Danıştay 12. Daire E.2023/3952 K.2024/5775

Dava konusu istem: Kuşadası Belediyesinde 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi kapsamında sözleşmeli makina mühendisi olarak görev yapan davacının, 31/12/2021 tarihinde sona erecek olan hizmet sözleşmesinin, "hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması nedeniyle" yenilenmeyeceğine ilişkin Kuşadası Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, Kuşadası Belediyesinde makina mühendisine duyulan ihtiyaca binaen işe alındığı, 2020 yılında görevli olduğu Yapı Kontrol Müdürlüğünde performans ortalamasının "59" yetersiz olduğu, 2021 yılında görevli olduğu İmar ve Şehircililik Müdürlüğünde performans ortalamasının, 1. döneminde "54", 2. döneminde "51" olarak belirlenenerek yetersiz kabul edildiği ve bu nedenle hizmetine ihtiyaç duyulmadığının İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğüne bildirildiği, davacı tarafından bu işlemlere karşı açılan bir davanın bulunmadığı,

davacının yerine başkaca bir sözleşmeli personel (Makina Mühendisi) istihdamı yoluna da gidilmediği, görevlerini başka kurumdan nakil yoluyla gelen kadrolu mühendise aktarıldığı görülmekte olup, davalı idarece, ihtisasına ihtiyaç duyulması nedeniyle sözleşmeli olarak görevle başlatılan davacının, performans düşüklüğü nedeniyle hizmetine ihtiyaç duyulmayarak,

davalı idarenin sözleşmenin yenilenmemesi konusunda sahip olduğu takdir yetkisi çerçevesinde kamu yararı ve hizmet gerekleri göz önünde bulundurularak tesis edildiği sonucuna varılan dava konusu sözleşme yenilememe işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İdare Mahkemesinin, davalı idarenin savunmasında yer alan, davacıya ait görevlerin, başka kurumdan nakil yoluyla alınan inşaat mühendisine devredildiği açıklamasını ret kararına gerekçe olarak aldığı, kadrosunun ve bu kadronun gerektirdiği hizmetin makine mühendisliği olduğu hususu göz ardı edilmek suretiyle hatalı değerlendirme yapıldığı, dava dosyasında yer alan görevlendirme yazıları incelendiğinde, yaptığı hizmetlerin inşaat mühendisi tarafından yerine getirilmesinin mümkün olmadığının görülebileceği;

yine davalı idare savunması kapsamında öne sürülen ve Mahkeme kararının gerekçesinde yer bulan "performansının düşük" olduğunun tutanakla tespit edildiği ve bu belgeye yönelik bir dava açılmadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığı, zira söz konusu not işleminin dava konusu yenilememe kararından sonra yapıldığı, bu durumun evrak sayılarından rahatça anlaşıldığı, yine hakkında düzenlenen 03/02/2022 tarihli olumsuz performans değerlendirme raporunun işbu dava açıldıktan sonra düzenlendiği ve kendisine tebliğ edilmeden dava dosyasına sunulduğu,

bu belgelerde yer alan olumsuz performans tespitlerinin herhangi bir somut tespit veya tutanağa dayanmadığı, bu nedenle dava konusu işlem bakımından objektif bir dayanak olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, sözleşmesinin yenilenmemesinin haklı beklenti ilkesini de ihlal ettiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı yerine yeni bir personel ile sözleşme imzalanmadığı, bu durumun hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığı gerekçesiyle işlem tesis edildiğini gösterdiği, davacının performans değerlendirmeleri ile ilgili iddialarının Mahkeme kararının bozulmasını gerektirir bir nitelik taşımadığı, zira dava konusu işlemin gerekçesinin davacının ifa ettiği hizmetin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmamış olması olduğu, haklı beklenti müessesinin ise malî yılla sınırlı olarak imzalan sözleşme ile istihdam edilen personelin sözleşmelerinin yenilenmemesi bakımından uygulama alanı bulanmayacağı belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile "davacının hizmetini gerektiren pozisyona ihtiyaç kalmadığı" gerekçesiyle tesis edilen dava konusu sözleşme yenilememe işlemi konu bakımından hukuka aykırı olduğu halde davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında sözleşmeli personel (Makina Mühendisi) olarak ilk kez 2019 yılında işe başlayan davacının, 2020 ve 2021 yıllarında sözleşmesinin yenilendiği, 31/12/2021 tarihinde sona eren sözleşmesinin, hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığından bahisle, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 6. maddesinin (d) bendi uyarınca yenilenmeyeceği yolundaki ... tarih ve ...sayılı Kuşadası Belediye Başkanlığı işleminin iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesinde, "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, kurumun teklifi üzerine Devlet Personel Dairesi ve Maliye Bakanlığının görüşleri alınarak Bakanlar Kurulunca geçici olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir." şeklinde tanımlanmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 18. maddesinde, Belediye meclisinin görev ve yetkileri düzenlenmiş ve maddenin (l) bendinde, bu görevler arasında, "Norm kadro çerçevesinde belediyenin ve bağlı kuruluşlarının kadrolarının ihdas, iptal ve değiştirilmesine karar vermek." de sayılmış;

