Danıştay 12. Daire E.2024/4018 K.2025/782

Dava konusu istem: Kültür ve Turizm Bakanlığı taşra teşkilatında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında çalıştırılmak üzere 465 adet kütüphaneci alım ilanı kapsamında başvuruda bulunan davacının, Kültür ve Turizm Bakanlığı Sözleşmeli Personel Alım Usul ve Esasları çerçevesinde 07/06/2022 tarihinde yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla.

50 puan olarak belirlenen pozisyon unvanına ilişkin mesleki bilgi düzeyi kriterinin 2, 3 ve 4. nolu sorular ile değerlendirildiği, her bir komisyon üyesi tarafından, ayrı ayrı tutulan tutanaklardan anlaşıldığı üzere davacının 2. sorunun ilk kısmına ve 3. soruya tamamen doğru cevap verdiği, bu iki sorunun değerinin 20 puan olduğu, ayrıca 30 puan olan 4. soruya yönelik olarak vermiş olduğu cevabın da puanlamada dikkate alındığı,

(başkan haricindeki diğer üyeler tarafından davacıya 25, 35, 25, 25 şeklinde puanların verildiği,) komisyon başkanı tarafından tutulan tutanakta ise davacının 4. soruya verdiği cevabın kısmen doğru olduğu değerlendirmesine yer verilmesine rağmen verilen cevabın puanlamada dikkate alınmadığı, konu hakkında bilgi düzeyi kriteri bakımından tüm komisyon üyeleri tarafından takdir edilen puanların birbiriyle tutarlı olmadığı,

bu tespitlerin, dava konusu işlemin hukuka uygunluk denetiminin Anayasa'nın 125. maddesinde ve 12577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde belirlenen hukukî sınırlar içinde yapılabilmesi bakımından ehemmiyet arz ettiği, söz konusu sözlü sınavın başarı düzeyini oluşturan puanların belirlenmesinde davacının bilgi ve yeterliliğinin objektif biçimde değerlendirildiğinden söz etmeye olanak bulunmadığından, davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince ; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ:...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA, Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kültür ve Turizm Bakanlığı taşra teşkilatında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında çalıştırılmak üzere 465 adet kütüphaneci alım ilanı kapsamında başvuruda bulunan davacının, Kültür ve Turizm Bakanlığı Sözleşmeli Personel Alım Usul ve Esasları çerçevesinde 07/06/2022 tarhinde yapılan sözlü sınavda 65 puanla başarısız sayılması üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın “Sınav Şartı” başlıklı Ek 2. maddesinde; kamu kurum ve kuruluşlarınca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasına göre; (a), (b) ve (c) bendlerinde belirtilen yöntemlerden biri ile sözleşmeli personel istihdam edebilecekleri kurala bağlanmış, (c) bendinde de;

bu Esaslar'a ekli 3 sayılı cetvelde unvanları belirtilen sözleşmeli personel pozisyonlarına KPSS (B) grubu puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir unvan için boş bulunan sözleşmeli personel pozisyonunun on katına kadar aday arasından ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınav başarısı sırasına göre yapılacak yerleştirme yöntemlerinden herhangi biri ile sözleşmeli personel istihdam edilebileceği belirtilmiş, aynı maddenin devamında ise "Kültür ve Turizm Bakanlığında bu Esaslar kapsamında istihdam edilmek üzere alınacak mimar, mühendis, şehir plancısı, diğer teknik hizmet personeli, arkeolog,

kütüphaneci, müze araştırmacısı, tekniker ve teknisyen unvanlı sözleşmeli personel, yukarıdaki hükümlere bağlı olmaksızın KPSS (B) grubundan yetmiş ve üzeri puan alanlardan puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir pozisyon sayısının üç katına kadar çağırılacak adaylar arasından, anılan Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslara göre yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınav sonucuna göre çalıştırılır.

" hükmüne, ikinci fıkrasında.

"Kamu kurum ve kuruluşları, ÖSYM Başkanlığı tarafından yapılan merkezi yerleştirme suretiyle alınanlar haricinde, istihdam edilecek sözleşmeli personele ilişkin olarak, boş sözleşmeli personel pozisyon unvan ve sayısını, bu pozisyonlarda istihdam edileceklerde aranacak nitelikleri, pozisyonlara yapılacak yerleştirme usulünü, sınavla alınacaklarda sınavın yeri, tarihi, türü, konuları ile diğer hususları yerleştirme veya sınav tarihinden en az onbeş gün önce Türkiye çapında yayımlanan yüksek tirajlı gazetelerden birinde ve varsa resmî internet sitelerinde ilan ederler." hükmüne, üçüncü fıkrasında da.

"Sınav veya yerleştirme başvurularının incelenmesi, gerçekleştirilmesi, sonuçlarının tespiti ile yerleştirilen adayların ilan edilen niteliklere uygunluğundan kurumlarca teşkil edilecek komisyon sorumludur.

