Danıştay 8. Daire E.2025/4193 K.2025/7688

Dava konusu istem: Dava, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığına bağlı Su Ürünleri Hali Şube Müdürlüğü bünyesinde, İzmir ili, Buca ilçesi, Kaynaklar Mahallesi Z-51 numaralı balık satış yerinde faaliyet göstermekte olan ... Deniz Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketini birleşme yoluyla devralan davacı şirket tarafından, söz konusu şirkete balık halinde yapılan tahsisin ve tahsis yerinin aynen muhafaza edilmesi, aynı yerde faaliyete devam etmesinin sağlanması ve anılan şirketten tahsil edilen ilk tahsis ücreti, tahsis teminatı ile aylık tahsis ücreti hariç diğer ücretlerin yeniden alınmaması talebi ile yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Su Ürünleri Hali Yönetmeliğinde düzenlenen tahsis hakkının devredilmesine ilişkin hükümler kapsamında değerlendirme yapılamayacağı ve ... Deniz Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin tüm haklarına halef olan davacı şirketin, İzmir ili Buca ilçesi, ... Mahallesi... numaralı balık satış yerinde faaliyet göstermekte olan ...

Deniz Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine balık halinde yapılan tahsisin ve tahsis yerinin aynen kendi adına muhafaza edilmesinin, kendisinin aynı yerde faaliyete devam etmesinin sağlanmasının ve anılan şirketten tahsil edilen ilk tahsis ücreti, tahsis teminatı ile aylık tahsis ücreti hariç diğer ücretlerin kendisinden yeniden alınmaması yönündeki talebi doğrultusunda işlem tesis edilmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; uyuşmazlığın su ürünleri halinde mevcut tahsisten/tahsisin aynı koşullarda davacı adına devamının sağlanması isteminden kaynaklandığı, söz konusu istem hakkında Belediye Encümeni tarafından karar verilmesi gerekirken yetkisiz makam olan Belediye Başkanlığı ve onun adına Genel Sekreter Yardımcılığı tarafından tesis edilen uyuşmazlık konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olmadığı, Belediye Balık Hali Z-51 numaralı yerde ...

Deniz Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adı altında faaliyetlere devam edildiği ayrıca, herhangi bir işlem tahsis ücreti de uygulanmadığı, esas yönünden, tahsis hakkının, özel bir Kanun ve Yönetmelik ile düzenlenmiş olması ve verilmesinin de Kanun ve Yönetmelikte geçen şartların gerçekleşmesine bağlanması nedeniyle, devir ile birlikte devralan şirkete kendiliğinden geçecek aktif ve pasif bir hak niteliğinde bulunmadığı,

buna göre İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Su Ürünleri Hali Yönetmeliğindeki devre ilişkin hükümlerin gerçekleşmesi durumunda devir işleminin yapılabilmesinin mümkün olabileceği, Yönetmelik hükümlerinde hangi durumlarda tahsis ücretinin alınmayacağının tahdidi olarak sayılmış olması ve iki şirket arasında gerçekleşen birleşme yolu ile devir işleminin ve yarattığı hukuki sonuçların bu hükümler kapsamında bulunmaması nedeniyle, devir işlemi gerçekleşmesi durumunda ilk tahsis ücretinin alınması gerektiği, ayrıca Yönetmeliğe göre devreden şirkete ilk tahsis ücretinin iade edilemeyeceği,

yine Yönetmelikte tahsisin başkasına devredilmesi durumunda teminatın irat kaydedileceğine ilişkin düzenleme bulunduğundan, devir işleminin gerçekleşmesi durumunda mevcut teminatın irat kaydedilerek devir alan şirketten yeniden teminat alınması gerektiği, Yönetmelik hükümleri kapsamında davacı şirketin bir kısım taleplerinin belli şartların gerçekleşmesi durumunda kabul edilebileceği, bir kısım taleplerinin ise şartları taşımadığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığına bağlı Su Ürünleri Hali Şube Müdürlüğü bünyesinde, İzmir ili, Buca ilçesi, ... Mahallesi Z-51 numaralı balık satış yerinde faaliyet göstermekte olan ...

Deniz Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin birleşme yoluyla davacı şirkete devrolunduğu, bu hususun 20/06/2023 tarihinde ticaret siciline tescil edildiği ve ... tarih ve ... sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edildiği, akabinde davacı şirket tarafından 08/08/2023 tarihinde idareye başvurularak, ...

