Danıştay 12. Daire E.2025/3507 K.2025/3913

2- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: İstanbul Büyükşehir Belediyesi ... Şube Müdürlüğünde ... olarak görev yapan davacının, 2022 yılı Haziran ve Aralık ayları ile 2023 yılı Haziran ayına ilişkin teşvik ikramiyelerinin ödenmesi istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin bila tarih ve E-.. sayılı işlemin iptali ile söz konusu dönemlere ait ödenmeyen toplam 31.000,00 TL (miktar artırımı ile arttırılan brüt 41,246,21 TL) teşvik ikramiyesinin hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi Hakimliğinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, kendisine teşvik ikramiyesinin verilmediği 2022 yılı Haziran ve Aralık ayları ve 2023 yılı Haziran döneminde davalı Büyükşehir Belediyesi bünyesinde fiilen görev yaptığı, mesleki bilgisi, deneyimi, çalışmaları, tutum ve davranışları, kişilik, verimlilik ve üretkenlik açısından birlikte görev yaptığı amirlerince gözleme dayalı, bir bütün olarak değerlendirilmesinden sonra oluşan kanaate göre idareye tanınan takdir yetkisi çerçevesinde, olağanüstü gayret ve çalışmaları sonucu emsallerine göre başarılı olduğuna ilişkin değerlendirme raporunun düzenlendiği,

bu kapsamda Bakanlığa gönderilen teşvik ikramiyesi alması uygun görülen personel listelerinde adının da bulunduğu hususları dikkate alındığında, tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, tazminat isteminin kabulü ile brüt 41,246,21 TL teşvik ikramiyesinin idareye başvurulduğu 27/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının, 2022 yılı Haziran ve Aralık ayları ve 2023 yılı Haziran ayına ilişkin teşvik ikramiyelerinin ödenmesi talepli başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı brüt 41,246,21 TL teşvik ikramiyesinin idareye başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı; bu durumda uyuşmazlığın konusunun bu kararın verildiği tarih için (2024 yılında 31.000,00 TL) belirlenen parasal sınırı geçmemesi sebebiyle kesin olan İdare Mahkemesi Hakimliğince verilen kararın istinaf yoluyla incelenme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idarelerden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından; Bölge İdare Mahkemesince dava konusunun 41,246,21 TL olarak belirtilmesine karşın, karar tarihindeki parasal sınırın (31.000,00 TL) altında kaldığına atıf yapılarak hatalı karar verildiği dolayısıyla söz konusu kararda hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idarelerden İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Büyükşehir Belediyesi ... Şube Müdürlüğünde ... olarak görev yapan davacının, 2022 yılı Haziran ve Aralık ayları ile 2023 yılı Haziran ayına ilişkin teşvik ikramiyelerinin ödenmesi istemiyle yaptığı başvurusunun bila tarih ve E-... sayılı işlem ile reddedilmesi üzerine, anılan işlemin iptali ile söz konusu dönemlere ait ödenmeyen toplam 31.000,00 TL (miktar artırımı ile arttırılan brüt 41,246,21 TL) teşvik ikramiyesinin hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendinde; tam yargı davalarında, uyuşmazlık konusu miktarın dava dilekçelerinde gösterilmesi gerektiği kurala bağlanmış; aynı Kanun'un 16. maddesinin dördüncü fıkrasında; tarafların, sürenin geçmesinden sonra verecekleri savunmalara veya ikinci dilekçelere dayanarak hak iddia edemeyecekleri düzenlenmiş; ancak anılan fıkraya, 30/04/2013 tarih ve 28633 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6459 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile,

"Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir." cümlesi eklenmiştir. Ayrıca, söz konusu 6459 sayılı Kanun'un 5. maddesiyle 2577 sayılı Kanun'a eklenen geçici 7. maddede de.

"Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, bu Kanunun 16 ncı maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen hüküm, kanun yolu aşaması dâhil, yürürlük tarihinde derdest olan davalarda da uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinde. "1. İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.

(Değişik cümle:28/7/2024-7524/52 md.) Ancak, konusu otuz bir bin Türk lirasını geçmeyen; vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz. 2. İstinaf, temyizin şekil ve usullerine tabidir.

İstinaf başvurusuna konu olacak kararlara karşı yapılan kanun yolu başvurularında dilekçelerdeki hitap ve istekle bağlı kalınmaksızın dosyalar bölge idare mahkemesine gönderilir. (Ek cümle:28/7/2024-7524/52 md.) Bölge idare mahkemesinin 48 inci maddenin yedinci fıkrası uyarınca verdiği kararlara karşı tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir." hükümleri yer almıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı Kanun'un ek 1. maddesinde; "(Ek: 5/4/1990-3622/26 md.; Değişik : 8/6/2000-4577/9 md.) (Değişik:28/7/2024-7524/54 md.) 1. Bu Kanunda öngörülen parasal sınırlar; her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde belirlenen sınırların bin Türk lirasını aşmayan kısımları dikkate alınmaz.

2. 17 nci madde uyarınca duruşma yapılmasının zorunlu olduğu davaların belirlenmesinde davanın açıldığı. 45 inci ve 46 ncı maddeler uyarınca istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde ise ilk derece mahkemesi veya bölge idare mahkemesince nihai kararın verildiği tarihteki parasal sınır esas alınır.