Komisyon; ilgili kurum veya kuruluşun atamaya yetkili amirinin veya görevlendireceği birim amirinin başkanlığında, personel işlerinden sorumlu birim yöneticisi ve atamaya yetkili amir tarafından görevlendirilecek üç üye olmak üzere toplam beş kişiden teşekkül eder.” hükmüne yer verilmiştir.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Sözleşmeli Personel Alım Usul ve Esasları'nın "Sözlü sınav" başlıklı 14. maddesinde " (1) Sözlü sınava; yazılı sınav yapılması halinde, yazılı sınavda başarılı olan adaylar yazılı sınavdaki başarı sırasına göre, sadece sözlü sınav yapılması halinde ise Bakanlıkça belirlenen KPSS (B) puan türünden puanı en yüksek adaydan başlamak üzere yapılan sıralamaya göre atama yapılacak pozisyon sayısının en fazla üç katı kadar aday çağrılır. Son sıradaki aday ile eşit puana sahip adaylar da sınava çağrılır.

(2) Sözlü sınavda adaylar; a) Yazılı sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, sadece sözlü sınav yapılması halinde pozisyon unvanına ilişkin mesleki bilgi düzeyi, b) Kavrama, muhakeme etme, özetleme ve ifade etme yeteneği, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, d) Genel yetenek ve genel kültürü, e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, yönlerinden ayrı ayrı puan verilmek suretiyle değerlendirilirler.

(3) Adaylar, sınav komisyonu tarafından ikinci fıkranın (a) bendi için elli puan, diğer bentlerde yazılı özelliklerin her biri için onar puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir. Bunun dışında sözlü sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz. Sözlü sınavda başarılı sayılmak için, Giriş Sınavı Komisyonu başkan ve üyelerinin yüz tam puan üzerinden verdikleri puanların aritmetik ortalamasının en az yetmiş olması şarttır."düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; sözleşmeli kütüphaneci alımı sözlü sınavında, her bir adaya dört soru sorulacağı, genel kültür sorusu olan birinci sorunun 10 puan, doğrudan alan bilgisini içeren ikinci ve üçüncü soruların 10'ar puan, detaylı alan bilgisini içeren dördüncü sorunun ise 30 puan değerinde olacağı ve bu sorunun aynı zamanda adayın genel kültürü, muhakeme yeteneği, teknolojiye yatkınlığı, temsil kabiliyeti ve ikna kabiliyetinin de ölçülmesi noktasında değerlendirilmesine karar verildiği, kalan 40 puanın ise.

Kavrama, muhakeme etme, özetleme ve ifade etme yeteneği (10 puan), Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu (10), Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı (10), Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (10) şeklinde dağıtıldığı, 07/06/2022 tarihinde gerçekleştirilen sözlü sınavda davacının çekme suretiyle belirlediği 640 nolu soru zarfında yer alan 4 soruya cevap verdiği, birinci sorunun genel kültür, kalan 3 sorunun ise alan bilgisi ve becerisine ilişkin olduğu, birinci soruya (10) puan diğer üç sorunun (50) puan üzerinden değerlendirildiği,

birinci soruya (-) ikinci soruya (+) üçüncü ve dördüncü soruya (+) şeklinde değerlendirmeler yapıldığı, söz konusu tutanaklar incelendiğinde; genel kültür sorusunun "Farmakolojinin kurucusu olarak kabul edilen ve tarihte ilk defa mide ameliyatını gerçekleştiren ünlü bilim insanı kimdir?" şeklinde olduğu, davacının verdiği cevap değerlendirilmek suretiyle komisyon tarafından sırasıyla 10, 5, 6, 0, 8 puan takdir edildiği, diğer alan bilgisi sorularının ise topluca değerlendirilerek 15, 25, 35, 25, 25 puan takdir edildiği görülmüştür.

Danıştayın yerleşik içtihatlarında sıklıkla vurgulandığı üzere idarece yapılacak sözlü sınavın yargısal denetime elverişli olacak şekilde yapılması ve bu kapsamda, objektif ve hukuka uygun olarak, soruların ve cevap anahtarının önceden hazırlanması, verilecek puanların bağımsız olarak kayıt altına alınması gerektiği açıktır.

Bu durumda; davacıya sorulan genel kültür ve genel yetenek sorusunun net bir cevabı olmasına rağmen komisyon üyelerince "0" ile "10" arasında değişen puanlar verildiği, mesleki bilgiyi ölçen soruların ise topluca değerlendirildiği ve soruların cevap anahtarının dosyada bulunmadığı hususları göz önüne alındığında, objektif ve hukuka uygun olarak yapılmadığı sonucuna varılan sözlü sınavda davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla; dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamakta ise de, sözü edilen husus sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.