Danıştay 12. Daire E.2023/2311 K.2024/2757

Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde ingilizce öğretmeni olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendi ve 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; kasten işlenebilen bir suçtan ötürü bir yıldan uzun süreli hapis cezası ile mahkum olan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde öngörülen memurluğun gerektirdiği şartı sonradan kaybettiği anlaşıldığından, aynı Kanun'un 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde düzenlenen emredici nitelikteki hükmüne istinaden memuriyetinin sona erdirilmesi yönünde tesis olunan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hakkında yapılan şikayetten vazgeçilmesi üzerine yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurduğu, davanın derdest olduğu ve bekletici mesele yapılması gerektiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... ili, ... ilçesi, ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde ingilizce öğretmeni olarak görev yapan davacının hakkında "cebir tehdit veya hile kullanarak kişiyi hürriyetinden yoksun kılma" suçunu işlediğinden bahisle yapılan yargılaması sonucu, ...

Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K...... sayılı kararı ile 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği ve kararın kesinleştiğinin tespit edildiği, yapılan tespite istinaden davacının memuriyete alınma şartlarını kaybettiğinden bahisle 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendi ve 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca memuriyetten ilişiğinin kesilmesi işleminin tesis edilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde.

"Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak." Devlet memurluğuna alınacaklarda aranılan genel şartlar arasında sayılmış;

aynı Kanun'un 98 maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise. Devlet memurlarının memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan herhangi birini kaybetmesi halinde memurluğunun sona ereceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davanın konusunu oluşturan memuriyete son verme işleminin dayanağının ... Asliye Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı mahkumiyet kararı olması nedeniyle, söz konusu kararın hukuki varlığını ve geçerliliğini sürdürmesi önem arzetmektedir.

Davacının memuriyetine son verilmesine ilişkin işlemin hukuka uygunluğunun denetlendiği yargılama sürecinde ortaya çıkan ve uyuşmazlığın esasına etki edebilecek nitelikte bulunan durumların re'sen göz önüne alınacağı tartışmasızdır.

Davacının, 657 sayılı Kanun'un 98. maddesinin (b) bendi uyarınca memuriyetine son verilmesi işlemin sebep unsurunu 48. maddede sayılan ve memuriyete engel kabul edilen bir suçtan mahkumiyet ve bu mahkumiyete ilişkin kesinleşmiş bir mahkeme kararı oluşturmaktadır.

Her ne kadar İdare Mahkemesince; davacı hakkında "cebir tehdit veya hile kullanarak kişiyi hürriyetinden yoksun kılma" suçunu işlediğinden bahisle yapılan yargılama sonucu, ... Asliye Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına dair kararın Yargıtay ....

Ceza Dairesinin ... tarih ve E..., K:... sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği, davacı tarafından söz konusu karar sonrası yapılan yeniden yargılama talebinin de reddine karar verildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de. UYAP kayıtlarının incelenmesinden; ...

Asliye Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı ek kararıyla infazın durdurularak yargılamanın yenilenmesine karar verildiği, yapılan yargılama sonucunda anılan mahkemenin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının cebir tehdit veya hile kullanarak kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu işlemediği sabit olduğundan beraatine karar verildiği, anılan kararın temyiz edilmeksizin 08/03/2024 tarihinde kesinleştiği görülmektedir.

Bu durumda, yeniden yapılan yargılama neticesinde, dava konusu işlemin hukuki dayanağının ortadan kalktığı sonucuna varıldığından, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.