Danıştay 12. Daire E.2021/6694 K.2025/3194

Dava konusu istem: Van ili, Gürpınar Jandarma Komando Tabur Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapan davacının, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesinin (b) bendi, Uzman Erbaş Yönergesi'nin 13. maddesinin (a) bendi ve Jandarma Genel Komutanlığı Uzman Erbaş Yönergesi'nin 6. bölüm 7. maddesinin (b) bendi kapsamında sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 13/03/2019 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; jandarma personeli olan davacı hakkında, hangi kanun hükmünün uygulanması gerektiğinin tespit edilmesinin uyuşmazlığın çözümü için önem arz ettiği, 12/03/1983 tarih ve 17985 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun "tanım" başlıklı 3. maddesinde 08/11/2016 tarih ve 6755 sayılı Kanun'un 5. maddesi ile yapılan değişiklik ile Jandarma Genel Komutanlığında görev yapan uzman erbaşların Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinden çıkarılarak,

genel kolluk kuvveti olarak İçişleri Bakanlığı bünyesine alındığı, bu bağlamda, anılan Kanun'un 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 19. maddesiyle eklenen ek 7. maddesinin birinci fıkrasında da. "Diğer kanunlarda bu Kanuna aykırı hükümler bulunması halinde bu Kanun hükümleri uygulanır." düzenlemesine yer verilerek Jandarma Genel Komutanlığında görev yapan personel hakkında öncelikli olarak 2803 sayılı Kanun'da yer alan hükümlerin uygulanacağının belirtildiği, bu kapsamda.

2803 sayılı Kanun'un 15. maddesinin son fıkrasında yapılan değişikliklerle jandarma personeli hakkında (3269 sayılı Kanun'un 12. maddesinde yer alan hükümlere aykırı düzenlemelere yer verilerek) ilişiklerinin kesilmesi sonucunu doğuran durum ve hallerin tahdidî olarak sayıldığı; uyuşmazlığa konu olayda, Jandarma Genel Komutanlığında görev yapan personel hakkında, 2803 sayılı Kanun'un ek 7. maddesinin birinci fıkrasında yer alan düzenleme gereğince 3269 sayılı Kanun'un 12. maddesinin değil, 2803 sayılı Kanun'un 15. maddesinin uygulanması gerektiği hususunda tereddüt bulunmadığı, davacı hakkında ...

Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile "emre itaatsizlikte ısrar" suçunun subut bulduğu gerekçesiyle verilen 2 ay 15 gün hapis cezası ve neticede hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının, 2803 sayılı Kanun'un 15. maddesinde sayılan ilişiğin kesilmesi sonucunu doğuran hallerden olmadığının açık olduğu, 3269 sayılı Kanun'un 12. maddesi uygulanmak suretiyle davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Van İl Jandarma Komutanlığına bağlı Gürpınar Komando Tabur Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapan davacı hakkında, hizmete ilişkin emirleri yerine getirmemek, askeri ceza kanununa muhalefet suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 2 ay 15 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi nedeniyle 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesinin (b) bendi, Uzman Erbaş Yönergesi'nin 13. maddesinin (a) bendi ve Jandarma Genel Komutanlığı Uzman Erbaş Yönergesi'nin 6. bölüm 7. maddesinin (b) bendi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 13/03/2019 tarihli işlemin tesis edilmesi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

12/03/1983 tarih ve 17985 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun 'Kapsam' başlıklı 2. maddesinde. "Bu Kanun, Jandarma Teşkilatındaki karargah, birlik ve kurumlar ile buralarda hizmet gören personeli ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar." hükmü yer almış. 08/11/2016 tarih ve 6755 sayılı Kanun'un 5. maddesi ile değişik "Tanım" başlıklı 3. maddesinde ise.

Türkiye Cumhuriyeti Jandarması, emniyet ve asayiş ile kamu düzeninin korunmasını sağlayan ve diğer kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin verdiği görevleri yerine getiren silahlı genel kolluk kuvvetidir şeklinde tanımlanmış; 'Disiplin ve soruşturma usulleri' başlıklı dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 15. maddesine, 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 55. maddesiyle eklenen son fıkrasında da.

"Ertelenmiş, seçenek yaptırımlara çevrilmiş, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, affa uğramış veya 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile.

Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, iftira, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından ya da kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olan Jandarma Genel Komutanlığında görevli subay, astsubay, sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay,

uzman jandarma ve uzman erbaşların Komutanlıkla ilişikleri İçişleri Bakanının onayı ile kesilir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'a 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 19. maddesiyle eklenen ek 7. maddesinin birinci fıkrasında; "Diğer kanunlarda bu Kanuna aykırı hükümler bulunması halinde bu Kanun hükümleri uygulanır." düzenlemesi, 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 47. maddesiyle eklenen ek 10. maddesinde ise; "4678 sayılı Kanun ile 3269 sayılı Kanunda; Jandarma Genel Komutanlığı mensubu sözleşmeli subay ve astsubay ile uzman erbaş statüsündeki personel için Türk Silahlı Kuvvetlerine yapılan atıflar Jandarma Genel Komutanlığına, Milli Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığına yapılan atıflar İçişleri Bakanlığına yapılmış sayılır." hükmü yer almaktadır.

25/03/1986 tarih ve 19058 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 'Kapsam' başlıklı 2. maddesinde. "Bu Kanun Türk Silahlı Kuvvetleri erbaş kadrolarında istihdam edilecek uzman erbaşlarla, bunları istihdam edecek ve bunların istihdamı ile ilgili birlik, kurum ve kuruluşları kapsar." hükmü, 'Başarı gösteremeyenler ve ceza alanlar' başlıklı 12. maddesinin dördüncü fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde ise.

"Verilen ceza, ertelense, seçenek yaptırımlara çevrilse, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilse veya affa uğrasa dahi.

Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, cürüm tasniî, ırza geçmek, sarkıntılık, kız, kadın veya erkek kaçırmak, fuhşiyata tahrik, gayri tabiî mukarenet, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlar ile istimal ve istihlâk kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmî ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat,

isyan suçlarından dolayı mahkûm olanların, (...) Taksirli suçlar hariç olmak üzere diğer suçlardan adlî veya askerî mahkemeler tarafından otuz günden daha fazla süreli hürriyeti bağlayıcı bir ceza ile mahkûm olanların, (...) sözleşmeleri feshedilmek suretiyle Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir." hükmü bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle Jandarma Genel Komutanlığında görevli uzman erbaşlar hakkında 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununda ve 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununda yukarıda metnine yer verilen düzenlemenin mevcut olduğu ve uyuşmazlığın; sözleşmeli uzman çavuş olarak görev yapan davacının sözleşmesinin feshine ilişkin olduğu dikkate alındığında dava konusu işlemde 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesinin uygulanmasında isabetsizlik görülmemiştir.

Bu durumda, davacı hakkında, hizmete ilişkin emirleri yerine getirmemek suçunun sübut bulduğu gerekçesiyle 2 ay 15 gün hapis cezası ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildiğinden bahisle, 3269 sayılı Kanun'un 12. maddesi uygulanmak suretiyle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince istinaf aşamasında davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, işin esası incelenmeden verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.