Danıştay 12. Daire E.2024/1667 K.2025/2818

Dava konusu istem: Burdur ili Dağ Komando Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı 58. Komando Eğitim Alay Komutanlığında sözleşmeli er olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin yenilenmemesi suretiyle feshine ilişkin ...tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının işlem tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşturucu madde bulundurduğu ve kullandığı kan ve idrar testleriyle de anlaşılan davacı hakkında, 5 yıl süre ile kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve 1 yıl süre ile denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına karar verildiği, bunun üzerine disiplin amiri tarafından düzenlenen raporla da davacının askerlik mesleğini temel değerlerini benimseterek Türk Silahlı Kuvvetlerinin toplum nezdinde itibarını zedeleyebilecek ve kurumsal güvenirliği zafiyete uğratacak tavır ve davranışlarda bulunduğu yönünde olumsuz kanaat bildirildiği,

bu haliyle suçun vasfı ve mahiyeti, görevinin önemi dikkate alındığında, davacının disiplinsizlik ve ahlaki zayıflık nedenleriyle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Burdur ili Dağ Komando Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı 58. Komando Eğitim Alay Komutanlığında sözleşmeli er olarak görev yapan davacının, uyuşturucu kullandığı tespit edildiğinden bahisle 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun 6. maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca 05/05/2022 tarihi itibarıyla sözleşmesinin yenilenmemesi suretiyle feshine ilişkin ...tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasında; "Sözleşmeli er adayları, ön sözleşme yapılarak askerî eğitime alınır. Askerî eğitimi başarı ile tamamlayanlarla, dört yıldan fazla olmamak kaydıyla en az üç yıllık sözleşme yapılır. Müteakip sözleşmeler, bir yıldan az üç yıldan fazla olmamak şartıyla azamî yedi yıllık hizmet süresi sonuna kadar uzatılabilir.", hükmü öngörüldükten sonra "sözleşmenin idarece feshi" başlıklı işlem tarihinde yürürlükte olan 6. maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinde; "Disiplinsizlik ve ahlâki durum nedeniyle Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapamayacağı, sıralı amirlerinin her türlü bilgi ve belgeye dayanarak düzenleyeceği nitelik belgesi ile anlaşılmak." fesih sebepleri arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, sözleşmeli personel çalıştırma, personelin sözleşmesini yenilememe konusunda idarelerin takdir yetkisinin bulunduğu, idarenin bu konuda yargı kararı ile zorlanamayacağı, diğer bir ifadeyle idari işlem niteliğinde yargı kararı verilemeyeceği açık olmakla birlikte, idarelerin bu takdir yetkisinin de mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu ve takdire dayanan işlemlerin sebep ve maksat yönünden yargı denetimine tabi bulunduğu hususları idare hukukunun bilinen ilkelerindedir.

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının eşinin 15/03/2022 tarihinde kolluk kuvvetlerine başvurması ve davacının kullandığını iddia ettiği uyuşturucu maddeyi teslim etmesi üzerine başlatılan soruşturma sonucunda, davacıdan alınan örneklerde uyuşturucu/uyarıcı madde kalıntılarına rastlandığı, hakkında başlatılan idari soruşturma neticesinde düzenlenen soruşturma raporu ve düzenlenen nitelik belgesi uyarınca sözleşmeli er olmaya layık olmadığı yönünde kanaat bildirildiği,

bu arada davacının da 17/03/2022 tarihinde idareye sunduğu "10/02/2022 tarihli yenileme istemli dilekçesinin yürürlüğe girmemesi talepli" dilekçeyle sözleşmesinin yenilenmesini istemediği, fesih işlemlerinin başlatılmasını talep ettiğinin anlaşılması üzerine sözleşmesinin yenilenmemek suretiyle feshedildiği görülmüştür.

Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin sözleşmenin yenilenmemesi olduğu ve davalı idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, bu yetkisini, uyuşturucu madde kullandığı tespit edilen ve sözleşmesinin yenilenmemesi konusunda istemi bulunan davacının, sözleşmesinin yenilenmemesi yönünde kullandığı ve kullanırken kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırı, subjektif hareket ettiğine ilişkin dosyada bilgi, belge olmadığı; bu durumda, uyuşturucu kullanmak suretiyle disiplinsizlik ve ahlaki zayıflık gösterdiği anlaşılan davacının, sözleşmesinin yenilenmemesi suretiyle feshi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle onanması gerekmektedir.