilmiştir.

Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" koşulu, Diyanet İşleri Başkanlığı kadrolarına ilk defa atanacaklarda aranacak genel şartlar arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat hükümleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde, atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda görev yapan personelin; 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (2) numaralı alt bendi ile 98. maddesinin (b) bendi uyarınca, Yönetmelik'te aranılan "itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu'' şeklindeki ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle görevine son verme işleminin tesisi için ''İslam törelerine uygun olmayan bir eylemin bulunması'' ve ''bu eylemin çevresinde bilinir olması'' şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği açıktır.

Dosyanın incelenmesinden, İstanbul İli, Pendik İlçe Müftülüğünde vaiz olarak görev yapan davacı hakkında başlatılan soruşturma raporunda özetle; "Sahabe-i Kiramdan Hz. Ebu Hureyre'nin naklettiği hadisleri kabul etmediği, babası belli değil, bir yahudi çocuğu dediği, 5400 tane hadis yumurtlayan kişidir dediği, kadınların tesettürü konusunda daha esnek davranılması gerektiği, kadın-erkek mehremiyeti noktasında daha geniş düşünülmesi gerektiğini savunduğu, kadınların muayyen günlerinde Kur'an okuyup namaz kılabilecekleri, oruç tutabilecekleri" gibi ifadeleri kullandığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, din görevlisine yakışmayan ve Din İşleri Yüksek Kurulunun fetvalarına aykırı olan ifade ve görüşlerini kurstaki öğrencilerle paylaştığı, bu davranışının bir din görevlisine olan güven ve itibarı zedeleyeceğinin açık olduğu, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" koşulunu kaybettiği anlaşıldığından görevine son verilmesine ilişkin dava hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.