Danıştay 12. Daire E.2021/762 K.2022/1336

Dava konusu istem : Dava, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Merkez Yapım Koordinatörlüğü emrinde yapım ve yayın elemanı olarak İstanbul'da görev yapmakta olan davacı tarafından, prodüktör veya yönetmen kadrosuna atanmak istemiyle 18/11/2014 tarihinde yaptığı başvurunun zımnen reddedilmesine ilişkin işlemin iptali ve atanmayı talep ettiği kadronun görevini yürütmesi sebebiyle şimdiye kadar yoksun bırakıldığı maaş farkının, özlük ve diğer parasal haklarının memur maaş katsayısı üzerinden hesaplanarak faiziyle ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince; davanın reddi yolundaki.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının Danıştay İkinci Dairesinin 20/11/2018 tarih ve E:2018/2034, K:2018/6451 sayılı kararı ile yetki yönünden bozulması üzerine; bozma kararına uyularak, davacının yayın ve yapım elemanı kadrosunda görev yapmasına rağmen yaklaşık 13 yıldır fiilen yönetmen ve prodüktör sıfatıyla hizmetinden yararlanıldığı, bu fiili durum sebebiyle yönetmen ve prodüktör alanında hizmet açığının bulunduğu, kamu yararı ve hizmet gereklerine göre davacının hizmetinden daha iyi bir şekilde istifade edildiğinin açık olduğu, atama ve daha üst bir göreve yükseltme konusunda idarenin takdir hakkının olduğu,

ancak bu fiili durum karşısında atama yapılmaması hususunda idarece haklı ve hukuken geçerli bir sebebin ortaya konulamadığı anlaşıldığından, salt takdir yetkisinden bahisle adı geçen görevlere atama yapılmamasına ilişkin tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, tazminat isteminin kabulüne, idareye başvuru tarihi olan 18/11/2014 tarihinden itibaren başlamak üzere mali haklarının hakediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Hizmetlerinin Tanımı ve Bu Hizmetlere Atanacak Personel Yönetmeliği hükümlerine göre, kurum personelinin prodüktör kadrosuna doğrudan atanmasının mümkün olmadığı, önce yardımcı prodüktörlük görevine atanarak en az iki yıl bu kadroda çalıştıktan sonra yapılacak görevde yükselme sınavında başarılı olunması gerektiği, davacının, yönetmen unvanlı kadroya atanabilmesi için anılan Yönetmelikte öngörülen şartları haiz olmadığı; öte yandan, sınav şartının yerine getirilmiş olması gerektiği, davacının her iki kadroya atanabilmesi için gerekli olan koşulları taşımadığı,

kaldı ki, kurumsal olarak ihtiyaç duyulmayan prodüktör ve yönetmen unvanlı personelin TRT Yönetim Kurulu tarafından istihdam fazlası olarak belirlendiği bir dönemde Mahkeme kararının yerine getirilmesinin telafisi imkansız zararlara yol açacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, 13/11/1998 tarihinde TRT İstanbul Bölge Müdürlüğü Televizyon Müdürlüğünde yapım ve yayın elemanı kadrosuna atanmış olup, 2001 yılından bu yana söz konusu kadronun görev tanımında yer alan görevden çok fiilen yapımcı olarak görev yaptığı, yardımcı prodüktör ve yönetmen olarak pek çok programa imza attığı ve yapımcı-yönetmenlik kadrosunun hukuki ve mali sorumluluğunu yüklendiğinden bahisle, bilfiil görev yaptığı ve atanmak için gerekli tüm şartları taşıdığı prodüktörlük-yönetmenlik kadrosuna atamasının yapılması ve atamayı talep ettiği kadronun gerek mali ve gerekse özlük haklarına sahip olmaması nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının tarafına iade edilmesi talebinde bulunmuştur.

Davacının başvurusunun davalı idarece zımnen reddi üzerine, bu işlemin iptali ve atanmayı talep ettiği kadronun görevini yürütmesi sebebiyle şimdiye kadar yoksun bırakıldığı maaş farkının, özlük ve diğer parasal haklarının memur maaş katsayısı üzerinden hesaplanarak faiziyle ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan ilgili mevzuat hükümleri şöyledir; 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu'nun "İstihdam şekilleri" başlıklı 49. maddesinde; "Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumunun hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel ve geçici personel eliyle gördürülür." hükmü; "Personelin işe alınma, atanma, yer değiştirme, görevlendirme, görevden alınma ve terfi işlemleri"

başlıklı 54. maddesinde. "Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu personelinin işe alınma, atanma, yer değiştirme, görevden alınma ve terfi işlemleri Kurum Genel Müdürü tarafından yapılır." hükmü. "Personel işlemleri ve personel hizmet tanımları" başlıklı 56. maddesinde. "Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu personelinin işe alınmasındaki usul, şartlar, atanma, terfi, nakil, işe son verme, disiplin cezaları ve sicil ile ilgili konuları personel yönetmeliğinde düzenlenir.

