Danıştay 12. Daire E.2022/3412 K.2024/2032

Dava konusu istem: ... Bankası uzman yardımcısı alımı kapsamında başvuruda bulunup yazılı meslek sınavında başarılı olarak sözlü sınava katılmaya hak kazanan davacının, ...tarihinde gerçekleştirilen sözlü sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; birinci sınav komisyonu tarafından yapılan puanlamanın ölçme değerlendirme kriterlerine uygun olduğu, davacının 21-22/05/2019 tarihinde yapılan mülakat sınavında 55,20 sınav puanına yönelik davalı idarece yapılan değerlendirmelerin, objektif kriterlere, ölçme ve değerlendirme kurallarına uygun olduğu sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Mülakatta sorulan sorulara doğru ve yeterli cevaplar vermesine rağmen kendisine yalnızca 55.20 puan verilerek atanma hakkının elinden alındığı, puanının ve başarısız olarak nitelendirilmesinin gerekçeleri ile başarı ölçülerinin açıklanmadığı, mahkemede yapılan yargılama esnasında alınan bilirkişi raporunda da sadece yanıtların tartışıldığı, aynı sınavda başarılı olan kişilerin yanıtları temin edilerek bir kıyas yapılmadığı, hal böyle iken ilgili bilirkişi heyetinin sağlıklı bir karara ulaşmış olduğundan söz edilemeyeceği, zira yapılan değerlendirmede benzer kişilerin aldıkları puanlar ile karşılaştırma yapma imkanına sahip olmadıkları belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacıya sorulan sorular ile cevap anahtarlarını, davacının ses kayıtları ve komisyon üyelerinin verdiği puanları inceleyen bilirkişi heyetinin hazırlamış olduğu bilirkişi raporunda, "Mülakat sorularının adayın mevcut lisans derecesi ile cevaplayabileceği nitelikte olduğu, komisyonunun objektif bir değerlendirmede bulunduğu, kendileri tarafından yapılan değerlendirme sonucunda da adaya benzer bir puan (55) verildiği, İdarece verilen puanın uygun olduğunun" ifade edildiği, bu doğrultuda, davacının, sözlü sınavın objektif kriterler ışığında değerlendirildiğinin ispat edilemediği yönündeki iddialarının hukuki temelden yoksun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Bankasının uzman yardımcısı statüsünde görev yapmak üzere 50 kişi alınacağının ilan edildiği, davacının bu ilan kapsamında başvuru yaptığı, 04-05/05/2019 tarihinde yapılan yazılı meslek sınavından 57,04 puan alarak mülakata katılmaya hak kazandığı, 21-22/05/2019 tarihinde yapılan 1. Grup Komisyon Mülakat sınavında ise beş komisyon üyesinden sırasıyla 100 üzerinden 50, 60, 60, 52, 54 puan olmak üzere ortalama 55,20 puan alarak başarısız olması üzerine, temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

1211 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Kanunu'nun "Personel statüsü" başlıklı 32. maddesinde, "Banka personeli, Bankanın memurları ile Banknot Matbaası işçilerinden terekküp eder. (Banka memuru) deyimi, Banka hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerde, devamlı vazife görmek üzere atanan kişileri ifade eder. Banka memurlarının kurduğu ve kuracağı sendikalar hakkında 624 sayılı Devlet Personeli Sendikaları Kanunu hükümleri uygulanır. 15/07/1963 tarih ve 275 sayılı Kanunun 20. maddesindeki yasak, banka hizmetlerinde de uygulanır. Banka personeli, bu kanun ile Banka Meclisince düzenlenecek statü hükümlerine tabidir. Banka Meclisi kararı ile sözleşmeli olarak yerli ve yabancı uzman çalıştırılabilir." hükmüne yer verilmiştir.

... Bankası Çalışanları Atama İlkeleri'nin (Atama İlkeleri) 8'inci maddesinin birinci fıkrasında. "İşe alım sınavının açılması için Yönetim Komitesinden onay alınırir." ve aynı maddenin onuncu ila on üçüncü fıkralarında; "(10) Önceki aşamalarda başarılı olan adaylar komisyon mülakatına tabi tutulur.

