Danıştay 12. Daire E.2022/5028 K.2025/3224

Dava konusu istem: Manisa 1'inci Komando Eğitim Tugay Komutanlığında sözleşmeli er adayı olarak görev yapan davacının, 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile Sözleşmeli Erbaş ve Er Yönetmeliğinin 16. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ön sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının henüz mesleğinin başında olduğu eğitim döneminde kışla içerisinde akıllı cep telefonu kullanmak suretiyle disiplinsiz bir davranış sergilediği ve bu davranışı nedeniyle disiplin hükümleri uyarınca değerlendirilmesi gerektiği açık ise de, bu fiilinin sözleşmenin feshini gerektirecek nitelik ve ağırlıkta olmadığı sonucuna varıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı;

bunun yanında, davacı hakkında düzenlenen ve toplam 36 puan takdir edilerek sözleşmeli er olmaya layık olmadığı kanaati belirtilen Sözleşmeli Erbaş ve Er Nitelik Belgesindeki olumsuz notların ispatına ilişkin dosyada herhangi bir tevsik edici bilgi belge bulunmadığı dikkate alındığında; tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Manisa 1'inci Komando Eğitim Tugay Komutanlığında sözleşmeli er adayı olarak görev yapan davacının, 10/12/2021 tarihinde kışla içerisine yasak edilen malzeme kapsamındaki akıllı cep telefonunu getirdiği ve görevi sırasında askeri üniformalı bir şekilde video çektiği ve sosyal medya aracılığıyla paylaştığı tespit edilerek hakkında aynı tarihli tutanak düzenlendiği ve söz konusu eylemi nedeniyle "yasak edilen malzemeyi bulundurmak" ve "emre itaatsizlik" disiplinsizliğini işlediğinden bahisle disiplin soruşturması başlatıldığı, soruşturma kapsamında alınan savunmasında özetle, "Daha önce şahsıma akıllı telefon kullanmayacağım tebliğ edilmiştir.

Cahilliğime gelip kışlaya bir şekilde akıllı telefonu soktum.

Bölük halinde intikal ederek birden boşluğuma denk gelip kısa bir video çektim ve bunu da ... hesabında paylaştım" yolunda beyanda bulunduğu, Bölük Komutanı, Tabur Komutanı ve Alay Komutanı tarafından davacı hakkında düzenlenen Sözleşmeli Erbaş ve Er Nitelik Belgesinde, davacıya toplam 36 puan takdir edilerek sözleşmeli er olmaya layık olmadığının belirtildiği, getirilen teklif ve soruşturma kapsamındaki tespitlerden hareketle disiplinsiz olduğuna karar verilerek,

hakkında 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile Sözleşmeli Erbaş ve Er Yönetmeliğinin 16. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ön sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 15/12/2021 tarih ve 8296192 sayılı işlem tesis edilmiştir.

Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

Öte yandan, UYAP Sistemi üzerinde yapılan inceleme sonucunda; davacının sözleşmesinin feshedilmesine neden olan eylemiyle ilgili olarak, yapılan ceza yargılamasında ... Asliye Ceza Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

"Sanığın (davacının) Manisa'da kurulu bulunan 1. Komando Eğitim Tugayı 8. Komando Eğitim Alayı 2. Komando Eğitim Taburu 1. Komando Eğitim Bölüğünde askerlik hizmetini yaptığı, kendisine sosyal medya ve genel ağ (internet) kullanımına ilişkin emir ve yasakların bulunduğu talimatların tebliğ edilmesine rağmen sanığın 10/12/2021 tarihinde askerliğini yaptığı bölükçe Spil Dağına eğitim amacıyla yürüyüş, intikal yapıldığı sırada üzerinde taşıdığı kendisine ait akıllı cep telefonu ile video ve fotoğraf çektiği ve bunların "..." adlı sosyal paylaşım uygulamasında paylaştığı belirlenmiş,

sanığın cep telefonundan elde edilen görüntü ve fotoğraflara göre kendisinin ve arkadaşlarının kamuflaj askeri kıyafetli ve silahlı bir şekilde görüntülerinin bulunduğu anlaşılmış, sanığın alınan savunmasında bunları kendisinin çekip paylaştığını ikrar ettiği görülmüş olup, Sanığın kendisine tebliğ edilen emre rağmen yasak olduğunu bildiği halde kendisinin ve arkadaşlarının askeri kamuflajlı ve silahlı görüntülerini birliğin intikali sırasında çekerek bunları sosyal medyada paylaşması sebebiyle üzerine atılı suçu işlediği" gerekçesine yer verilerek,

"Hizmete ilişkin emirleri yerine getirmemek / Emre itaatsizlikte ısrar" suçundan 2 ay 15 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, söz konusu kararın da 25/05/2022 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT

6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanununun 'Sözleşmenin idarece feshi' başlıklı 6. maddesinde; "(1) Sözleşmeli er adaylarının ön sözleşmeleri, aşağıdaki nedenlerle süresinin bitiminden önce feshedilir:

a) Yönetmelikte belirtilen yetkili kurullarca, askerî eğitim esnasında başarısız veya disiplinsiz olduğuna karar verilmek.

