Danıştay 8. Daire E.2022/4267 K.2025/7676

Dava konusu istem: Diyarbakır ili, Hazro ilçesi, ... Mahallesi'nde ... olarak görev yapan davacının "Uyuşturucu ve uyarıcı maddeleri imal etmek veya ticaretini yapmak, kullanılmasını kolaylaştırmak, kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu ve uyarıcı madde kullanmak." fiilini işlediğinden bahisle Valilik Oluru ile güvenlik koruculuğu görevine son verilmesine yönelik ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı maaşlarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. Mahkemenin 17/02/2021 tarihli ara kararı ile davalı idarelerden; davacının güvenlik koruculuğu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemden önce davacıya savunma hakkı verilip verilmediğinin sorulduğu, davalı idarelerce gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden; ... tarihli tutanakta, davacının tutuklanarak ...

Tipi Kapalı Cezaevine teslim edilmesi nedeniyle son savunmasının alınmadığı hususlarının belirtildiği; ayrıca soruşturma raporu safahatine göre davacının ifadesine de başvurulmadığının görüldüğü; bu durumda, güvenlik koruculuğu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemden önce davacının ifadesinin ve savunmasının alınmadığı anlaşılmakta olup, gerekirse infaz kurumu ile irtibat kurulmak suretiyle davacının son savunmasına başvurulması gerekirken Anayasa ile teminat altına alınan savunma hakkının kısıtlanması suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı,

ancak, belirtilen usuli eksiklikler giderilmek suretiyle yeniden bir işlem tesis edilebileceğinin de açık olduğu, diğer taraftan, Anayasa'nın 125. maddesi ile düzenlenen, idarelerin her türlü eylemlerinden ve işlemlerinden doğan zararları tazminle yükümlü tutulduklarına yönelik kural uyarınca, yapılan yargılama ile hukuka aykırılığı saptanan işlem nedeniyle davacının mahrum kaldığı maaşlarının tahakkuk tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline,

maaşlarının ödenmesine ilişkin talebinin kabulü ile davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı maaşlarının tahakkuk (hakediş) tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idareler tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalı idarelerin istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı Diyarbakır Valiliği tarafından, işlemin hukuka uygun olduğu, savunma alınmamasının keyfi bir sebebe dayanmadığı, davacıya maaşlarının ödenmesi gerektiğine karar verilmesinin de hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Diyarbakır ili, Hazro İlçesi, ... Mahallesi'nde ... olarak görev yapan davacının "Uyuşturucu ve uyarıcı maddeleri imal etmek veya ticaretini yapmak, kullanılmasını kolaylaştırmak, kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu ve uyarıcı madde kullanmak." fiilini işlediğinden bahisle 23/11/2020 tarihli Valilik Oluru ile güvenlik koruculuğu görevine son verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu kararın dava konusu işleme ilişkin kısmının incelenmesi:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu kararın parasal haklara ilişkin kısmı yönünden incelenmesi:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125. maddesinin son fıkrasında; idarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödemekle yükümlü olduğu, hükmü yer almaktadır.

İdari yargılama hukukunun temel ilkeleri ve yerleşik yargı içtihatları gereği; idari yargı mercilerince verilen iptal kararları, geriye yürür ve idari işlemi tesis edildiği andan itibaren hiç tesis edilmemiş gibi ortadan kaldırır. İptal edilen işlem hiç yapılmamış sayıldığı için ilgilinin, işlem nedeniyle uğradığı parasal ve özlük hak kayıplarının karşılanması gerekmektedir.

Buna karşın, dava konusu işlemde olduğu üzere savunma hakkı gibi usulü bir eksiklik sebebiyle işlemlerin idari yargı mercilerince iptal edilmesi durumunda, bu iptalin davacının doğrudan göreve başlatılması sonucunu doğurmayacağı, hukuka aykırılığı saptanan işlemin iptalinin idarece yeni bir işlem tesis edilmesine engel olmadığı, usulüne uygun olarak soruşturma yapıldıktan ve savunması alındıktan sonra davacı hakkında yeni işlem tesis edilebileceği dikkate alındığında, davalı idarece bu konuda bir işlem tesis edilmeden davacının yoksun kalınan maaşlarının ödenmesi istemi hakkında bu aşamada karar verilmesine olanak bulunmadığı görülmüştür.

Bu nedenle, davacının yoksun kalınan maaşlarına yönelik istemine ilişkin olarak karar verilmesine yer olmadığı yolunda karar verilmesi gerekirken, aksi yönde verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.