Mülakat komisyonu işe alım yapılacak birimden bir veya iki değerlendirici, İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünden bir değerlendirici ile işe alım yapılacak birimin yakın iş ilişkisi içerisinde olduğu birimden bir değerlendiriciden oluşur. Değerlendiriciler en az Müdür düzeyinde belirlenir. Başkan veya Başkan Yardımcıları da komisyona katılabilirler.

(11) Mülakata girecek adaylar hakkındaki daha önce yapılan kişilik, yetkinlik veya liderlik potansiyeli gibi testlerin, yetkinlik bazlı mülakatın ve değerlendirme merkezinin sonuçları değerlendirilmek üzere komisyona iletilir. (12) Komisyon, adayları güncel sosyo-ekonomik konular ile mesleğin gerektirdiği konulara hakimiyet yönünden ve varsa daha önce kendilerine iletilen vakalarla ilgili yapacakları sunumlar üzerinden değerlendirir.

Değerlendirme, her bir komisyon üyesi tarafından yüz tam puan üzerinden yapılır ve verilen puanların ortalaması alınarak adayın mülakat puanı bulunur. (13) Mülakat puanı yetmişin üstündeki her aday için yüz tam puan üzerinden verilen yazılı meslek sınavı veya uygulama sınavı puanı ile mülakat puanının ortalaması alınarak aday başarı puanı bulunur. Yazılı meslek sınavı veya uygulama sınavı yapılmamış olan adaylar için mülakat puanı adayın başarı puanı yerine geçer.

Aday başarı puanı sıralamasına göre belirlenen sayıdaki aday başarılı olmuş sayılır." düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, 21-22/05/2019 tarihinde katıldığı uzman yardımcısı mülakatında, adaylara "mesleğin gerektirdiği konulara hakimiyet" ve "güncel sosyal - ekonomik konulara hakimiyet" kriterlerlerine yönelik olarak, idare tarafından tutanak ile soruların önceden belirlendiği, ancak anılan tutanakta mülakat sınavında bu soruların yüz tam puan üzerinden yüzde kaç oranında toplam puana etkili olacağı hususunda herhangi belirleme yapılmadığı,

mülakat değerlendirme formuna göre anılan kriterler için toplam 4 adet sorunun mülakat esnasında sorulduğu ve bu soruların puan değerinin (25)'er puan olarak mülakat formunda belirtildiği görülmüştür.

Uyuşmazlıkta, söz konusu mülakat sınavının, bilgi ölçme amacıyla yapılan, ayrıca adayın bilgi yanında mesleki ehliyete yönelik diğer özel niteliklere de sahip olup olmadığı yönünden değerlendirmeye de tabi tutulacağı bir sınav olduğu hususu dikkate alındığında, "mesleğin gerektirdiği konulara hakimiyet" ve "güncel sosyal - ekonomik konulara hakimiyet" olmak üzere değerlendirme kriteri olarak belirlenen iki kriterin, mülakat sınavdaki başarıya yüzdesel veya puansal etkisinin ne olacağı hususunun sınav öncesinde belirlenmesi hukuki açıdan bir gerekliliktir.

Bu durumda, davacının katıldığı uzman yardımcısı mülakatında, adaylara sorulacak soruların davalı idarece önceden belirlendiği, ancak ilanda belirtilen yüz tam puan üzerinden, soruların yüzde kaç oranında toplam puana etkili olacağı hususunun sınav öncesinde belirlendiğine ve ayrıca adaylara duyurulduğuna yönelik dosyada bilgi-belge bulunmadığı, Uzman Yardımcısı İşe Alım Komisyon Mülakatı Değerlendirme Formunda 4 adet soru için belirtilen puan değerinin neye göre belirlendiği hususunun idarece açıklanamadı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk; davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.

Öte yandan; bu karar davacının doğrudan atanması anlamına gelmeyip, yer verilen gerekçe ve mevzuat doğrultusunda yeniden yapılacak mülakat sınavı neticesinde davacının başarılı olup olmadığının yeniden değerlendirileceği açıktır.