Danıştay 12. Daire E.2024/1356 K.2024/4319

Dava konusu istem: Emniyet Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığında 1. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapmakta iken, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Geçici 27. maddesi uyarınca re'sen emekli edilmesine ilişkin işlemin yargı kararıyla iptal edilmesi üzerine emeklilik durumu yeniden değerlendirilen davacının, tekrar 2015 yılı itibarıyla emekliye sevk edilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve...sayılı kararının iptali ile emeklilikte geçirilen sürenin fiili hizmetten sayılması, yoksun kaldığı parasal haklarının 17/04/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve diğer özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının ilk re'sen emekliye sevk işleminin yargı kararıyla iptal edilmesine karşın, kararda belirtilen gerekçe dikkate alınmaksızın, başka bir deyişle, re'sen emekliye sevk edilecek personelin seçiminde kullanılan ölçütlerin eşit, objektif ve istikrarlı şekilde uygulanması suretiyle işlem tesis edilmesi gerekirken, dava konusu karar ile herhangi bir eşit, objektif kriter/ölçüt ortaya konulmadan yeniden davacının 2015 yılı itibariyla re'sen emekliye sevkine karar verildiğinin görüldüğü,

söz konusu yargı kararının maddi ve hukuki olarak uygulanabilir nitelikte olmasına karşın, davalı idare tarafından bu kararın biçimsel şekilde icrasına dönük olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, davacının re'sen emekliye sevk edilmesi işleminden kaynaklanan parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi ve özlük haklarının iadesi talebi yönünden; davalı idarece yargı kararının uygulanmasına esas olmak üzere dosya kapsamında esaslı şekilde herhangi bir girişimde bulunulmadığı, bu haliyle yargı kararının tam manasıyla gereğinin yerine getirildiğinden söz etmeye olanak bulunmadığı,

ortada hukuka aykırılığı Mahkeme kararıyla saptanmış işlem nedeniyle meydana gelen bir zararın bulunduğu, mahkeme kararıyla hukuka aykırılığı saptanmış işlemin esaslı şekilde icrasına dönük olarak davalı idare tarafından harekete geçilmemiş olduğu, davacının hukuka aykırı işlemden gördüğü etkilerin halihazırda devam etmekte olduğu, bu kapsamda hukuka aykırı işlemin iptali neticesinde gerekli işlemleri yapmakla yükümlü olan davalı idarece yükümlülüklerinden kaçınmak suretiyle zarara (parasal ve özlük hakları) sebebiyet verildiğinin açık olduğu,

hal böyleyken davalı idarece davacının meydana gelen zararlarının karşılanmasının gerektiği, diğer taraftan; ilk re'sen emekliye sevk işlemi yönünden yapılan yargılamanın, ...

İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile re'sen emekliye sevk edilecek personelin seçiminde kullanıldığı belirtilen ölçütlerin uygulanmasında eşit, objektif ve istikrarlı şekilde işlem tesis edildiğinin ortaya konulamadığı gerekçesiyle işlemin iptali, davacının re'sen emekliye sevk edilmesine dair işlemin hukuka aykırı olduğuna ilişkin gerekçenin, davacının doğrudan görevine başlatılması sonucunu doğurmayıp, re'sen emekliye sevk edilip edilmeyeceği konusunda idare tarafından yeniden bir değerlendirme yapılmasını gerektirmesi nedeniyle,

gelinen aşamada davacının parasal ve özlük hak kaybının varlığından söz edilemeyeceğinden, davanın bu talebe ilişkin kısmının reddinin gerektiği gerekçesiyle parasal hak talebinin reddi kararı ile netice bulduğu görülmekteyse de, önümüzde bulunan ve yargılaması gerçekleştirilen iş bu davanın, anılan mahkeme kararı gerekleri gözetilmeksizin işlem tesis edilmesi sebebiyle açıldığı göz önünde bulundurulduğunda, parasal hak talebinin tekrardan reddine karar verilmesinin hukuk devleti ve temel hukuk ilkeleriyle bağdaşmayacağı, bu şekilde verilecek kararın,

mahkeme kararının gereği gibi uygulanması noktasında zaafiyetlere sebep olabileceği ve biçimsel uygulama yapılmasının ilanihaye önünü açabileceğinin değerlendirildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının iadesi isteminin kabulüne, yoksun kaldığı haklarının davalı idarece davacıya ödenmesine, anılan ödemeye dava tarihi olan 06/07/2022 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Geçici 27. maddesi kapsamında bulunduğu sabit olan ve Kanun'da belirtilen 01/01/2015 tarihi itibarıyla 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine haiz olarak emeklilik ve yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları taşıdığı anlaşılan davacının, idareye tanınan takdir hakkı çerçevesinde re'sen emekliye sevk edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyize konu kararın, kısmen onanması kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olup, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmında 49. maddede belirtilen bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, kararın bu kısmına yönelik temyiz istemi yerinde görülmemiştir.

Kararın, davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının iadesi isteminin kabulüne, yoksun kaldığı haklarının davalı idarece davacıya ödenmesine, anılan ödemeye dava tarihi olan 06/07/2022 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine ilişkin kısmı incelendiğinde;

Davalı idarece, davacının re'sen emekliye sevk edilip edilmeyeceği konusunda Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler dikkate alınarak yeniden bir değerlendirme yapılacağından, doğrudan görevine başlatılması söz konusu olmayan davacının, bu aşamada parasal ve özlük hak kaybının varlığından söz edilemeyeceği anlaşıldığından, davacının yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi ve özlük haklarının iadesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının tarafına iadesi isteminin kabulü, yoksun kaldığı haklarının davalı idarece davacıya ödenmesi, anılan ödemeye dava tarihi olan 06/07/2022 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi yönünde hüküm kurulmasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 1. fıkrasında sayılan nedenlerden hiçbiri bulunmadığından, hukuk ve usule uygun olan temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle, Daire kararının bozmaya ilişkin kısmına katılmıyorum.