Kurum hizmetlerinin tanımı, bu hizmetlere atanacaklarda aranacak özel nitelikler ve atama şartları bir yönetmelik ile düzenlenir." hükümleri. "Yönetmelik" başlıklı 62. maddesinde; "... Bu Kanun gereğince hazırlanacak diğer yönetmelikler, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünce hazırlanır, Yönetim Kurulu onayı ile ve Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girer." hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanuna dayalı olarak çıkartılan Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunda Memur Statüsünde İstihdam Edilen Personel Yönetmeliği'nin "İnsan gücü planlaması" başlıklı 35. maddesinde.

"İnsan gücü planlaması yapılırken; (a) Kurum çalışanlarının gelecek yıllardaki iş yüküne göre alacağı biçim, (b) Kurumun mevcut kadrosunun ortaya çıkacak yeni ihtiyaçları karşılayıp karşılayamayacağı, (c) Teknolojik ve sosyal gelişmelerin Kurumun yayın, yapım, teknik ve idarî personel ihtiyacında meydana getireceği değişiklikler, (ç) İhtiyacın karşılanması için nasıl bir personel eğitim ve yetiştirme faaliyetine ihtiyaç olduğu, (d) Mevcut kadroların rasyonel kullanımı gibi hususlar göz önünde bulundurulur." hükmü.

"Kurum içi yükselme" başlıklı 64. maddesinde; "(1) Kurum içi yükselme, personelin yetki ve sorumluluk yönünden daha üst bir göreve atanmasıdır. (2) Kurum içi yükselme suretiyle yapılacak atamalarda, Kurum hizmet gerekleri ile liyakat ve kariyer ilkeleri esas alınır. (3) Yükselme suretiyle atanacak personelin, atama yapılacak kadro unvanı için öngörülen niteliklere sahip olması şarttır." kuralı yer almıştır.

Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Hizmetlerinin Tanımı ve Bu Hizmetlere Atanacak Personel Yönetmeliği'nin 4. maddesinde; "k) Görevde Yükselme Sınavı: Bu Yönetmelik ekindeki EK 1 ve EK 2’de yer alan ve görevde yükselme sınavına tabi olduğu belirtilen kadrolara, öngörülen şartları taşıyan personelin yükselme mahiyetinde atanması için yapılacak olan sınavı, ifade eder." hükmü, 5. maddesinde;

"(1) Kurum hizmetlerinin tanımı, bu hizmetlere atanacaklarda aranacak özel nitelikler ve atama şartlarında aşağıdaki genel hükümler uygulanır. ... ç) Asli ve sürekli hizmet kadrolarında görevli personele yönelik yeterlik, unvan değişikliği ve görevde yükselme sınavlarına tabi kadro unvanları, sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile sınav şekli/şekilleri Yönetim Kurulu tarafından belirlenir." hükmü, "Hizmetlerin tanımı, bu hizmetlere atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 6. maddesinde "(1) Kurumun bütün hizmetlerinin tanımı ve bu hizmetlere atanacaklarda aranacak özel şartlar ile atama şekli bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-1,

Ek-2 ve Ek-4 sayılı cetvellerde gösterilmiştir." hükmü yer almıştır. Yönetmeliğin, asli ve sürekli hizmet kadrolarında görevli yöneticilere ilişkin Yönetmelik eki Ek-2 sayılı cetvelde. Prodüktörün hizmet tanımı.

"Programların gerçekleştirilmesi için gerekli bütçe, insan, estetik ve teknik malzeme kaynaklarını araştırmak, gerekli ilişkileri kurmak, bunlardan en yüksek verimin alınması için yapımın planlanmasını ve gerçekleştirilmesini; bütün yapım safhalarında gerekli idari, mali, teknik ve estetik kararları almak, Kurum içi ve Kurum dışından yapım için yardımcı olarak verilen (televizyon için ayrıca yönetmen) kişilere gerekli emirleri vermek, sonuçlarını denetlemek;

programın metnini yazmak, gerekli denetim kademelerinden geçirerek yayına hazır hale getirmek, televizyon için gerektiğinde programın yönetmenliğini bizzat yapmak ve ona ait yetkileri kullanmak ve bizzat veya birimince istenen program teklifinde bulunmaktır." şeklinde yapıldıktan sonra. Fakülte mezunu olmak; askerlikle ilişiği olmamak; yabancı dil bilmek (tercih sebebi) özel nitelik ve şartları olarak sayılmış. Yönetmen kadrosunun hizmet tanımı ise.

