Danıştay 12. Daire E.2021/7969 K.2025/2194

Dava konusu istem: ... Komutanlığında Serd.Uzm.Çvş. olarak görev yapan davacının, "hizmete engel davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle, 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca "silahlı kuvvetlerden ayırma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve .../... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; hakkında disiplin soruşturması açılan ve Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezası ile cezalandırılması teklif edilen kamu görevlisine savunmasını yapmak üzere en az 3 günlük süre tanınması gerekirken ... tarih ve ... sayılı savunma istem yazısı ile davacının 2 gün içerisinde savunmasının vermesinin istenildiği, böylece davacının Anayasa ve yasalarla güvence altına alınan savunma hakkı kısıtlanarak tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Komutanlığında Serd.Uzm.Çvş. olarak görev yapan davacının, gemiye ait olan motorini şahsi kullanım amacıyla gemi dışına çıkarmak suretiyle "hizmete engel davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle, 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca "silahlı kuvvetlerden ayırma" cezasıyla cezalandırılması üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası" başlıklı 13. maddesinin altıncı fıkrasında. "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasının verilmesine ilişkin sürecin; disiplin amirlerinin teklifi ile başlatılması hâlinde süreci başlatan disiplin amiri tarafından, diğer durumlarda ise yetkili komutanlıklar vasıtası ile yüksek disiplin kurulları tarafından hakkında karar verilecek personelin savunması alınır.

Yazılı savunma haricinde, yüksek disiplin kurulu tarafından gerek görülmesi veya personelin talepte bulunması hâlinde personel sözlü olarak da ifade vermeye çağrılabilir. Firar ve izin tecavüzü gibi ilgilinin bulunamaması nedeniyle savunma almayı imkânsız hâle getiren zorunlu hâller gereğince verilecek Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasında savunma alınmaz.", "Savunma hakkı" başlıklı, 40. maddesininin birinci fıkrasında.

"Bu Kanunun 13 üncü maddesinin altıncı fıkrasında düzenlenen istisna haricinde disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemez.", ikinci fıkrasında ise; "(Değişik: 22/1/2015-6586/105 md.) İsnat olunan hususlar ile savunma için verilen süre açıkça ve yazılı olarak ilgiliye bildirilir.

Yüksek disiplin kurulunun görevine giren disiplinsizliklerde verilecek savunma süresi üç iş gününden, diğer disiplinsizliklerde ise iki iş gününden az ve her hâlde beş iş gününden fazla olamaz. Savunması istenen kişinin talebi hâlinde ilave savunma süresi verilebilir. Ancak, ilk verilen savunma süresi ile ilave verilen savunma süresinin toplamı beş iş gününü geçemez. Verilen süre içinde savunmasını yapmayan personel savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." hükmü öngörülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda menine yer verilen mevzuatta, disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemeyeceği, isnat olunan hususlar ile savunma için verilen sürenin açıkça ve yazılı olarak ilgiliye bildirileceği, yüksek disiplin kurulunun görevine giren disiplinsizliklerde verilecek savunma süresinin üç iş gününden, diğer disiplinsizliklerde ise iki iş gününden az ve her hâlde beş iş gününden fazla olamayacağı kurala bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, ... Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yapan davacı hakkında.

26/05/2019 tarihinde gemiden 7 bidon (yaklaşık 35 lt.) motorini izinsiz olarak çıkarmak suretiyle, Devletin ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarına zarar verecek nitelikte tutum ve davranışlarda veya disiplinsizlik teşkil eden fiillerde bulunarak "hizmete engel davranışlarda bulunmak" suçunu işlediğinden bahisle soruşturma başlatıldığı; ... tarih ve ... sayılı savunma istem yazısı ile 2 iş günü içinde savunmasını vermesinin istenildiği,

bu süre içinde savunmasını yapan davacı tarafından 19/11/2019 tarihli dilekçeyle, 11/12/2019 tarihinde toplanacak olan Yüksek Disiplin Kurulunda sözlü savunma talebinde bulunduğu ve sözlü savunmasını da yaptığı, Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile de silahlı kuvvetlerden ayırma cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, her ne kadar davacıya, 6413 sayılı Kanun'una aykırı şekilde 3 günden az savunma süresi verilmiş ise de; davacı tarafından, verilen iki günlük savunma süresi içerisinde savunma yapıldığı, ayrıca davacının yazılı savunmasını verdikten ( Mayıs 2019 ) çok sonra 19 Kasım 2019 tarihli dilekçe ile talep ettiği sözlü savunma isteminin de Yüksek Disiplin Kurulunda kabul edildiği ve kurul önünde sözlü savunmasını (11/12/1019 tarihinde) yaptığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının savunma hakkının kısıtlandığından bahsedilemeyeceği açıktır.

Bu durumda, İdare Mahkemesince işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, savunma hakkının kısıtlandığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolundaki kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.