Danıştay 12. Daire E.2025/4162 K.2025/4674

Dava konusu istem: ... tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünde ... olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih E;..., K:... sayılı kararıyla; davacının ihaleye fesat karıştırmak ve basit yaralama suçlaması ile hakkında yapılan adli soruşturma sonucunda açılan davada, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve Dosya No:...

Karar No:..., sayılı kararı ile "ihaleye fesat" karıştırmak suçundan 4 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına "basit yaralama" suçundan ise 2.000,00-TL para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, basit yaralama suçundan hükmün açıklanmasınını geri bırakıldığı ve bu yönden kararın kesinleştiği görülmekte olup, davacının mahkum olduğu ihaleye fesat karıştırmak sucunun 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi kapsamında bir fiil ve davranış olması karşısında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Danıştay Beşinci Dairesinin 12/01/2017 tarih E:2016/15731 ve K:2017/867 sayılı kararı ile dava reddine ilişkin ilk derece mahkemesi kararı onanmıştır. Davacı tarafından yapılan karar düzeltme istemi de Danıştay Beşinci Dairesinin 09/03/2020 tarih E:2017/11750 ve K:2020/1806 sayılı kararı ile reddedilerek karar kesinleşmiştir. Davacı tarafından Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılması üzerine Anayasa Mahkemesinin 03/10/2024 tarih ve 2020/23944 başvuru numaralı kararı ile ''gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği'' sonucuna varılmış ve ihlal sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

İhaleye fesat karıştırma iddiasıyla ilgili olarak adli yargıda yapılan yargılama sonucunda verilen "4 yıl 2 ay hapis" cezasının Yargıtay ... Ceza Dairesi tarafından bozulması sonrasında, ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, hüküm tarihinden sonra 6459 sayılı Kanun ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 235. maddesinde sanıklar lehine değişiklikler yapıldığı ve Yargıtay incelemesi sırasında sözkonusu lehe düzenlemeye açıkça değinilmediğinden bahisle, re'sen uyarlama amacıyla yeniden yapılan yargılama sonucunda, neticeten 10 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geriye bırakılmasına karar verildiği, konuya ilişkin olarak kusurlu olduğuna ilişkin hiç bir delilin bulunmadığı, ihalenin yapıldğı tarih ve saatte, ninesi F.Ü.'nün yaşlılık aylığını çekmesine yardımcı olmak üzere ...

Postanesinde bulunduğu, ihalenin yapıldığı 21/07/2008 tarihinde çıkması muhtemel olayları önlemek amacıyla görevlendirilen polis memurlarının tanzim ettikleri tutanaklarda, müştekinin ihaleye katılmasının engellendiğine dair herhangi bir beyanı veya şikayetinin bulunmadığı, tanık ifadeleri incelendiğinde; müştekinin ihaleye gecikmiş olması nedeniyle ihaleye katılamadığının anlaşıldığı ileri sürülerek, Dairenin onama kararının kaldırılması ve davanın reddine ilişkin Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabul edilerek, İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesinin 12/01/2017 tarih ve E:2016/15731, K:2017/867 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, ... tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünde ... olarak görev yapmakta iken, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendi (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan dava sonucunda, davanın reddi yolunda verilen kararın Danıştay Beşinci Dairesinin 12/01/2017 tarih ve E:2016/15731, K:2017/867 sayılı kararı ile onanması ve aynı Dairenin 09/03/2020 tarih ve E:2017/11750,

K:2020/1806 sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin reddine karar verilmesi üzerine, davacı tarafından, Anayasa Mahkemesine yapılan 2020/23944 nolu bireysel başvuru neticesinde gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine ilişkin verilen 03/10/2024 tarihli karar üzerine Anayasa Mahkemesi tarafından kişinin gerekçeli karar hakkına yönelik ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere dosya Dairemize gönderilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Kararlar" başlıklı 50. maddesinin birinci fıkrasında. "Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi halinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir.

Ancak yerindelik denetimi yapılamaz, idari eylem ve işlem niteliğinde karar verilemez."; ikinci fıkrasında, "Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmayan hallerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir.

Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir." hükmü yer almıştır.

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün "İhlal kararı ve ihlalin giderilmesi" başlıklı 79. maddesinin birinci fıkrasında; "Bölüm, ihlalin bir mahkeme kararından kaynaklandığını tespit ederse; a) İhlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. İlgili mahkeme, Bölümün ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde yeniden yargılama yapar ve mümkünse dosya üzerinden ivedilikle karar verir. (...)"; ikinci fıkrasında ise; "Bölüm kararında, gerekli görüldüğü takdirde Kanunun 50 nci maddesinin birinci fıkrası doğrultusunda ihlalin ve sonuçlarının hangi şekilde ortadan kaldırılabileceği hususunda yapılması gerekenler belirtilir." hükmüne yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde; “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

Aynı Kanunun 131. maddesinde; "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturulmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davacının üzerine atılı bulunan ve disiplin soruşturmasına konu olan fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanun'u kapsamında da suç teşkil etmesi nedeniyle açılan ceza davasında, ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla "ihaleye fesat karıştırmak" suçundan dolayı 4 yıl 2 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına, yine "basit yaralama" suçundan 2000,00-TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, Yargıtay ...

Ceza Dairesinin ... tarihli kararı ile ihaleye fesat karıştırma suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün onanmasına karar verilerek kararın kesinleştiği, 26/09/2004 tarihli 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 11/04/2013 tarihli ve 6459 sayılı Kanunun 12. maddesi ile değişiklik yapılan 235. maddesinin yeniden düzenlenmesi nedeniyle uyarlama yargılaması yapılması için dosyanın yeniden re'sen esasa alınarak; ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla "ihaleye fesat karıştırmak" suçundan dolayı 10 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına, neticede hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve anılan karara karşı yapılan itirazın reddedilerek kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, mahkumiyet konusunda vicdani kanaate ulaşmış Mahkemenin buna ilişkin hükmü açıklamayı belirli bir süre ertelemesini, bu süre zarfında hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ve bu süre sonunda kişinin başka suç işlememesi halinde açıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar verilmesini ifade eder. Bu çerçevede; ceza davası dışında, fakat ceza davasına konu olan eylemler nedeniyle devam eden idari uyuşmazlıklarda, açıklanması geri bırakılan mahkumiyet kararına dayanılması masumiyet karinesi ile çelişebilir.

Ancak, ceza davasından bağımsız olarak yapılan disiplin soruşturmasına esas dosyanın incelenmesinden; savcılıkta, ceza mahkemesinde ve disiplin soruşturması sırasında alınan ve müşteki beyanı ile uyumlu olan tanık beyanları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacının eyleminin memurluk sıfatı ile bağdaşmayan nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerden olduğu, uygulanan cezanın eylem ile uyumlu olduğu, işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından, davanın reddine yönelik kararın belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.