Danıştay 12. Daire E.2022/4111 K.2025/4459

Hukuk Müşaviri Av. ...

DAVANIN KONUSU

Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 12/05/2022 tarih ve E-95966346-449-512 sayılı "Sağlık İzninin Uygulanması" konulu Genel Yazısının iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Dava konusu Genel Yazı'yla.

İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik'in yayımından önce, iyonlaştırıcı radyasyon ve radyonüklit ile çalışan personelin mağduriyet yaşamaması için, 2022 yılı sağlık izinlerinin kullandırılması noktasında birtakım esasların belirlendiği, yasal mevzuta bakıldığında ise, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 103. maddesinin son fıkrasında, sağlık izninin kullandırılmasına ilişkin bir sınırlama getirilmediği gibi, hükmün uygulanmasına yönelik düzenleyici işlem yapma yetkisinin ayrıca ve açıkça belirtilmediği,

Genel Yazının 657 sayılı Kanun dışında, ayrıca anılan Yönetmelik hükümlerine de aykırılık oluşturduğu, Yönetmelik kapsamında sağlık izninin bölünemeyeceği ve diğer yıla aktarılamayacağı açıkça düzenlenmesine rağmen, bu duruma aykırı belirlemeler yapıldığı, 657 sayılı Kanun uyarınca sağlık izni hakkı olan personelin, izin hakkını, yıllık izin hakkından farklı olarak en az 1 yıl çalışma şartına bağlı olmadan kazandığı, dolayısıyla 2022 yılı başında iyonlaştırıcı radyasyon ve radyonüklit kullanılarak hizmet veren personelin, sağlık iznine hak kazandıkları, sağlık izninin ne zaman kullanılacağına ilişkin bir düzenleme de olmadığından,

bir kısım personelin sağlık izinlerini 26/04/2022 tarihinden önce kullanırken, bir kısım personelin ise ileri bir tarihte kullanmaya karar verdikleri, ancak Genel Yazı'da.

01/01/2022-26/04/2022 tarihleri arasında sağlık iznini kullanan personele, 2022 yılı içinde sağlık izni verilmeyeceği, 2021 yılı içinde sağlık iznini kullanan personelin ise, anılan tarihler arası çalıştığı süreye ilişkin sağlık izninin, Yönetmelikte belirtilen çalışma süresine göre hesaplanıp, 2022 yılı içinde kullandırılacağının ifade edildiği, Yönetmelik hükümlerinin henüz yürürlükte olmadığı bir tarih için, çalışanların aleyhine olacak şekilde geriye dönük uygulamanın hukuka aykırı olduğu,

oysa idarelerin işlem ve eylemlerinde hukuka uygun hareket etmelerinin, hukuki güvenlik ilkesi için önem arz ettiği, personel arasında ayrımcılık oluşturan uygulamanın eşitlik ilkesine aykırılık teşkil ettiği, kamu hizmetini en hızlı ve etkin bir şekilde vatandaşa ulaştırmakla yükümlü olan idarelerin, bu sorumluluklarını yerine getirebilmeleri açısından da çalışma barışının korunmasına özen gösterilmesi gerektiği, ayrıca Genel Yazının birçok konuda da belirsizlikler içerdiği, Yönetmeliğin yürürlük tarihinde sağlık izninde olanlarla ilgili olarak ne gibi bir uygulama yapılacağına hiç değinilmediği,

uygulamada daha çok karışıklık ve mağduriyetlere yol açıldığı, söz konusu Genel Yazı uyarınca, 26/04/2022 - 31/12/2022 tarihleri arasında hak kazanılacak sağlık izinlerinin 2023 yılı içinde kullandırılacağı, 2023 yılı itibarıyla kullanılacak sağlık izinlerinin ise Yönetmelik kapsamında ardışık yıl içinde kullandırılacağı ifade edildiğinden, 2022 yılına ilişkin sağlık izinlerinin 2023 yılında mı yoksa 2024 yılında mı kullandırılacağı hususunun belirsiz olduğu belirtilerek, dava konusu Genel Yazının iptali gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVALI İDARENİN SAVUNMASI

