Danıştay 12. Daire E.2022/1856 K.2025/698

Dava konusu istem: İstanbul İli ... Ortaokulunda matematik öğretmeni olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesi ve 108. maddesinin birinci fıkrasının (F) bendi uyarınca görevinden çekilmiş sayılmasına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

657 sayılı Kanun'un 108. maddesinin (E) bendi uyarınca aylıksız izne ayrılan davacının, aylıksız iznin bitiş tarihi olan 01/07/2020 tarihinde göreve fiilen başlamadığı, aylıksız izin süresinin bitimini izleyen on gün içinde görevine dönmeyen ve fiilen göreve başlama şartını yerine getirmeyen davacı hakkında memuriyetten çekilmiş sayılmasına ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı;

öte yandan, davacı tarafından her ne kadar, söz konusu tarihte Almanya'da bulunduğu ve tüm Dünyada yaşanan pandemi sebebiyle Almanya-Türkiye arasındaki uçuşların o tarihlerde iptal edildiği ileri sürülerek bu yönüyle de dava konusu işlemin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu ileri sürülmekte ise de; uçuşlar iptal edilmeden önce davacının Türkiye'ye gelip fiilen görevine başlamak için almış olduğu herhangi bir uçak biletinin ve bu kapsamda yapmış olduğu bir girişimin varlığına dair bir bilgi belge dosyaya sunulmadığından, davacının bu hususta ileri sürdüğü iddiaların yerinde görülmediği; dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından,

davacı tarafından söz konusu işlem nedeniyle uğranıldığı iddia olunan özlük ve parasal hak kayıplarının tazmini talebinin yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 108. maddesi uyarınca izne ayrılan kişinin göreve dönmesinden kastın, göreve başlama iradesinin ortaya konulması olarak anlaşılması gerektiği, fiilen göreve başlamasına engel teşkil edecek makul ve geçerli nedenlerin ortaya konulması halinde, ayrıca bu hususun değerlendirileceği; davacının, aylıksız izin süresinin bitiminde görev yaptığı okul müdürlüğüne göreve başlatılması için yazılı olarak müracaatta bulunduğu ve göreve başlamak yönünde irade beyanını ortaya koyduğu,

esasen davacının aylıksız izin bitimi tarihinin 01/07/2020 tarihine rastladığı ve bu tarihin, öğretmenlerin büyük kısmının izinli sayıldığı yaz tatili dönemine denk geldiği, davacının bu süreç içerisinde herhangi bir seminer veya toplantı programına dahil edilmediği, dolayısı ile zaten okula gelme zorunluluğu da bulunmadığı, sadece göreve başlatılma işleminin yapılması gerektiği;

her ne kadar mevzuatta olmamasına rağmen, uygulamada göreve başlama için ilgili, okula gelmeden işlemin başlatılmasını talep ediyor olsa da, davacının anılan tarihte eşinin sağlık sorunlarının bitmemesi nedeniyle yurt dışında olduğu ve tüm dünyada yaşanan pandemi süreci de göz önünde bulundurulduğunda, davacının fiili imkansızlık (mücbir sebep) nedeniyle görevine fiilen başlangıç yapamadığı,

bu sürecin davacının aleyhine yorumlanması ölçüsüz cezalandırma olacağı gibi, bu yorumun hakkaniyete de aykırılık teşkil edeceği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline, bu işlem nedeniyle uğradığı özlük ve parasal hak kayıplarının, her bir ödemenin yapılması gerektiği tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALAR

Davacı hakkında yapılan soruşturma raporundaki görüş üzerine, 01/07/2020 tarihi itibarıyla 09/09/2020 tarihli onayla dava konusu işlemin tesis edildiği; her ne kadar, davacı tarafından, pandemi süreci nedeniyle uçuşların iptal edilmesi nedeniyle Türkiye'ye dönemediği iddia edilmişse de, davacının almış olduğu bir uçak bileti yahut bilet alma girişiminde bulunduğuna ilişkin bir belge sunulmadığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul İli Ataşehir ...Ortaokulunda matematik öğretmeni olarak görev yapmakta iken, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 108. maddesinin (E) bendi uyarınca aylıksız izne ayrılan davacının, aylıksız iznin bitiş tarihi olan 01/07/2020 tarihinde göreve fiilen başlamadığından bahisle 657 sayılı Kanun'un 94. maddesi ile 108. maddesinin birinci fıkrasının (F) bendi uyarınca uyarınca görevden çekilmiş sayılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine, anılan işlemin iptali ile bu nedenle yoksun kalınan parasal haklarının ödenmesi ve özlük haklarının iadesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Çekilme" başlıklı 94. maddesinin birinci fıkrasında. "Devlet memuru bağlı olduğu kuruma yazılı olarak müracaat etmek suretiyle memurluktan çekilme isteğinde bulunabilir.

Mezuniyetsiz veya kurumlarınca kabul edilen mazereti olmaksızın görevin terk edilmesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi halinde, yazılı müracaat şartı aranmaksızın, çekilme isteğinde bulunulmuş sayılır...", "Aylıksız izin" başlıklı 108. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinde.

"Memura, yıllık izinde esas alınan süreler itibarıyla beş hizmet yılını tamamlamış olması ve isteği hâlinde memuriyeti boyunca ve en fazla iki defada kullanılmak üzere, toplam bir yıla kadar aylıksız izin verilebilir.

Ancak, (…)(1) olağanüstü hâl veya genel hayata müessir afet hâli ilan edilen bölgelere 72 nci madde gereğince belli bir süre görev yapmak üzere zorunlu olarak sürekli görevle atananlar hakkında bu bölgelerdeki görev süreleri içinde bu fıkra hükmü uygulanmaz." ve (F) bendinde ise. "Aylıksız izin süresinin bitiminden önce mazereti gerektiren sebebin ortadan kalkması hâlinde, on gün içinde göreve dönülmesi zorunludur.

Aylıksız izin süresinin bitiminde veya mazeret sebebinin kalkmasını izleyen on gün içinde görevine dönmeyenler, memuriyetten çekilmiş sayılır." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden.

09/09/2019 - 01/07/2020 tarihleri arasında aylıksız izne ayrılan davacının, aylıksız iznin bitiş tarihi olan 01/07/2020 tarihi itibarıyla görevine fiilen başlaması gerekirken başlamadığı, davacı tarafından her ne kadar, söz konusu tarihte Almanya'da bulunduğu ve tüm Dünyada yaşanan pandemi sebebiyle Almanya - Türkiye arasındaki uçuşların o tarihlerde iptal edildiği ileri sürülmekte ise de; uçuşlar iptal edilmeden önce davacının Türkiye'ye gelip fiilen görevine başlamak için almış olduğu herhangi bir uçak biletinin ve bu kapsamda yapmış olduğu bir girişimin varlığına dair bir bilgi belge dosyaya sunulmadığından,

davacının bu hususta ileri sürdüğü iddiaları yerinde görülmeyerek, davacının kesintisiz ve mazeret bildirmeden 10 (on) gün süreyle görevine gelmediğinin sabit olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, aylıksız izin süresinin bitiminden itibaren on gün içinde görevine dönmeyen ve fiilen göreve başlama şartını yerine getirmeyen davacı hakkında tesis olunan dava konusu işlemde hukuka aykırılık, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal hak kayıplarının, her bir ödemenin yapılması gerektiği tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.