Danıştay 12. Daire E.2024/1511 K.2024/3798

Dava konusu istem: İstanbul ili, ... Adliyesinde ...olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunma fiilinin sübuta erdiğinden bahisle Devlet memurluğundan çıkarılan davacının, belirtilen suçu ne şekilde işlediği hususunun davalı idarece açık ve net olarak açıklanmadığı, davacının hesap hareketlerindeki yoğunluktan yola çıkılarak bu sonuca varılmasının mümkün olmadığından, davaya konu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince.

Yüksek Disiplin Kurulunca, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklif edilen davacıya, 657 sayılı Kanun'un 129. maddesi ile Adalet Bakanlığı Disiplin Yönetmeliği'nin "Savunma hakkı" başlıklı 28. maddesi uyarınca sözlü savunma hakkının da tanınması gerektiği, uyuşmazlık konusu olayda ise, davacıya gönderilen... tarih ve ... sayılı savunma istem yazısında, 657 sayılı Kanun'un 129. ve 130. maddesine yer verilmekle birlikte, davacıdan sadece yazılı şekilde savunma vermesinin istenildiği, dosya kapsamında, davacı tarafından sözlü savunma verildiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belge de bulunmadığından,

dava konusu işlemde sözlü savunma hakkının kısıtlanmış olması nedeniyle hukuka uygunluk bulunmadığı; bu itibarla, işin esasına girilerek işlemin iptaline karar veren İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmadığı; bununla birlikte, anılan usuli eksiklik nedeniyle davalı idarece yeniden işlem tesis edileceğinden davacının yoksun kaldığını belirttiği parasal ve diğer özlük haklarının ödenmesi talebi hakkında bu aşamada karar verilmesine yer olmadığı gerekçesiyle istinafa konu İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmı yönünden davalı idarenin istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine;

kabule ilişkin kısmı yönünden ise, istinaf başvurusunun kabulü ile kararın bu kısmının kaldırılmasına, yoksun kalınan parasal ve özlük haklarının ödenmesi talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Savunma hakkının kısıtlanmadığı, memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derece yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunduğu tespit edilen davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, ... Adliyesinde ...olarak görev yapan davacının, hakkında başlatılan soruşturma neticesinde getirilen teklif doğrultusunda, Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ...... tarih ve ... sayılı kararı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen incelenen davanın açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Kanun'un 129. maddesinde; ''Yüksek disiplin kurulları kendilerine intikal eden dosyaların incelenmesinde, gerekli gördükleri takdirde, ilgilinin özlük dosyasını ve her nevi evrakı incelemeye, ilgili kurumlardan bilgi almaya, yeminli tanık ve bilirkişi dinlemeye veya niyabeten dinletmeye, mahallen keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidirler.

Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir.", 130. maddesinde ise. "Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez.

Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa'nın 129. maddesinin ikinci fıkrasında, memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

Anılan Anayasa hükmünün gerekçesinde, "yapılacak disiplin kovuşturmalarında ve disiplin cezası uygulamasında ilgiliye isnad olunan hususun bildirilmesi, dinlenilmesi, savunmasını yapma imkanı tanınması bu madde ile güvence altına alınmaktadır" ifadelerine yer verilerek, disiplin cezaları ile ilgili olarak anayasal güvenceye bağlanan savunma hakkının içeriği belirtilmiştir.

Anayasa hükmü ve 657 sayılı Kanun'un yukarıda alıntısına yer verilen maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; Devlet memurunun veya diğer kamu görevlilerinin görevine son verilmesi sonucunu doğuran disiplin cezalarının verilebilmesi için, söz konusu disiplin cezalarını vermeye yetkili merciiler tarafından, ilgili kamu görevlisinin hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandığı delilleri, üzerine atılı fillerin hukuki nitelendirmesini ve önerilen disiplin cezasını öğrenmesi sağlanarak, savunma yapmasına imkan tanınmasının hukuken zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, İstanbul İli, ...

Adliyesinde ... olarak görev yapan davacı hakkında başlatılan soruşturma neticesinde getirilen teklif doğrultusunda, Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının, hakkında yapılacak işleme esas olmak üzere 657 sayılı Kanun'un 129. maddesinin ikinci fıkrası ile 130. maddeleri gereğince söz konusu yazının tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde son savunmasını vermesinin istenildiği, davacı tarafından anılan yazı ilgi tutulmak suretiyle 27/07/2017 tarihinde ...

Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla Adalet Bakanlığına gönderilen yazılı savunma içeriğinden, kendisine isnat edilen fiiller ve getirilen disiplin cezası teklifi hakkında bilgisi olduğu ve disiplin kurulunda sözlü savunma yapmak istediğine ilişkin talebinin de bulunmadığı anlaşıldığından, Devlet memurluğundan çıkarma cezası teklif edilen davacı hakkında Yüksek Disiplin Kurulunca 657 sayılı Kanun'un 129. ve 130. maddelerine uygun şekilde son savunması alınmak suretiyle tesis edildiği görülen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesi tarafından davaya konu uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu kararın, istinafa konu İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı yönünden davalı idarenin istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine yönelik kısmının bozulması gerekmektedir.