Sağlık hizmeti sunumu kapsamında iyonlaştırıcı radyasyon ve radyonüklit kullanılarak tetkik, teşhis ve tedavi amaçlı uygulanan radyoloji hizmetleri, nükleer tıp hizmetleri ile ağız, diş ve çene radyolojisi hizmetlerinin sunulduğu binaların vasıflarını, iyonlaştırıcı radyasyon kaynağı maruziyetine karşı hastalar ve çalışan güvenliğine ilişkin usul ve esasları, iyonlaştırıcı radyasyon ve radyoaktif maddeyle çalışan personele verilecek sağlık iznini belirlemek amacıyla 3153 sayılı Radiyoloji,

Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun'un 3. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 2. ve 103. maddelerine dayanılarak hazırlanan ''İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik''in 26/04/2022 tarih ve 31821 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulduğu,

Yönetmelik kapsamında, radyasyon görevlisi yerine, 3153 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesine uygun olarak iyonlaştırıcı radyasyon kaynağı çalışanı tanımlamasının getirildiği ve 8. maddesiyle de sadece iyonlaştırıcı radyasyon kaynakları ve radyonüklitlerin kullanıldığı denetimli alanlarda çalışanlara sağlık izni verilebileceği, sağlık izninin, bu çalışanların bir takvim yılı içerisinde denetimli alanlarda fiilen çalıştığı süreler dikkate alınarak, Yönetmeliğin eki Ek 2'de yer alan sağlık izni tablosunda belirtilen çalışma süresine göre belirleneceğinin düzenlendiği,

söz konusu düzenlemenin amacının, iyonlaştırıcı radyasyon kaynakları ve radyonüklitlerle yapılan çalışmaları gereği iyonlaştırıcı radyasyon kaynağı çalışanı olarak kabul edilen personelin, bu çalışmalarına karşılık gelen gün kadar sağlık izni kullandırılması olduğu,

çalışma çizelgelerine göre yılın bazı aylarında iyonlaştırıcı radyasyon kaynağı olarak kabul edilemeyen cihazlarla çalıştıkları (MR, USG gibi) ya da raporlama hizmeti sundukları zamanlarda, bu personelin radyasyona maruz kalma ihtimali olmadığından bu süreler düşülmek suretiyle, yılın tamamında denetimli alanlarda iyonlaştırıcı radyasyon kaynağı ile çalışan personel arasındaki farkın, kullanılacak sağlık izni sürelerinin belirlenmesi ile giderilmeye çalışıldığı,

Yönetmeliğin yayımlandığı tarih itibarıyla uygulanmaya başlanması ve bu Yönetmelik yayımlanmadan önce iyonlaştırıcı radyasyon kaynakları ve radyonüklitler ile çalışan personelin çalıştığı süreler göz önünde bulundurulmak suretiyle, dava konusu Genel Yazı ile söz konusu personelin mağduriyet yaşamaması için 2022 yılı sağlık izinlerinin kullanımına ilişkin açıklamalara yer verildiği,

Yönetmelik kapsamında, 3153 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesinde belirtilen haftalık 35 saatlik çalışma süresi ve takvim yılı 52 hafta olarak dikkate alındığında, 35 saat x 52 hafta = 1840 saat olarak hesaplanması gerekirken, personelin 30 günlük yıllık izin hakkı ve maksimum 30 günlük sağlık izni hakkı düşülüp, 1840 saat yerine 1500 saat üzerinden hesaplama yapılarak, sağlık izni tablosunun düzenlendiği,

Yönetmeliğin 8. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan sağlık izninin bölünemeyeceği ifadesinden kastedilenin, sağlık izni tablosunda belirtilen çalışma süresine esas hak edilen iznin, kullanılacağı yıl içerisinde bölünemeyeceğine ilişkin olduğu, diğer yıla aktarılamaz ifadesiyle kastedilenin ise, sağlık izni tablosunda belirtilen çalışma süresine esas hak edilen sağlık izninin, hak edildiği yıl içerisinde kullanılması olup, herhangi bir sebeple ilgili yılda kullanılmayan sağlık izninin sonraki yıla aktarılamayacağına yönelik olduğu belirtilerek,

üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılığı bulunmayan Genel Yazının iptalini gerektirir bir husus bulunmadığından, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Dava konusu Genel Yazının dayanağı olan, 25/04/2022 tarih ve 5530 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 26/04/2022 ve 31821 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin, 12/04/2023 tarih ve 7077 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 13/04/2023 tarih ve 32162 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 11. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığı; dolayısıyla, davanın konusuz kaldığı görüldüğünden, dava konusu Genel Yazı'nın iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...

