Danıştay 12. Daire E.2021/6629 K.2024/4267

Dava konusu istem: Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere astsubay naspedilen ve eğitime tabi tutulmaktayken kendi isteği ile ayrılma dilekçesi veren davacının, Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla. 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 15. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan hükümde.

"Özel Kuvvetler Komutanlığında eğitime tabi tutulanlardan, bu eğitimlerde sağlık nedenleri hariç olmak üzere başarı gösteremeyenlerin, Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişiklerinin kesileceği, bunlardan ikinci dönem eğitimde de sağlık nedenleri ile başarı gösteremeyenlerin Kuvvet Komutanlıklarınca sınıf ve rütbelerine uygun görevlere atanacaklarının" öngörüldüğü,

buna göre birinci kurslarda sadece sağlık sorunları nedeniyle başarılı olamayanlara ikinci kurs imkânının verildiği hususları göz önüne alındığında, sağlık sebebiyle başarısız sayılmayan, aslında kursta herhangi bir şekilde başarısız da sayılmayan, kendi isteğiyle dilekçe vermek suretiyle kurstan ayrılan ve dilekçesinin baskı, tehdit vs. sonucu alındığına dair bir emare de bulunmayan davacının, anılan madde kapsamında ataması yapılacaklar arasında sayılması mümkün görülmediğinden, davacının Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; davacı tarafından, "Özel Kuvvetler Komutanlığı nam ve hesabına eğitim almak adına 03/04/2018 tarihinde Balıkesir Astsubay Meslek Yüksekokuluna giriş yaptığı, buradaki eğitimini başarıyla tamamladıktan sonra 11/09/2018 tarihinde Eğirdir Dağ Komando Okuluna girdiği, buradaki eğitimini de başarıyla tamamladıktan sonra 26/11/2018 tarihinde Gölbaşı/Özel Kuvvetler İhtisas Kursunda eğitime başladığı, kursun başından itibaren sicil amiri tarafından sistematik olarak çeşitli psikolojik baskı ve hakaretlere maruz kaldığı, bu şekilde istifaya zorlandığı, baskı altında kurstan ayrılma dilekçesinin verildiği,

sağlık problemlerinin görmezden gelinerek, tedavi hakkının engellendiği, bu hususlara ilişkin Ankara Gölbaşı Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunun" ileri sürüldüğü; bu durumda, davacının kurstan ilişiğinin kesildiği ... tarih ve ... sayılı Öğretmenler Kurulu Kararında;

"davacının, 17/01/2019 tarihli dilekçesinde (doğrusu 17/01/2019) kendi isteği ile kursa devam etmek istemediğini yazılı olarak beyan etmesi ve kursa devam edebilecek yeterli motivasyon ile psikolojik yeterliliğe sahip olmaması nedeniyle başarısız olduğunun değerlendirildiği ve ÖKY 184-1 Özel Kuvvetler Komutanlığı Kurslar Yönergesi'nin Üçüncü Bölüm 7. h.(11) maddesi gereği kurstan ilişiğinin kesilmesine karar verildiği" ifadelerine yer verildiği,

ancak davacının yeterli motivasyona ve psikolojik yeterliliğe sahip olup olmadığı konusunda düzenlenen herhangi bir sağlık kurulu raporu mevcut olmadığı gibi davalı idarece dosyaya sunulan bilgi ve belgeler arasında, davacının psikolojik yetersizliğini gösteren somut bir bilgi ve belgeye de yer verilmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Öğretmenler kurulu toplantı tutanağında geçen “yeterli motivasyon ve psikolojik yeterliliğe sahip olmama” tespitinin, RDM subayı tarafından davacının kendisi ile yapılan görüşmeler sonucu ortaya çıkan bir durum tespiti olduğu, bu durumun bir rahatsızlık olmadığı, davacının kursa devam edecek motivasyon ve psikolojide olup olmadığının belirlenmesi faaliyeti olduğu,

her ne kadar istinaf merciince davacının psikolojik olarak yeterliliğe sahip olup olmadığı konusunda düzenlenen herhangi bir sağlık raporu olmadığı gibi psikolojik yetersizliğini gösteren somut bir bilgi ve belgeye de yer verilmediği belirtilmişse de, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinin psikiyatri polikliniğince davacı hakkında karışık anksiyete ve depresif bozukluk tanısıyla düzenlenmiş 30 günlük istirahat raporu bulunduğu, öte yandan davacının kurstan ilişiğinin kesilmesinin psikolojik yetersizlik ve motivasyon eksikliği gerekçesine dayanmadığı,

kendi iradesi ile istifa etmek istediğini bildirmesinin işlemin sebep unsuru olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere astsubay naspedilen ve eğitime tabi tutulmaktayken kendi isteği ile ayrılma dilekçesi veren davacının, Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... tarihli ... sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 15. maddesine. "Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere muvazzaf subaylığa nasbedilenler, doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrine atanırlar. Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere subay nasbedilenler, sınıflarına bakılmaksızın Özel Kuvvetler Komutanlığında eğitime tâbî tutulurlar.

