Danıştay 12. Daire E.2023/265 K.2023/6920

Dava konusu istem: Konya Hava Savunma Tugay Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapan davacının, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'na göre yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının sözleşme fesih tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, kişisel anlamda davacının güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirilmesine yol açacak herhangi bir verinin davalı idarece tespit edilemediği,

haklarında yürütülen kovuşturma sonucunda beraatlerine karar verilen anne ve babasına ait bir takım istihbari verilere dayanılarak dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmakta ise de, hukukun evrensel bir prensibi olan ceza sorumluluğunun şahsiliği ve hiç kimsenin başkasının fiilinden dolayı sorumlu tutulamayacağı ilkesi göz önüne alındığında, ideolojik herhangi bir faaliyetinin olduğuna dair hakkında tespit bulunmayan ve herhangi bir suçtan ötürü hakkında soruşturma ve kovuşturma olmayan davacının, sözleşmesinin feshine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı,

öte yandan, dava konusu işlem hukuka aykırı olduğundan, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden (16/05/2022) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; davacının yapılan güvenlik soruşturmasında, annesi hakkında Bankasya'da hesap kaydı bulunduğu ve babası hakkında KHK ile kapatılan ... üyesi şirketin yönetim kurulunda yer aldığı ve geçmişte ... üyesi olduğu iddiaları nedeniyle yapılan yargılama sonucu haklarında beraat kararı verilmiş olsa da, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 5-c maddesinde yer alan "Terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının,

mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesidir." hükmü gereğince bu hususta verilmiş bir mahkumiyet kararının aranmadığı, irtibat ve iltisak içinde olmanın yeterli olduğu, mahkeme kararları içeriğinden de davacının anne ve babası hakkındaki iddialarla ilgili mahkumiyete yeter delil elde edilemediği ve suçun sabit olmaması nedeniyle beraat kararı verildiği,

ancak annesinin Bankasya hesap hareketlerinin ve babasının ... üyesi şirket yönetim kurulunda yer aldığının açık olduğundan anılan bilgi notunun ve sözleşme gereği yürüteceği kamu hizmetinin doğrudan ülke güvenliğinde ve asayişin sağlanmasında önemli bir yere sahip olması ve görevin hassasiyeti birlikte dikkate alındığında, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz değerlendirilerek uzman erbaş sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, hakkında herhangi bir veri bulunmadığı gibi ailesi hakkında da herhangi bir hüküm olmadığı belirtilerek, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Konya Hava Savunma Tugay Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapan davacının, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'na göre yapılan güvenlik soruşturmasının, annesi ve babasının FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüyle irtibatlı oldukları yönünde istihbari bilgiler elde edilmesi nedeniyle olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun "Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacaklar" başlıklı 3. maddesinde; "(1) Arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılır.

(2) Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları hâlinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ile ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler, üst kademe kamu yöneticileri,

özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan kişiler ile milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis, hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılır.", "Değerlendirme Komisyonu" başlıklı 7. maddesinin üçüncü fıkrasında ise.

"Değerlendirme Komisyonu kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire sunar. Mahkemeler tarafından istenildiğinde bu bilgiler sunulur." hükmü öngörülmüştür.

3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 19. maddesine dayanılarak hazırlanan ve 20/09/2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 6. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde ise, "İcra edilen temel askerlik eğitimini başarıyla tamamlayanlardan güvenlik soruşturması uygun olmak veya ilk atamaları doğrudan doğruya kıt'a veya birliklere yapılan uzman erbaşlar için güvenlik soruşturması uygun olmak" şartı aranmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; davacının Konya Hava Savunma Tugay Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yaptığı, hakkında yürütülen güvenlik soruşturması sonucu "Annesinin FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne müzahir faaliyet göstermekte iken KHK ile kapatılan Bankasya'da hesap kaydının bulunduğu (2013:0 TL, 2014:28.596,00-TL ve 2014 yılı itibariyle adına kayıtlı yeni hesap açılıp para yatırıldığı; babası yönünden ise FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne müzahir KHK ile kapatılan TUSKON üyesi şirketin Yönetim Kurulunda yer aldığı,

tarihi belli olmamakla birlikte geçmişte TUSKON üyesi olduğu şeklinde istihbari mahiyette bilgiler elde edilmiştir." şeklinde bilgi notu bulunduğu, davacının annesi hakkında silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme suçundan yapılan yargılamada ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:...

K:... sayılı kararı ile "suçu işlediğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunamaması, dolayısıyla suç işlediğinin sabit olmadığı gerekçesiyle beraatine" karar verildiği, anılan karara yönelik istinaf başvurusunun ...Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla esastan reddedildiği; babası hakkında FETÖ/PDY silahlı örgütüne üye olma suçundan ötürü yapılan yargılamada ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:...

K:... sayılı kararı ile "suçu işlediğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediği, dolayısıyla suçu işlediğinin sabit olmadığı gerekçesiyle beraatine" karar verildiği görülmektedir.

Bu durumda, her ne kadar Bölge İdare Mahkemesi kararında, hakkında güvenlik soruşturması yapılan kişinin içinde bulunduğu ortam ile yakınlarını ve birinci derece akrabalarını da kapsayacak şekilde inceleme yapıldığı gerekçesine yer verilmiş ise de; davacının kendisi hakkında herhangi bir olumsuz tespit bulunmadığı, öte yandan, davacının annesi ve babası hakkında yapılan ceza yargılamasında beraat kararı verilmesi,

ailesine ilişkin bilgi notu ve ceza yargılamasının davacının güvenlik soruşturmasına olumsuz etkisinin somut bir şekilde ortaya konulamaması karşısında, salt ailesi hakkında istihbari nitelikte bilgi notu olduğundan bahisle davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığının kabulüne olanak bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, Mahkeme kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.