Danıştay 12. Daire E.2022/3002 K.2024/4680

Dava konusu istem: Aydın ili, Efeler Belediye Başkanlığında, 5393 sayılı Belediye Kanununun 49. maddesinin 3. fıkrası uyarınca tam zamanlı sözleşmeli biyolog olarak görev yapan davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin Efeler Belediye Başkanlığının ...tarih ve ... (...) sayılı işleminin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davalı idarede biyolog kadrosunda hizmet sözleşmesi imzalayarak görev yapan davacının, 31/12/2020 tarihinde sona eren sözleşmesinin, hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığı, belediyenin ekonomik sıkıntıda olduğu, yeni biyolog alınmadığı gerekçeleriyle yenilenmemesine yönelik işlem tesis edildiği ileri sürülmüş ise de; davacının kadrosunun iptalinin, 28/12/2020 tarihli sözleşmenin yenilenmemesi işleminden sonra 04/01/2021 tarihinde yapıldığı, davacının zararlı böceklerle mücadele kapsamında ve benzeri konularda görevlerinin bulunduğu,

davacının hizmetine ihtiyaç duyulmadığı hususunun somut olarak ortaya konulmadığı ve sözleşmenin yenilenmemesinin dayanağı olarak gösterilen diğer sebeplere ilişkin olarak da davalı idarece hukuken kabul edilebilir somut tespit ve gerekçenin dosyaya sunulmadığı; öte yandan, davacının görevinde yetersiz veya başarısız olduğuna dair bir iddianın da bulunulmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, dava konusu işlem sebebiyle uğramış olduğu özlük ve maddi haklarının dava tarihinden (14/01/2021) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Biyolog kadrosuna ihtiyaç bulunmadığı, kadronun Belediye Meclisi kararıyla iptal edildiği, biyolog çalıştırılmadığı, kimseyle sözleşme imzalanmadığı, şu an belediyelerinde sözleşmeli veya kadrolu biyolog çalıştırılmadığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, Aydın Belediye Başkanlığı'nda sözleşmeli biyolog olarak 29/08/2013 tarihinde göreve başlamış, 01/01/2014 tarihinde sözleşmesi bir yıl süreli olarak yenilenmiş, 6360 sayılı Kanun uyarınca Aydın Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu kararı uyarınca 21/03/2014 tarihinde Efeler Belediye Başkanlığına devredilmiş, o süreçte sözleşmesi yenilenmeyen davacı, anılan işlemin iptali istemiyle...

İdare Mahkemesi nezdinde açtığı davada; işlemin iptali yönünde verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı karar sonrasında, davalı idare ile aralarında ... tarih ve ... sayılı yazı ile Fen İşleri Müdürlüğü nezdinde biyolog olarak görevlendirilerek hizmet sözleşmesi yapılmış, sonraki dönemlerde 2016, 2017, 2018 ve 2019 yıllarında bahsi geçen sözleşmeler yenilenerek, anılan Belediye Başkanlığı'nda tam zamanlı sözleşmeli biyolog olarak çalışmaya devam etmiştir.

Davacıya, 31/12/2019 tarihinde sona eren sözleşmesinin yenilenmeyeceğinin bildirilmesi üzerine, bu işleme karşı ... İdare Mahkemesinde açtığı davada, ... tarih ve E:...ve K:...sayılı karar ile dava konusu işlem iptal edilmiş, bu kararın kesinleşmesi üzerine ... tarih ve ... karar no'lu Efeler Belediye Meclisi kararıyla 1. Sayılı Memur Kadro İptal Cetveli doldurulmuş ve ihtiyaç kalmaması nedeniyle boş kadrolar iptal edilmiş ve Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesi uyarınca hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığı gerekçesiyle sözleşmesinin yenilenmeyeceğine ilişkin dava konusu işlemin tesisi üzerine, anılan işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklar ödenmesi, özlük hakların iadesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin; "Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir...", "...Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır." hükümlerine yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) bendinde; "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir" şeklinde tanımlanmıştır.

06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esaslar'ın 14/07/1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtilmiş; "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise; "Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması" halinde, personelin sözleşmesinin tek taraflı feshedileceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca, sözleşmeli personel çalıştırma, personelin sözleşmesini yenilememe konusunda belediyelerin takdir yetkisinin bulunduğu, idarenin bu konuda yargı kararı ile zorlanamayacağı, diğer bir ifadeyle idari işlem niteliğinde yargı kararı verilemeyeceği açık olmakla birlikte, idarelerin bu takdir yetkisinin de mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu ve takdire dayanan işlemlerin sebep ve maksat yönünden yargı denetimine tabi bulunduğu hususları idare hukukunun bilinen ilkelerindedir.

Öte yandan, sözleşmeli pozisyonlara ait kadroların dolu olduğu dönemde kadro iptallerinin mümkün olmadığı; ancak, kadronun boş olması halinde belediye meclisi kararıyla iptal edilebileceği açıktır.

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Afyon Kocatepe Üniversitesi Biyoloji Bölümünden mezun olan ve 2013 yılından itibaren sözleşmeli biyolog olarak istihdam edilmek üzere hizmet sözleşmesi imzalanarak göreve başlayan ve 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ilişkin olarak hizmet sözleşmesi yenilenerek görevine devam eden davacının, 31/12/2020 tarihinde süresi dolan hizmet sözleşmesinin hizmetine ihtiyaç kalmadığı gerekçesiyle 2021 yılı için yenilenmediği gerekçesiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davalı idare bünyesinde bulunan 1 adet biyolog kadrosunun, işlem tarihinden sonra, ... tarih ve ... karar sayılı Belediye Meclis kararı ile iptal edildiği ve 2021 yılı için biyolog kadrosunun öngörülmediği, hali hazırda davacının hizmetine devam edebileceği bir kadronun mevcut olmadığı, davacı dışında sözleşmeli biyolog olarak davalı idare bünyesinde görev yapan başkaca bir personel bulunmadığı gibi 04/01/2021 tarihinden itibaren biyolog unvanlı kadrolu veya sözleşmeli personel çalıştırılmadığı,

sözleşmeli personel istihdamının belirli bir süre ile sınırlandırıldığı ve bu süre sonunda idarenin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda, sözleşmeli personel çalıştırma, personelin sözleşmesini yenilememe konusunda takdir yetkisinin bulunduğu ve bu konuda idarenin yargı kararı ile zorlanamayacağı da gözönüne alındığında; davacının sözleşmesinin yenilenip yenilenmemesi konusunda takdir hakkına sahip olan davalı idarece, bu yetkinin kadro ve ihtiyaç durumu değerlendirerek kullanıldığı dikkate alındığında, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi ve özlük haklarının iadesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.