Danıştay 12. Daire E.2022/3920 K.2023/2486

Dava konusu istem: Ağrı M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünde infaz koruma memuru olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun … tarih ve …sayılı kararının iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; davacı hakkında iddia olunan eylemlerin sübuta erdiğinin anlaşılması ve davacının ifa etmiş olduğu görevin önemi ile soruşturmaya konu eylemlerin niteliğinin bir bütün olarak ele alınması sonucunda, davacının memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunduğu anlaşılmakta olup, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesince.

Devlet memurluğundan çıkarma disiplin cezası verilebilmesi için 657 sayılı Kanun'un 126. maddesinin ikinci fıkrası doğrultusunda "amir" isteğinin/teklifinin bulunması gerektiği, burada kastedilenin "atamaya yetkili amir" olduğu, olayda, Bakırköy Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı tarafından ... tarih ve .../... sayılı sayılı yazıda davacının Devlet memurluğundan çıkarma disiplin cezasıyla cezalandırılması yönünde teklifte bulunulduğu, bu teklif doğrultusunda da dava konusu … tarih ve …karar sayılı Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu işleminin tesis edildiği;

ancak, gerek 10/07/2003 tarih ve 25164 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinde gerekse bu Yönetmeliğin 3. maddesinde belirtilen diğer mevzuatta Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığının bir kimseyi devlet memuru olarak atamaya yetkili olduklarına, yani atamaya yetkili amir olduklarına dair herhangi bir düzenleme bulunmadığı,

bu itibarla, davacının devlet memurluğundan çıkarma disiplin cezasıyla cezalandırılması teklifini içeren yukarıda belirtilen başsavcılık yazısının atamaya yetkili amir isteği/teklifi olarak değerlendirilmesi mümkün olmayıp, davacı hakkında atamaya yetkili amirin herhangi bir isteği/teklifi bulunmaksızın davacı hakkında tesis edilen işbu dava konusu Yüksek Disiplin Kurulu Kararında hukuka uyarlık görülmediği,

öte yandan, idarelerin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararların tazmini ile yükümlü olmaları karşısında, hukuka aykırılığı yargı yerince saptanan işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, dava konusu işlem sebebiyle davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava tarihi olan 23/03/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu Yüksek Disiplin Kurulu kararının disiplin amirinin teklifi üzerine tesis edildiği, usul ve yasaya uygun olduğu, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptali yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığından, bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ağrı M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünde infaz ve koruma memuru olarak görev yapan davacı hakkında, hükümlü olarak bulunan kişiler ve bu kişilerin yakınları ile mesleğinin gereklerinin ötesinde ilişkilerde bulunduğu, bazı mahkumlardan ve mahkum yakınlarından menfaat temin ettiği, ceza infaz kurumlarına sokulması yasak olan maddelerin infaz kurumuna sokulmasına aracılık veya yardım ettiği iddiaları nedeniyle yürütülen soruşturma neticesinde, Bakırköy Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı tarafından ... tarih ve .../... sayılı kararla,

davacının Devlet memurluğundan çıkarma disiplin cezasıyla cezalandırılması yönünde teklifte bulunulduğu, bu teklif doğrultusunda davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun 19/01/2017 tarih ve 16 sayılı işleminin tesis edildiği, bunun üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, ''Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak'' Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesini gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 126. maddesinde " (Değişik birinci fıkra: 29/11/1984 – KHK-243/27 md.) Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir.

Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir. Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler. Özel kanunların disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullarla ilgili hükümleri saklıdır." hükmüne yer verilmiştir.

Adalet Bakanlığı Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin birinci fıkrasında; "Disiplin soruşturmasının yapılması ve karara bağlanmasında, ilgilinin disipline aykırı fiil veya hali işlediği anda görevli olduğu yerdeki disiplin amiri yetkilidir." hükmü yer almış, anılan yönetmelik eki cetvelde, müdürlük teşkilatı bulunan ceza infaz kurumlarında, Adalet Komisyonlarınca atanan personelin 1. disiplin amiri olarak cezaevi 2. müdürü, 2. disiplin amiri olarak cezaevi 1. müdürü ve 3. disiplin amiri olarak ilgili Cumhuriyet savcısı belirlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

657 sayılı Kanun'un 126. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "amirlerin bu yoldaki isteği üzerine" ibaresindeki "amir"den, "disiplin amiri"nin anlaşılması gerekmekte olup; Adalet Bakanlığı Disiplin Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri uyarınca, infaz koruma memuru olarak görev yapan davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılması yolundaki teklifin, Yönetmelik eki cetvelde davacının disiplin amiri olarak belirlenen Cezaevi 2. Müdürü, Cezaevi 1. Müdürü ve ilgili Cumhuriyet Savcısı tarafından yapılabileceği ve bu nedenle söz konusu teklifte yetki kuralına aykırılık bulunmayacağı açıktır.

Dosyanın incelenmesinden; olay tarihinde Silivri L tipi Ceza İnfaz Kurumunda infaz ve koruma memuru olarak görev yapan davacı hakkında, Bakırköy Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı tarafından …tarih ve …sayılı yazıda, davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılması yönünde teklifte bulunulduğu ve nihayetinde Yüksek Disiplin Kurulu tarafından bu teklif doğrultusunda karar verildiği anlaşılmakla dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin yetki yönünden iptaline, dava konusu işlem sebebiyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihi olan 23/03/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.