Danıştay 12. Daire E.2022/3476 K.2025/723

Dava konusu istem: Hakkari İli, Yüksekova Adliyesinde Yazı İşleri Müdürü olarak görev yapan davacının, Erzurum Adliyesinde görev yaptığı dönemdeki fiili nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının Erzurum Adliyesinde Yazı İşleri Müdürü olarak görev yaptığı dönemde, adliyede bulunan stajyer öğrenciye yönelik olarak cinsel içerikli mesajlar göndermek suretiyle gerçekleşen eyleminin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde belirtilen "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" hükmü kapsamına girdiği sonuç ve kanaatine varıldığından, davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklifini içeren Cumhuriyet Başsavcı Vekilinin düzenlediği fezlekenin atamaya yetkili amir teklifi olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, davacı hakkında atamaya yetkili amirin herhangi bir teklifi bulunmaksızın tesis edilen dava konusu Yüksek Disiplin Kurulu Kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, dava konusu işlem sebebiyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu Yüksek Disiplin Kurulu kararının, disiplin amirinin teklifi üzerine tesis edildiği, usul ve yasaya uygun olduğu, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

657 sayılı Kanun'un 126. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "amirlerin bu yoldaki isteği üzerine" ibaresindeki "amir"den, "disiplin amiri"nin anlaşılması gerektiği; Adalet Bakanlığı Disiplin Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri uyarınca, ilk derece Mahkemesinde Yazı İşleri Müdürü olarak görev yapan davacının, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması yolundaki teklif, ilgili Yönetmelik eki Cetvelde 1. disiplin amiri olarak belirlenen Mahkeme Başkanı veya 2. disiplin amiri olarak belirlenen Komisyon Başkanı tarafından yapılabileceğinden, dava konusu Yüksek Disiplin Kurulu kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Hakkari İli, Yüksekova Adliyesinde Yazı İşleri Müdürü olarak görev davacı hakkında, Erzurum Adliyesinde Yazı İşleri Müdürü olarak görev yaptığı dönemde, Adliyede stajyer öğrenci olan 17 yaşındaki G.Ş.’ye yönelik 16/05/2018 tarihinde cinsel içerikli mesajlar atmak suretiyle tacizde bulunduğundan bahisle başlatılan idari soruşturma sonucu düzenlenen 22/11/2018 tarihli rapora istinaden, Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun... tarih ve ... sayılı kararıyla,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde belirtilen "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini gerçekleştirdiğinden bahisle "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine temyizen incelenen bu dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde; ''Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak'' fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

Anılan Kanun'un 126. maddesinde. "Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler, il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir. Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir.

Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler. Özel kanunların disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullarla ilgili hükümleri saklıdır." hükmüne yer verilmiştir.

5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un "Cumhuriyet başsavcısının görevleri" başlıklı 18. maddesinde Cumhuriyet başsavcısının görevleri;

"1. Cumhuriyet başsavcılığını temsil etmek,

2. Başsavcılığın verimli, uyumlu ve düzenli bir şekilde çalışmasını sağlamak, iş bölümünü yapmak,

3. Gerektiğinde adlî göreve ilişkin işlemleri yapmak, duruşmalara katılmak ve kanun yollarına başvurmak,

4. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak" olarak belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığı Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin birinci fıkrasında; "Disiplin soruşturmasının yapılması ve karara bağlanmasında, ilgilinin disipline aykırı fiil veya hali işlediği anda görevli olduğu yerdeki disiplin amiri yetkilidir." düzenlemesi yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; davacının, Erzurum Adliyesinde Yazı İşleri Müdürü olarak görev yaptığı dönemde, Adliyede stajyer öğrenci olan 17 yaşındaki G.Ş.'yi taciz ettiğinin tespit edilmesi üzerine, hakkında başlatılan soruşturma sonucu Devlet memurluğundan çıkarılması gerektiği belirtilerek, dosyanın Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığına sunulduğu.

Erzurum Cumhuriyet Başsavcı Vekili tarafından, ...tarih ve ... sayılı fezlekeyle davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde belirtilen "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" hükmü uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi yolunda getirilen teklif, Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca uygun bulunarak, davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği görülmüştür.

Bakılan uyuşmazlıkta, Cumhuriyet Başsavcı Vekilinin, Yazı İşleri Müdürü olarak görev yapan davacının amiri konumunda olduğu açık olup; Adalet Bakanlığı Disiplin Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri uyarınca, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması yolundaki teklifin, Erzurum Cumhuriyet Başsavcı Vekili tarafından yapılması üzerine tesis edilen dava konusu Yüksek Disiplin Kurulu Kararında yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu duruma göre, uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali, dava konusu işlem sebebiyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi ve özlük haklarının iadesi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, ''Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak'' fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış, 126. maddesinde ise "Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler, il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir.

Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir. Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler. Özel kanunların disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullarla ilgili hükümleri saklıdır." hükmüne yer verilmiştir.

Adalet Bakanlığı Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin birinci fıkrasında; "Disiplin soruşturmasının yapılması ve karara bağlanmasında, ilgilinin disipline aykırı fiil veya hali işlediği anda görevli olduğu yerdeki disiplin amiri yetkilidir." düzenlemesi yer almış; anılan Yönetmelik eki cetvelde, ilk derece mahkemelerinde, yazı işleri müdürü olarak görev yapan personelin 1. disiplin amiri olarak mahkeme başkanı, 2. disiplin amiri olarak komisyon başkanı belirlenmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacının Erzurum Adliyesinde Yazı İşleri Müdürü olarak görev yaptığı dönemde, stajyer öğrenciyi taciz ettiği iddiası üzerine, hakkında başlatılan soruşturma sonucu Devlet memurluğundan çıkarılması gerektiği belirtilerek, dosyanın ceza teklifinde bulunulması için Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığına sunulduğu,

Erzurum Cumhuriyet Başsavcı Vekili tarafından, ... tarih ve... sayılı fezlekeyle davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde belirtilen "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" hükmü uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma cezası" ile cezalandırılmasına karar verilmesi teklifiyle dosyanın Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna sunulduğu ve teklif uygun bulunarak davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği görülmüştür.

657 sayılı Kanun'un 126. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "amirlerin bu yoldaki isteği üzerine" ibaresindeki "amir"den, "disiplin amiri"nin anlaşılması gerektiği açık olup; Adalet Bakanlığı Disiplin Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri uyarınca, ilk derece mahkemesinde Yazı İşleri Müdürü olarak görev yapan davacının, Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılması yolundaki teklifin, Yönetmelik eki Cetvelde 1. disiplin amiri olarak belirlenen mahkeme başkanı veya 2. disiplin amiri olarak belirlenen komisyon başkanı tarafından yapılması gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta, böyle bir teklif bulunmaksızın, disiplin amirliği yetkisi olmayan Erzurum Cumhuriyet Başsavcı Vekili tarafından yapılan teklife istinaden tesis edilen dava konusu Yüksek Disiplin Kurulu kararında bu yönüyle hukuka uyarlık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği görüşüyle, karara katılmıyoruz.