Danıştay 12. Daire E.2024/1477 K.2024/2060

Dava konusu istem:... Anadolu Lisesinde öğretmen olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ...tarih ve ... sayılı kararıyla Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:...

K:... sayılı kararıyla; dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile davacının disiplin soruşturması kapsamında sunduğu savunma ve ifade tutanaklarının incelenmesinden; davacının savunma ve ifade tutanaklarında söz konusu paylaşım ve yorumların kendisine ait olduğunu kabul ettiği, aynı eylemler nedeniyle yargılandığı ceza mahkemesince, söz konusu paylaşımlar sebebiyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa dahi eylemi sabit görülerek terör örgütü propagandası yaptığından dolayı mahkumiyetine karar verildiği,

davacının açıklamalarının ifade hürriyetinin sınırlarını aştığı, her vatandaşın Anayasa ile güvence altına alınan düsünce ve kanaat özgürlüğü çerçevesinde düşünce ve gözlemlerini dile getirmek ve baskalarına iletmek hakkı varsa da bu hakkın toplumun tüm bireylerince eşit olarak ve aynı yoğunlukta kullanılmasına olanak olmadığı,

devlet memuru olan kişilerin açıklamalarında bu hak ve özgürlükleri daha ölçülü ve daha özenli kullanmaları gerekmesine karşın olayda davacının paylaşımları ile "siyasi veya ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart, bant ve benzerlerini basmak, çoğaltmak, dağıtmak veya bunları kurumların herhangi bir yerine asmak veya teşhir etmek" fiilini işlediği sabit olduğundan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 22/06/2023 tarih ve E:2018/2461, K:2023/3703 sayılı bozma kararına uyularak.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 130. maddesinde diğer cezalar bakımından memura sadece 7 günden az olmamak üzere savunma hakkı tanınmışken, memuriyetten çıkarma cezası açısından 129. maddeyle soruşturma ile ilgili evrakın incelenmesinden veya vekili vasıtasıyla sözlü savunma yapılmasına kadar, 130. maddeden farklı olarak geniş bir savunma hakkı tanındığı; kanun koyucu ilgili açısından en ağır sonuçları doğuran Devlet memurluğundan çıkarma cezasının verilmesinde, bu şekilde bir savunma hakkının tanınmasını memur statüsü açısından önemli bir güvence olarak öngördüğü.

Devlet memurunun veya diğer kamu görevlilerinin görevine son verilmesi sonucunu doğuran disiplin cezalarının verilebilmesi için, söz konusu disiplin cezalarını vermeye yetkili merciiler tarafından, ilgili kamu görevlisinin hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandığı delilleri, üzerine atılı fillerin hukuki nitelendirmesini ve önerilen disiplin cezasını öğrenmesi sağlanarak, savunma yapmasına imkan tanınmasının hukuken zorunlu olduğu; bu durumda.

Yüksek Disiplin Kurulunca, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklif edilen ilgiliye 657 sayılı Kanun'un 129. maddesi uyarınca usulüne uygun olarak son savunma hakkı tanınması gerektiği açık olup, uyuşmazlık konusu olayda, hakkında Devlet memurluğundan çıkarma cezası teklif edilen davacı hakkında Yüksek Disiplin Kurulunca 657 sayılı Kanun'un 129. maddesine göre son savunması alınmadan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; öte yandan, İdare Mahkemesince, davacının parasal haklarının tazminine ilişkin talebi, dava konusu işlem hukuka uygun bulunduğundan reddedilmiş ise de.

Dairelerinin işbu kararının gerekçesi doğrultusunda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 129. maddesi uyarınca davacının son savunması alınarak davacı hakkında yeni bir işlem tesis edilebileceğinden, bu aşamada davacının yoksun kaldığı bir parasal hakkın varlığından bahsedilmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının "dava konusu işlemin iptali istemi yönünden davanın reddine" ilişkin kısmının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline.

İdare Mahkemesi kararının "davacının parasal haklarının tazmini istemi yönünden davanın reddine" ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun ise gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından; dava konusu işlemin iptaline karar verildiği halde, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının tazmini istemi yönünden davanın reddine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin mevzuata ve hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Davalı idarenin temyiz isteminin reddi, davacının temyiz isteminin ise kabulü reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Anadolu Lisesinde öğretmen olarak görev yapan davacının, Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve... sayılı kararıyla, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının "dava konusu işlemin iptaline" ilişkin kısmında 49. maddede belirtilen bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, kararın bu kısmına yönelik davalı idarenin temyiz istemi yerinde görülmemiştir.

Davacının temyiz istemine gelince;

Davacı hakkında, 657 sayılı Kanun'un 129. maddesinde yer alan hakları hatırlatılmak suretiyle son savunması alınarak yeniden işlem tesis edilebileceği; davalı idare tarafından söz konusu usul eksikliği tamamlandıktan sonra, aynı disiplin cezası verilebileceği gibi, başka bir disiplin cezası verilmesinin de mümkün bulunduğu; dolayısıyla, davacının dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal bir hakkının bulunup bulunmadığının da usul eksikliği tamamlanıp yeniden işlem tesis edilmesi halinde belli olacağı açıktır.

Bu durumda, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal bir hakkının bulunup bulunmadığının bu aşamada belli olmaması nedeniyle, davacının parasal hak istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken; İdare Mahkemesi kararının "davacının yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemi yönünden davanın reddine" ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.