Bu eğitimlerde sağlık nedenleri hariç olmak üzere başarı gösteremeyenlerin Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir ve aldıkları aylıkları dışında Devletçe bunlara yapılan masraflar, kanunî faizleriyle birlikte kendilerinden tahsil olunur. Sağlık nedenleri ile başarı gösteremeyenler, bir sonraki dönem eğitimine katılırlar. Bunlardan ikinci dönem eğitimde de başarı gösteremeyenler, kuvvet komutanlıklarınca sınıf ve rütbelerine uygun görevlere atanırlar.

Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere subay nasbedilenlerden, sonradan Özel Kuvvetler Komutanlığı dışına atananlar, ayrıca sınıflarına ilişkin eğitimlere tâbî tutulurlar" hükmü eklenmiş, daha sonra 08/03/2018 tarih ve 30354 (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren tarihli 7071 Sayılı Olağanüstü Hâl Kapsamında Bazı Düzenlenmeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 14. maddesiyle, 926 Sayılı Kanunun 15. maddesine eklenen hüküm değiştirilmiş ve maddede: "Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere muvazzaf subaylığa nasbedilenler,

doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrine atanırlar. Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere subay nasbedilenler, sınıflarına bakılmaksızın Özel Kuvvetler Komutanlığında eğitime tâbî tutulurlar. Bu eğitimlerde sağlık nedenleri hariç olmak üzere başarı gösteremeyenlerin Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir ve aldıkları aylıkları dışında Devletçe bunlara yapılan masraflar, kanunî faizleriyle birlikte kendilerinden tahsil olunur.

Sağlık nedenleri ile başarı gösteremeyenler bir sonraki dönem eğitimine katılırlar. Bunlardan ikinci dönem eğitimde de sağlık nedenleri ile başarı gösteremeyenler, kuvvet komutanlıklarınca sınıf ve rütbelerine uygun görevlere atanırlar. Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere subay nasbedilenlerden, sonradan Özel Kuvvetler Komutanlığı dışına atananlar, ayrıca sınıflarına ilişkin eğitimlere tâbî tutulurlar" hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık konusu olayda, davacının Özel Kuvvetler Komutanlığı nam ve hesabına eğitim almak adına 03/04/2018 tarihinde Balıkesir Astsubay Meslek Yüksekokuluna giriş yaptığı, buradaki eğitimini tamamladıktan sonra 11/09/2018 tarihinde Eğirdir Dağ Komando Okuluna girdiği, buradaki eğitimini de tamamlaması üzerine astsubay naspedilerek 26/11/2018 tarihinde Gölbaşı/Özel Kuvvetler İhtisas Kursunda eğitime başladığı, eğitime devam ederken 17/01/2019 tarihinde el yazısı ile doldurduğu ve imzaladığı form ile "kendi isteği ile kurstan ayrılma" talebinde bulunduğu,

bunun üzerine 23/01/2019 tarihinde yapılan Öğretmenler Kurulu Toplantısına ilişkin tutanakta "kendi isteği ile kursa devam etmek istemediğini yazılı olarak beyan etmesi ve kursa devam edebilecek yeterli motivasyon ile psikolojik yeterliliğe sahip olmaması nedeniyle başarısız olduğundan" ifadesine yer verilmek suretiyle ilişiğinin kesilmesine karar verilmesi üzerine dava konusu işlemle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar Bölge İdare Mahkemesince temyize konu kararda, "davacının yeterli motivasyona ve psikolojik yeterliliğe sahip olup olmadığı konusunda düzenlenen herhangi bir sağlık kurulu raporu mevcut olmadığı gibi, davalı idarece dosyaya sunulan bilgi ve belgeler arasında davacının psikolojik yetersizliğini gösteren somut bir bilgi ve belgeye de yer verilmediği" gerekçesine yer verilmek suretiyle istinaf isteminin kabulü ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; "kendi isteği ile ayrılma" yolundaki dilekçenin tek taraflı bir irade beyanı olarak hukuki sonuç doğurduğu, işlemin de bu gerekçeyle tesis edildiği,

kaldı ki davacının ayrılma iradesini belirtmesi üzerine 30/01/2019 tarihinde RDM subayı ile görüşme yaptığı, bir an evvel evine dönmek istediğini belirtmesi ve depresif belirtiler göstermesi nedeniyle revir tabipliğine sevk edildiği, oradan da Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevkinin yapıldığı, anılan hastanenin 31/01/2019 tarihli üç hekim raporunda "karışık anksiyete ve depresif bozukluk" tanısına yer verilerek 30 gün istirahatinin uygun görüldüğü; öte yandan, davacının sicil amiri tarafından sistematik olarak çeşitli psikolojik baskı ve hakaretlere maruz kaldığı, bu şekilde istifaya zorlandığı,

baskı altında kurstan ayrılma dilekçesinin verildiği, sağlık problemlerinin görmezden gelinerek, tedavi hakkının engellendiği yolunda dosyaya sunulmuş somut bilgi ve belge olmadığı, bu yolda Ankara Gölbaşı Cumhuriyet Başsavcılığına yapılan suç duyurusu sonrasında da soruşturma izni verilmediği, dolayısıyla mobbing iddiasının somut bilgi ve belgeyle ispatlanamadığı anlaşıldığından, davacının kendi isteği ile ayrılma iradesinin sonucu olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu durumda, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.