Ancak nihai karar tarihinden sonra parasal sınırlarda meydana gelen artış, bölge idare mahkemesinin kaldırma veya Danıştayın bozma kararı üzerine yeniden bakılan davalarda uygulanmaz." hükmü bulunmakta iken, söz konusu maddenin ikinci fıkrasının birinci cümlesindeki "…ilk derece mahkemesi veya bölge idare mahkemesince nihai kararın verildiği tarihteki parasal sınır esas alınır." ibaresinin, Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla açılan iptal davası neticesinde, Anayasa Mahkemesinin 06/03/2025 tarih ve 32833 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 11/02/2025 tarih ve E:2025/39, K:2025/35 sayılı kararıyla (özetle).

"İtiraz konusu kuralla, konusu ilk derece mahkemesince veya bölge idare mahkemesince nihai kararın verildiği tarihte geçerli olan parasal değerin altında kalan idari davalarda bu mahkemelerce verilen karara karşı istinaf veya temyiz kanun yoluna başvurulamayacağı öngörülmektedir. Kural gereğince istinaf veya temyiz kanun yoluna başvuru açısından geçerli olan parasal sınır enflasyona göre güncellenirken dava konusu değer enflasyonun etkilerinden arındırılmamaktadır.

Bu yönden idari işlem veya eylemin gerçekleştiği, idareye başvurulduğu ya da davanın açıldığı tarihte geçerli olan parasal sınırlara göre istinafa veya temyiz kanun yoluna başvurulabilecek bir karara karşı kural nedeniyle özellikle yargılamaların uzun sürdüğü durumlarda -ilk derece mahkemesinin veya bölge idare mahkemesinin karar verdiği tarihte geçerli olan parasal tutarlara göre- istinaf veya temyiz kanun yoluna başvurulması imkânı ortadan kalkabilecektir.

Açıklanan nedenlerle kural Anayasa’nın 13. ve 36. maddelerine aykırıdır." şeklinde gerekçeye yer verilerek, 2577 sayılı Kanun’un ek 1. maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan "ilk derece mahkemesi veya bölge idare mahkemesince nihai kararın verildiği…" ibaresinin iptaline; buna bağlı olarak anılan cümlede yer alan ve uygulanma imkânı kalmayan "…45 inci ve 46 ncı maddeler uyarınca istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde ise…" ibaresinin de iptaline ve kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin söz konusu kararı sonrasında, 2577 sayılı Kanun'un ek 1. maddenin ikinci fıkrası, 04/06/2025 tarih ve 32920 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7550 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile değiştirilmiş ve söz konusu fıkrada; "17 nci madde uyarınca duruşma yapılmasının zorunlu olduğu davalar ile 45 inci ve 46 ncı maddeler uyarınca istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde davanın açıldığı tarihteki parasal sınır esas alınır." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda metnine yer verilen mevzuat hükümlerine göre; tam yargı davalarında, uyuşmazlık konusu miktarın dava dilekçelerinde gösterilme zorunluluğu bulunmakla birlikte, davacılara, nihai karar verilinceye kadar, bir defaya mahsus olmak üzere harcı ödenmek şartıyla dava dilekçesindeki tutarın arttırılması imkanının tanındığı anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde ilk derece mahkemesi veya bölge idare mahkemesince nihai kararın verildiği tarihteki parasal sınır esas alınmakta iken, Anayasa Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı sonrasında yapılan düzenlemeyle, istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde davanın açıldığı tarihteki parasal sınırın esas alınması gerektiği kural altına alınmıştır.

Uyuşmazlıkta, davacı tarafından dava dilekçesinde; 2022 yılı Haziran ve Aralık ayları ile 2023 yılı Haziran ayına ilişkin teşvik ikramiyelerinin ödenmemesine ilişkin işlemin iptali ile birlikte fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla anılan dönemlere ait ödenmeyen toplam (net) 31.000,00 TL teşvik ikramiyesinin hak ediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesinin talep edildiği, yargılama devam ederken davacı tarafından -gerekli harç ödenmek suretiyle- sunulan ve 02/05/2024 tarihinde kayda alınan dilekçeyle miktar artırımında bulunularak, dava dilekçesinde talep edilen miktarın, brüt 41.246,21 TL'ye çıkarıldığı, İdare Mahkemesince de artırılan bu miktar üzerinden uyuşmazlığın sonuçlandırıldığı görülmüştür.

Bu durumda, davacı tarafından miktar artırımında bulunularak, talep edilen miktar 41.246,21 TL olarak artırıldığından, uyuşmazlığın konusunun 41.246,21 TL olduğu hususunda bir duraksama bulunmayıp davanın açıldığı 2023 yılında istinaf kanun yolu için belirlenen parasal sınırın da 20.000,00 TL olduğu dikkate alındığında; davanın konusunun, istinaf sınırını (kesinlik sınırı) aştığı açık olduğundan, Bölge İdare Mahkemesi tarafından İdare Mahkemesi Hakimliğince verilen kararın istinaf yoluyla incelenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Kaldı ki, Bölge İdare Mahkemesi kararında da 41.246,21 TL olduğu belirtilen uyuşmazlık konusu tutarın, İdare Mahkemesi kararının verildiği 2024 yılında dahi istinaf kanun yolu için belirlenen parasal sınırı (31.000,00 TL) geçtiği açıktır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali, tazminat isteminin kabulü ile brüt 41,246,21 TL teşvik ikramiyesinin idareye başvurulduğu 27/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun incelenmeksizin reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.