"Yayınlarda görüntü ve ses malzemesini, yapım için, prodüktör tarafından öngörülen akış, plan ve program dahilinde televizyon yönetmenliğini sanat ve teknik standartlarına uygun olarak naklen, canlı, film veya band şeklinde yayınlamak üzere bütün program, teknik, artistik hizmet görevlileri ile programa katılanları yönetmek veya talimatlanan programların yapımcılığını üstlenmek" şeklinde yapıldıktan sonra "Fakülte veya yüksekokul mezunu olmak; askerlikle ilişiği olmamak.

TEK-PH, GİH-PH ve TH hizmet sınıflarındaki kadrolarda en az 2 yıl fiilen çalışmış olmak; yabancı dil bilmek (tercih sebebi)" özel nitelik ve şartları olarak sayılmış ve bu kadroya yapılacak kurum içi atamalar belirtilmiştir.

TRT Yönetim Kurulunun 06/08/2014 tarih ve 2014/279 sayılı kararı ile yürürlüğe giren Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunda Memur Statüsünde İstihdam Edilen Personelin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar'ın Geçici 1. maddesinde: ''Herhangi bir kadro unvanında görev yapmakla birlikte, …. (önceki 12/06/2012 tarihli) usul ve esasların yürürlüğe girdiği tarihten önceki 3 yıllık sürenin en az iki yılında.

Yardımcı Prodüktör, Stajyer Muhabir, Stajyer, Spiker, Kamera Asistanı, Mütercim-Spiker, Yönetmen, Seslendirme Yönetmeni, Teknik Yönetmen, Yapım ve Yayın Görevlisi ile Yayın ve Yapım Elemanı ünvanlı kadroların hizmet tanımındaki görevleri fiilen yürüten personel,

8. maddedeki disiplin şartı ile Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Hizmetlerinin Tanımı ve Bu Hizmetlere Atanacak Personel Yönetmeliğinde aranan şartları taşımaları ve 31/12/2014 tarihine kadar yapılacak uygulama sınavı ve/veya sınavlarının herhangi birinde başarılı olmaları kaydıyla eğitime ve yazılı sınava tabi tutulmaksızın 21 nci maddedeki usule göre fiilen görevini yürüttükleri söz konusu kadrolara atanabilirler.'' hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda alıntısı yapılan mevzuat hükümlerine göre, davalı idarenin kurum içi unvan değişikliği ve görevde yükselme koşullarını sağlamak koşuluyla personelini aynı yerdeki veya başka yerdeki kadrolara naklen atama konusunda takdir yetkisi bulunmaktadır. İlgililerin bulundukları kadrodan daha üst bir kadroya atanabilmeleri için ilgili Yönetmelikte öngörülen şartları haiz olmalarının yanı sıra, varsa sınav şartının yerine getirilmiş olması gerekmektedir.

Bir başka ifadeyle, personelin bulunduğu kadronun görev ve hizmet tanımı içerisinde yer alan işlerde çalıştırılmayıp, uzun yıllardan bu yana ve fiilen daha üst kadroların görev ve hizmet tanımına giren işlerde çalışması ya da çalıştırılması, bu kişiye doğrudan o kadrolara atanma imkanı sağlamamaktadır. Öte yandan, atamalar konusunda takdir yetkisi bulunan idarenin, yargı kararı ile atama yapması ya da görevde yükselme sınavı yapması konusunda zorlanamayacağı da açıktır.

Uyuşmazlıkta, davalı idarece Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Hizmetlerinin Tanımı ve Bu Hizmetlere Atanacak Personel Yönetmeliği uyarınca görevde yükselme amacıyla veya Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunda Memur Statüsünde İstihdam Edilen Personelin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar'ın Geçici 1. maddesi çerçevesinde uygulama sınavı yapılmamış olmakla birlikte, sınavın yapılması konusunda idarenin yargı kararıyla zorlanamayacağı ve fiilen yapılan görevin o kadroya atanma hakkı vermeyeceği de dikkate alındığında; stüdyo ve film yapım elemanı olarak görev yapan davacının, Yönetmelikte aranan;

"prodüktör" kadrosuna atanmak için "kurumda yardımcı prodüktör kadrosunda en az 2 yıl çalışma" şartıyla birlikte "yeterlik sınavında başarılı olmak" şartlarını; "yönetmen" kadrosuna atanmak için "görevde yükselme sınavında başarılı olmak" şartını sağlamadığının anlaşılması karşısında, davacı tarafından prodüktör veya yönetmen kadrosuna atanmak istemiyle yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık,

anılan işlemin iptali ve yoksun kalınan parasal ve özlük haklarının idareye başvuru tarihinden itibaren her bir hakkın hakediş tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.