aynı Kanun'un 49. maddesinde ise, "Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager,

teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir......Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME

Memurlarla aynı işi yapsalar da sözleşmeli personelin statüsü, çalıştırılma amacı, süresi, hakları ve yükümlülükleri memurlardan farklılık arz etmekte ve istihdam koşulları yönünden idareye tanınan takdir yetkisi ölçüsünde, aynı hukuksal statüde bulunmadıkları memurlardan farklı düzenlemeler yapılması mümkün hale gelmektedir. Bu bağlamda hizmet sözleşmesinin mali yılla sınırlı olduğu dikkate alındığında, idarenin sözleşme süresi sona eren personelin sözleşmesini yenileyip yenilememe konusunda takdir yetkisi bulunmakta ise de, bu takdir yetkisinin kullanılmasında kamu yararı ve hizmet gereklerinin göz önünde bulundurulması gerektiği, bu açıdan idarenin takdir yetkisinin yargı denetimine tabi olduğu idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.

Dava konusu olayda, davacının davalı idarede sözleşmeli personel statüsünde makine mühendisi olarak çalıştığı, fakat bu hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığı gerekçesiyle 31/12/2021 tarihi itibarıyla biten sözleşmesinin yenilenmeyeceğinin bildirildiği görülmektedir.

Dosyada yer alan bilgi ve belgeler incelendiğinde; davacının ifa ettiği hizmetin gerektirdiği norm kadronun kaldırılması yolunda, Belediye meclisi tarafından alınan bir kararın söz konusu olmadığı, nitekim ... tarih ve ...sayılı Meclis kararı incelendiğinde, davacının davalı idare nezdinde çalıştırılmaya devam ettirilmesi ve bu amaçla sözleşmesinin 2022 yılı için yenilenmesi yönünde karar alındığı görülmüştür.

Öte yandan; davacı hakkında, hizmetini yerine getirmede başarısız/yetersiz olduğuna dair davalı idarece dava dosyasına sunulan ve idare Mahkemesi kararına dayanak alınan 03/02/2022 tarihli belgeler incelendiğinde; bunların davacının sözleşmesinin sona ermesinden (01/01/2022) ve dava konusu işlemden (07/01/2022) sonra tanzim edildikleri, bu sebeple dava konusu işleme gerekçe olarak alınamayacakları gibi, bunların İdare Mahkemeleri nezdinde dava açılmayarak kesinleştikleri yolundaki değerlendirmede de isabet görülmemiştir.

Bu durumda; Belediye Meclisi tarafından kaldırılmayan bir kadroda çalışan ve hakkında görevini yerine getirmede disiplinsizlik veya yetersizlik gösterdiği hususunda hukuken geçerli ve itibar edilebilir somut bir tespit bulunmayan davacının hizmet sözleşmesinin yenilenmemesinin haklı bir nedene dayanmadığı, başka bir ifadeyle idareye tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılmadığı sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise isabet bulunmamaktadır.

(X)KARŞI OY

Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararı usûl ve yasaya uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği görüşüyle karara katılmıyorum.