..." hükmüne yer verilmiştir.

08/06/2011 tarih ve 27958 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Erbaş ve Er Yönetmeliğinin 'Ön sözleşmenin idarece fesih halleri' başlıklı 16. maddesinde; "(1) Sözleşmeli er adaylarının ön sözleşmeleri, aşağıdaki nedenlerle süresinin bitiminden önce feshedilir:

a) Tugay, bağımsız tugay, tümen, jandarma bölge (ve eşidi) komutanlarınca veya eşidi kurum amirlerince; kolordu ve orduya (ve eşidi) doğrudan bağlı birlikleri ile eşidi kurum amirlikleri için kurmay başkanlarınca; kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı ile Millî Savunma Bakanlığına doğrudan bağlı birlikleri için personel başkanlıklarınca veya yetki verilen makamlarca; askeri eğitim esnasında başarısız veya disiplinsiz olduğuna karar verilmek.

... düzenlemesi yer almaktadır.

Ayrıca, KKY 51-24 Sözleşmeli Erbaş ve Er Yönergesinin 2. bölümünün 13. maddesinin (a) bendinin ikinci fıkrasında; "Sınıf Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı tarafından icra edilen askeri eğitim esnasında adayın başarısız veya disiplinsiz olduğuna karar verilmesi: Başarısızlık ve disiplinsizlik; Sınıf Okulu ve Eğitim Merkezindeki Bölük Komutanı tarafından hazırlanan ve Tabur/Alay/Tugay Komutanları tarafından onaylanan EK-1'deki Nitelik Belgesi, yapılan sınavlardan başarısız olduğuna dair belgeler ve ceza yazıları ile desteklenir" düzenlemesine yer verilmiştir.

Diğer taraftan, 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun "Hizmet yerini terk etmeme cezasını gerektiren disiplinsizlikler" başlıklı 19. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde Emre itaatsizlik; "Kasıtlı olarak hizmete ilişkin bir emri tam yapmamak ya da değiştirerek veya sınırını aşmak suretiyle yapmaktır."; aynı fıkranın (j) bendinde ise Yasak edilen malzemeyi bulundurmak; "Kıta, karargâh ve kurumlarda ya da görev esnasında bulundurulması veya kullanılması emirle yasak edilen cep telefonu, bilgisayar, radyo, teyp, fotoğraf makinesi gibi görüntü, ses ve benzeri verileri ve bilgileri kaydeden, depolayan veya ileten her türlü cihaz ve aletler ile aksamlarını bulundurmak veya kullanmaktır." şeklinde açıklanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılan davada, davacının, 10/12/2021 tarihinde kışla içerisine yasak edilen malzeme kapsamındaki akıllı cep telefonunu getirdiği ve görevi sırasında askeri üniformalı bir şekilde video çektiği ve sosyal medya programı aracılığıyla paylaştığı hususunun hakkında düzenlenen tutanakta ve ayrıca kendi savunmasında. "Daha önce şahsıma akıllı telefon kullanmayacağım tebliğ edilmiştir. Cahilliğime gelip kışlaya bir şekilde akıllı telefonu soktum.

Bölük halinde intikal ederek birden boşluğuma denk gelip kısa bir video çektim ve bunu da ... hesabında paylaştım" şeklinde belirtildiği, eylemin kendi beyanıyla da sabit olduğu açık olup, bu durumu dikkate alınarak hakkında sıralı amirleri tarafından hazırlanan nitelik belgesinde "sözleşmeli er olmaya layık değildir" değerlendirmesinin yapıldığı anlaşılmakla, askerlik mesleğinin yüksek derecede düzen ve disiplin isteyen, emir ve direktiflere mutlak olarak itaat gerektiren bir meslek olması hususu da dikkate alındığında, davacının söz konusu eylemi neticesinde idarece sözleşmenin feshinin,

yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile birlikte değerlendirildiğinde, haklı bir nedene dayandığı sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu durumda, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.