Danıştay 12. Daire E.2023/4984 K.2023/5708

Dava konusu istem : Kadıköy Belediye Başkanlığında görev yapan davacının, davalı idare ile Tüm Belediye ve ...

Sendikası arasında 01/01/2020 - 31/12/2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 10/09/2020 tarihinde imzalanan Toplu İş Sözleşmesi uyarınca dayanışma aidatı kesintisi yapıldığından bahisle, yapılan kesintilere son verilerek, anılan Sözleşmenin ''Sözleşmenin Kapsamı ve Yararlanma Koşulları'' başlıklı 5. maddesinin ''Yararlanma'' başlıklı (B) fıkrasının ''İşbu, sözleşmenin imzalandığı tarihte;

yasadan kaynaklı sendika üyesi olamayanlar, başka bir sendika üyesi olanlar ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'na göre sendika üyesi olabilecekler arasında olduğu halde herhangi bir sendikaya üye olmayan çalışanlar, bu sözleşmeden elde ettiği ücretten sendikanın üyelik aidatı (memur taban aylığının % 1,5'i) oranında taraf olan sendikaya,

'dayanışma aidatı' ödeyerek yararlanırlar.'' şeklindeki (b) bendinin iptali ile geriye doğru 60 gün içinde yapılan kesintilerin yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile yapılan kesintilerin yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; sosyal denge sözleşmesinde ancak görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro veya görev unvanı ile derecesi gibi kriterlere göre bir farklılığa gidilebileceği, bunun dışında sendika üyesi olan ile sendika üyesi olmayan ya da başka bir sendikaya üye olanlar arasında bir ayrım yapılamayacağı, bu durumda,

sosyal denge sözleşmesinde taraf olan sendikanın dışında kalan sendikaların üyesi olan veya hiçbir sendikaya üye olmayan kamu görevlilerinden dayanışma aidatı veya başka adlar altında farklı oranlar üzerinden ödenti (aidat) alınmasının, sosyal denge tazminatının ödenmesinde aynı kadro veya pozisyonlarda bulunan kamu görevlileri arasında ayrım (eşitsizlik) yaratacağının açık olduğu, nitekim Anayasa Mahkemesinin 2013/5447 başvuru numaralı ve 16/10/2014 tarihli kararındaki gerekçelerinin de aynı yönde olduğu, davalı belediye ile Tüm Bel-Sen arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesi'nin iptali istenen hükmünde;

sosyal denge sözleşmesinde taraf olan sendikanın dışında kalan sendikaların üyesi olan veya hiçbir sendikaya üye olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılmadığı, bu sözleşme hükümlerinden yararlanma koşulu olarak getirilen kesintinin, belediyenin tüm çalışanlarını kapsadığı ve aynı oran olarak belirlendiği ve bu haliyle 4688 sayılı Kanun'un 28. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan.

"Toplu sözleşme ikramiyesi hariç olmak üzere toplu sözleşme hükümlerinin uygulanmasında sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamaz.'' hükmüne aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, iptali istenen sözleşme hükmünün hukuka ve mevzuata uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 20/12/2022 tarih ve E:2022/4987, K:2022/6684 sayılı bozma kararına uyularak; sözleşmenin imzalandığı tarihte; yasadan kaynaklı sendika üyesi olmayanlar, bir başka sendika üyesi olanlar ya da 4688 sayılı Sendikalar Kanunu'na göre sendika üyesi olabilecekler arasında olduğu halde herhangi bir sendikaya üye olmayan çalışanlardan,

yetkili sendikaya üye olanlardan alınan üyelik aidatı kadar ya da bu miktarın altında veya üstünde dayanışma aidatı alınmasına ilişkin yasal bir düzenlemeye yer verilmediği ve bu nedenle sosyal denge sözleşmesini imzalayan sendikaya üye olmayanlardan dayanışma aidatı kesintisi yapılamayacağı açık olduğundan,

sosyal denge sözleşmesinden yararlanma şartı olarak dayanışma aidatı kesilmesine ilişkin dava konusu düzenlemede ve davacının idareye başvurudan geriye doğru 60 gün içinde yapılan dayanışma aidatı kesintilerinin yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebiyle yaptığı 04/01/2021 tarihli başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemde de hukuka uygunluk bulunmadığı, bu itibarla.

İdare Mahkemesince hukuka aykırı dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, Kadıköy Belediye Başkanlığı ile ...

Sendikası arasında 01/01/2020 - 31/12/2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 10/09/2020 tarihinde imzalanan Toplu İş Sözleşmesinin ''Sözleşmenin Kapsamı ve Yararlanma Koşulları'' başlıklı 5. maddesinin ''Yararlanma'' başlıklı (B) fıkrasının ''İşbu, sözleşmenin imzalandığı tarihte;

yasadan kaynaklı sendika üyesi olamayanlar, başka bir sendika üyesi olanlar ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'na göre sendika üyesi olabilecekler arasında olduğu halde herhangi bir sendikaya üye olmayan çalışanlar, bu sözleşmeden elde ettiği ücretten sendikanın üyelik aidatı (memur taban aylığının % 1,5'i) oranında taraf olan sendikaya, 'dayanışma aidatı' ödeyerek yararlanırlar.'' şeklindeki (b) bendinin iptaline,

davalı idareye başvurudan geriye doğru 60 gün içinde yapılan kesintilerin yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebiyle davacının yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline, davacının idareye başvurudan geriye doğru 60 gün içinde yapılan dayanışma aidatı kesintilerinin idareye başvuru tarihi olan 04/01/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, Bölge İdare Mahkemesi kararlarının Danıştay tarafından bozulması halinde yeniden verilecek kararlara karşı yapılacak temyiz başvurularının Bölge İdare Mahkemesince bozma esaslarına uyulmuş olup olmadığı yönünden incelenmesi mümkündür. Olayda, Bölge İdare Mahkemesince Danıştay Onikinci Dairesince verilen 20/12/2022 tarih ve E:2022/4987, K:2022/6684 sayılı bozma kararında belirtilen esaslara uyulduğu anlaşılmıştır.