Deniz Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine balık halinde yapılan tahsisin ve tahsis yerinin aynen davacı şirket adına muhafaza edilmesinin, davacı şirketin aynı yerde faaliyete devam etmesinin sağlanmasının ve anılan şirketten tahsil edilen ilk tahsis ücreti, tahsis teminatı ile aylık tahsis ücreti hariç diğer ücretlerin davacı şirketten yeniden alınmamasının talep edildiği, bu başvurunun, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığının... tarih ve ... sayılı işlemi ile reddi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 136. maddesinde, "(1) Şirketler; a) Bir şirketin diğerini devralması, teknik terimle “devralma şeklinde birleşme” veya b) Yeni bir şirket içinde bir araya gelmeleri, teknik terimle “yeni kuruluş şeklinde birleşme”, yoluyla birleşebilirler. (2) 136 ilâ 158 inci maddelerin uygulamasında, kabul eden şirket “devralan”, katılan şirket “devrolunan” diye adlandırılır.

(3) Birleşme, devrolunan şirketin malvarlığı karşılığında, bir değişim oranına göre devralan şirketin paylarının, devrolunan şirketin ortaklarınca kendiliğinden iktisap edilmesiyle gerçekleşir. Birleşme sözleşmesi 141 inci maddenin ikinci fıkrası anlamında ayrılma akçesini de öngörebilir. (4) Birleşmeyle, devralan şirket devrolunan şirketin malvarlığını bir bütün hâlinde devralır.

Birleşmeyle devrolunan şirket sona erer ve ticaret sicilinden silinir." hükmü ile 153. maddesinin birinci fıkrasında, "Birleşme, birleşmenin ticaret siciline tescili ile geçerlilik kazanır. Tescil anında, devrolunan şirketin bütün aktif ve pasifi kendiliğinden devralan şirkete geçer." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili hükümleri incelendiğinde, ticaret şirketlerinde bir yapı değişikliği türü olan birleşmenin, birden fazla şirketin, akdolunan birleşme sözleşmesine istinaden, birleşmeye katılan bir şirket bünyesinde veya yeni kurulan bir şirket bünyesinde bir araya gelmelerini ve yeni kurulan veya bünyesinde birleşilen şirket dışında kalan şirket ya da şirketlerin tasfiyesiz olarak sona ermesi sonucunu doğuran bir hukukî müessese olduğu; devralma şeklinde birleşmede, birleşmeye katılan şirketlerden birinin bünyesinde, diğer şirket ya da şirketlerin bir araya geldiği;

birleşmenin türüne göre yapılacak işlemlerin bazı farklılıklar içermekle birlikte, doğurdukları sonuçların benzerlik arz ettiği; devrolunan şirketin, birleşmeyle birlikte sona erdiği ve ticaret sicilinden silindiği, Kanunun bu açık hükmü kapsamında birleşmenin devrolunan şirket açısından bir sona erme nedeni olduğunda tereddüt olmadığı; birleşmenin, devrolunan şirket açısından bir sona erme nedeni olmasına rağmen, bu şirketin tasfiyesine gidilmediği;

birleşmeyle, devralan şirketin, devrolunan şirketin mal varlığını (alacak, borç, taşınır, taşınmaz vs.) bir bütün hâlinde devralacağı dolayısıyla birleşmenin, devrolunan şirket açısından tasfiyesiz sona erme hâli oluşturduğu; devrolunan şirkete ait hak sahipliği, borçlu gibi sıfatların, kendiliğinden devralan şirkete geçeceği açıktır.

Bu durumda, şirketlerin birleşmesinde, devrolunan şirkete ait bir veya birden fazla hakkın devredilmesi söz konusu olmayıp, devrolunan şirkete ait tüm hak ve borçların kendiliğinden devralan şirkete intikal edeceği, devredilen şirketin, kanun gereği kendiliğinden devrolunan şirketin yerine geçtiği ve külli halefi olduğu, dolayısıyla davacı şirketin de ...

Deniz Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketini birleşme yoluyla devralmış olması nedeniyle, davacının talepleri yönünden, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Su Ürünleri Hali Yönetmeliğinde düzenlenen tahsis hakkının devredilmesine ilişkin hükümler kapsamında değerlendirme yapılamayacağı ve ... Deniz Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin tüm haklarına halef olan davacı şirketin, İzmir ili, Buca ilçesi, ...

Mahallesi Z-51 numaralı balık satış yerinde faaliyet göstermekte olan ...

Deniz Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine balık halinde yapılan tahsisin ve tahsis yerinin aynen kendi adına muhafaza edilmesinin, kendisinin aynı yerde faaliyete devam etmesinin sağlanmasının ve anılan şirketten tahsil edilen ilk tahsis ücreti, tahsis teminatı ile aylık tahsis ücreti hariç diğer ücretlerin kendisinden yeniden alınmaması yönündeki talebin reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.