DÜŞÜNCESİ

Dava; Sağlık Hizmetleri Sendikası tarafından; Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 12/05/2022 tarih ve E-95966346-449-512 sayılı "Sağlık İzninin Uygulanması" konulu Genel Yazısı'nın iptali istemiyle çılmıştır.

Dava konusu Genel Yazı incelendiğinde; 3153 sayılı Radiyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun'un 3. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 2. ve 103. maddelerine dayanılarak 5530 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 26/04/2022 ve 31821 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ''İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik''in ''Sağlık İzni'' başlıklı 8. maddesiyle, sağlık izninin yeniden düzenlenmesi neticesinde, sağlık iznine ne şekilde hak kazanılacağı ile hak edilen söz konusu iznin nasıl ve ne zaman kullandırılacağına ilişkin hususlara yer verilerek, tüm sağlık kurum ve kuruluşlarının bilgilendirilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Ancak, Genel Yazı içeriğine esas teşkil eden anılan Yönetmelik hükümleri, 12/04/2023 tarih ve 7077 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 13/04/2023 tarih ve 32162 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ''İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik''in 11. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu durumda, sağlık iznine ilişkin hükümlerin nasıl uygulanacağını açıklamak üzere çıkarılan Genel Yazı'nın dayanağı olan Yönetmeliğin yürürlükten kaldırıldığı dikkate alındığında; davanın konusuz kaldığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenle, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

3153 sayılı Radyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun’un 3. maddesinde, radyoloji hizmeti veren kurumların bina vasıfları, kullanılacak cihazlar, hastalar ve personelin röntgen ışınları ve radyolojik hasarlardan korunabilmesi için gerekli tedbir ve şartların bir nizamname ile tespit edilmesi öngörülmüştür.

02/07/2018 tarih ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 11. maddesiyle, 3153 sayılı Kanun’un 3. maddesinde yer alan, “bir nizamname yapılır” ibaresi, “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir” şeklinde değiştirilmiş, 25/06/2021 tarih ve 31522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 24/06/2021 tarih ve 4144 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'yla, 27/4/1937 tarihli ve 2/10857 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Radyoloji, Radyom ve Elektrikle Tedavi Müesseseleri Hakkında Nizamname yürürlükten kaldırılmıştır.

25/04/2022 tarih ve 5530 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'yla İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik'in 26/04/2022 tarih ve 31821 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanması üzerine dava konusu Genel Yazı'yla, anılan Yönetmelik'te düzenlenen sağlık izinlerinin ne şekilde uygulanacağına yönelik açıklamalar yapılmıştır.

Bunun üzerine bakılmakta olan dava açılmış ise de, dava konusu Genel Yazı'nın dayanağı olan ve 26/04/2022 tarih ve 31821 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik, 12/04/2023 tarih ve 7077 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla 13/04/2023 tarih ve 32162 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 11. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 12/05/2022 tarih ve E-95966346-449-512 sayılı "Sağlık İzninin Uygulanması" konulu Genel Yazı'da yürürlükte kaldırılan 26/04/2022 tarih ve 31821 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 8. maddesinde düzenlenen sağlık izninin uygulanmasına ilişkin açıklamalara yer verildiği, anılan Yazı'nın, il bünyesinde faaliyet gösteren tüm sağlık kurum ve kuruluşlarına gerekli bilgilendirmenin yapılması hususunda gereğinin yapılması amacıyla 81 İl Valiliğine (İl Sağlık Müdürlükleri) gönderildiği anlaşılmaktadır.

Bu duruma göre; anılan Genel Yazının dayanağı olan Yönetmeliğin yürürlükten kaldırılmış olması nedeniyle, uygulanma kabiliyeti kalmayan dava konusu Genel Yazının iptali istemi hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.