Danıştay 12. Daire E.2022/3863 K.2024/4692

Dava konusu istem: Hatay ili, Samandağ Belediye Başkanlığında, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca sözleşmeli gıda mühendisi olarak görev yapan davacının, hizmetin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığından bahisle 31/12/2019 tarihi itibarıyla sona erecek olan hizmet sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:...

K:... sayılı kararıyla; hakkında olumsuz bir tespit bulunmayan, idare bünyesinde hizmetine de ihtiyaç bulunan davacının, hizmetin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığı ve yerine getireceği hizmetin Samandağ Belediyesi Personel Anonim Şirketi bünyesinde bulunan personel eliyle görülebileceği yönündeki yasal dayanağı olmayan bir gerekçeyle, somut bilgi ve belge ortaya konulmaksızın sırf takdir yetkisine dayanılarak sözleşmesinin yenilenmemesi yoluna gidilmesine dair dava konusu işlemde hukuka ve hakaniyete uyarlık bulunmadığı;

bu nedenle de işlemden kaynaklı olarak davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının idarece tazminin edilmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, tazmin isteminin kabulüne, davacının yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı 22/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin akabinde Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla, 2019 yılı öncesi ihdas edilen ve hizmetin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmayan 1 dereceli 2 adet, 5 dereceli 5 adet mühendis kadrosunun iptal edildiği, davacı her ne kadar gıda mühendisi kadrosunda istihdam edilmiş olsa da, çalıştığı süre zarfında gıda mühendisi kadrosunda yer alan bir personelin sunmuş olduğu herhangi bir kamu hizmetini yürütmediği, belediye bünyesinde bir gıda mühendisinin çalıştırılabileceği herhangi bir tesis veya işletmenin bulunmadığı, Samandağ Belediyesi Personel Anonim Şirketinde de gıda mühendisi bulunmamakta olup, yeni bir gıda mühendisi alımının da yapılmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Gıda mühendisliği kadrosunda yer alan bir kamu hizmetini yürütmediğine yönelik iddianın gerçeklerle çeliştiği, nitekim bu durumun, kendisine verilen denetim görevleri ile sabit olduğu belirtilerek, temyiz istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Anayasa'nın 128. maddesinde “Devletin, kamu iktisadî teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.” düzenlemesine yer verilmiş, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4. maddesinde ise; kamu hizmetlerinin; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürüleceği belirtildikten sonra 4/B bendinde.

“Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.” şeklinde tanımlanmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49/3 maddesinde, “Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir…”, “…Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4’üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır” hükmü öngörülmüştür.

Anayasa Mahkemesi'nin 10/03/2011 günlü, E:2008/54, K:2011/45 sayılı kararıyla da; 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi kapsamında çalışanlar, Anayasa'nın 128. maddesinde belirtilen "diğer kamu görevlileri" kapsamında görülmüştür.

Tüm bu yasal mevzuat çerçevesinde; sözleşmeli personel düzenlemesi ile, kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, mali yılla sınırlı olarak sözleşmeli personel çalıştırılabileceği düzenlenmek sureti ile memuriyet statüsünden farklı bir istihdam şekline yer verildiği ve bu suretle kamu yönetiminde sınırlı da olsa bir esneklik sağlanarak sözleşmeli personel sistemi ile, sözleşmeli personel açısından kamu hizmetinin gerekleri ile bağlantılı olarak memurlara tanınan yasal güvencelere kıyasla daha sınırlı güvencelere yer verilmiştir.

Buna göre, memurlarla aynı işi yapsalar da çalıştırılma amacı, süresi, hakları ve yükümlülükleri memurlardan farklılık arz eden sözleşmeli personel; istihdam koşulları yönünden idareye tanınan takdir yetkisi ölçüsünde, kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde ihtiyaç duyulan işlerde belli süre ile görev aldığından ihtiyaç duyulan hizmetin tamamlanması yada hizmetine gerek duyulmaması halinde sözleşmesinin bitiminde tekrar yenilenmesi hususunda idare yargı kararı ile zorlanamayacağı da açıktır.

Dosyanın incelenmesinden; davacının, Hatay ili, Samandağ Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Kanunun 49. maddesi kapsamında sözleşmeli gıda mühendisi olarak görev yapmakta iken, Samandağ Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işlemi ile hizmetine ihtiyaç kalmadığından bahisle 2020 yılı için sözleşmesinin yenilenmemesine karar verilmesi üzerine, anılan işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi ve özlük haklarının da iadesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacının, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca, 16/04/2018 tarihinden itibaren ve son olarak 01/01/2019 tarihinden 31/12/2019 tarihine kadar geçerli olacak şekilde imzalanan sözleşme ile gıda mühendisi olarak görev yaptığı; ancak, davalı Belediyenin, bir gıda mühendisinin çalışabileceği yeterli imkana sahip olmadığı, ayrıca sözleşme yenilememe işleminin akabinde Belediyece yeni bir gıda mühendisi alımı yapılmadığı gibi Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla anılan kadronun iptal edildiği dikkate alındığında;

personelin sözleşmesini yenileyip yenilememe konusunda takdir yetkisi bulunan idarenin, bu yetkiyi, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullandığına yönelik subjektif bir tespitin de bulunmaması karşısında, idare bu konuda yargı kararı ile zorlanamayacağından, sözleşme yapılan kadroda hizmetine ihtiyaç kalmadığı anlaşılan davacının, 01/01/2020 tarihi itibarıyla sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, sözleşmenin yenilenmemesi yolundaki dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davalının temyiz talebinin kabulü ile dava konusu işlemin iptali ile yoksun kalınan parasal hakların davanın açıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ve özlük hakların da iadesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşü ile Daire kararına katılmıyorum.