Danıştay 13. Daire E.2005/4651 K.2005/113

2-Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı

İstemin Özeti: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Bakanlar Kurulu'nun ... Elektrik A.Ş. ile olan imtiyaz sözleşmesinin feshi ile işletmelere el konulması kararları nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararların faizi ile birlikte tazmini istenilmektedir.

Danıştay Tetkik Hakimi ...'nin Düşüncesi: 2577 sayılı Kanun'da belirtilen sürede açılmayan davanın süre yönünden reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Onüçüncü Dairesince 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dava dosyası incelendi, gereği görüşüldü: Dava, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Bakanlar Kurulu'nun ... Elektrik A.Ş. ile olan imtiyaz sözleşmesinin feshi ile işletmelere el konulması kararları nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararların faizi ile birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde; dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde altmış gün olduğu belirtilmiş, aynı Kanun'un 8. maddesinde; sürelerin; tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı, tatil günlerinin sürelere dahil olduğu kurala bağlanmış.

11. maddesinde ise; ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvuru tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı.

12. maddesinde de haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla Danıştay'a ve idare ve vergi mahkemelerine doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibi ilk önce iptal davası açarak bu davanın karara bağlanması üzerine, bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyle doğan zarardan dolayı icra tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilecekleri ve ilgililerin Kanun'un 11. maddesi uyarınca idareye başvurma haklarının saklı olduğu hükme bağlanmıştır.

Dava dosyasının Danıştay Onuncu Dairesi'nin 14.6.2004 tarih ve E.2003/5878, K:2004/5518 sayılı kararıyla birlikte incelenmesinden. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 11.6.2003 tarih ve 9176 sayılı işlemiyle ...

Elektrik A.Ş. ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı arasında imzalanan 9.3.1998 tarihli Görev Verilmesine İlişkin İmtiyaz Sözleşmesinin feshine karar verildiği, şirketçe işletilen tesislere ve bu tesislerin mütemmim cüzleri ile işletme faaliyeti için gerekli tüm araç ve gerece el konulduğu, Bakanlığın fesih ve el koyma kararının re'sen uygulanmasıyla ilgili olarak 11.6.2003 tarih ve 1921 sayılı, 12.6.2003 tarih ve 1929, 1930, 1931 sayılı işlemlerin tesis edildiği,

bu işlemlerin gereği olarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 12.6.2003 tarih ve 1939 sayılı yazısı üzerine ve 3096 sayılı Kanunun 3. , 5. , ve geçici 2. maddelerine göre kararlaştırılan, 17.6.2003 tarih ve 25141 sayılı Resmi Gazete'de de yayımlanan 2003/5712 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ...

Elektrik A.Ş.'nın Görev Bölgesinde görevlendirilmesine ilişkin 26.9.1988 tarihli kararname ile işletme haklarının bazı şirketlere verilmesine ilişkin 23.6.1989 tarihli kararnamenin yürürlükten kaldırılmasına karar verildiği; davacının idare kayıtlarına 7.8.2003 tarihinde giren 5.8.2003 tarihli dilekçeyle Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına, başvurarak fesih ve elkoymaya ilşkin işlemlerin kaldırılmasını istediği,

başvurusuna cevap verilmemesi üzerine Bakanlar Kurulu ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın fesih ve elkoymaya ilişkin kararlarının iptali istemiyle Danıştay Onuncu Dairesi'nin E:2003/5878 sayılı esasına kayıtlı davanın açıldığı, Danıştay Onuncu Dairesi'nin 14.6.2004 tarih ve E.2003/5878, K:2004/5518 sayılı kararıyla davanın süre yönünden reddi üzerine bakılan tazminat davasının açıldığı anlaşılmaktadır.

... Elektrik A.Ş. ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı arasında imzalanan Görev Verilmesine İlişkin İmtiyaz Sözleşmesi'nin feshi ve el koyma kararı ile buna dayanılarak tesis edilen işlemler idari işlem niteliğinde olduğu gibi; idari işlemlerden kaynaklanan zararların tazmini isteminden önce, zarara neden olduğu ileri sürülen işlemlerin iptali istemiyle davacı tarafından Danıştay Onuncu Dairesi'nde İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 12. maddesi kapsamında açılan davada, adıgeçenin idarelere yaptığını belirttiği başvuruların 2577 sayılı Yasa'nın 11 inci maddesi kapsamında yapılan bir başvuru olduğunda da kuşkuya yer bulunmamaktadır.

Öte yandan, 2577 sayılı Kanun'un 12. maddesi uyarınca iptal davası üzerine tam yargı davası açılabilmesi yolundaki düzenleme ile, süresinde açılan iptal davalarında esastan verilen bir karar üzerine işlemden doğan zararların tazmini için tam yargı davası açılabilmesi amaçlanmıştır.

... Elektrik A.Ş.'nin hisse senetlerinin ekonomik değerini yitirmesine neden olan kararın 17.6.2003 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanması üzerine, aynı gün ... tarafından ... hisse senetlerinin borsa kaydından çıkarılmasına ve işlem görmekten sürekli men edilmesine karar verilerek icra edilmesi sonucu dava açma süresi yukarıda belirtilen Yasa hükümleri gereğince 18.6.2003 tarihinden itibaren işlemeye başlamıştır.

İncelenen olayda, davacının 7.8.2003 tarihinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na başvurduğu, yukarıda sözü edilen Yasa hükümleri gereği işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini kesen bu başvuruya davalı idarelerin 60 gün içinde cevap vermemesi üzerine dava açma süresinin yeniden işlemeye başladığı,

davacının başvurduğu 7.8.2003 tarihi itibariyle dava açma süresinin 50 günü geçtiği dikkate alındığında 7.8.2003 tarihli başvuruya göre 6.10.2003 tarihinde, dava açma süresi yeniden işlemeye başlayacak olup, bu durumda en geç 15.10.2003 mesai saati bitimine kadar doğrudan doğruya tam yargı davasının veya iptal ve tam yargı davalarının birlikte açılması gerekmektedir.

Bu durumda davacı tarafından Bakanlar Kurulu ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın fesih ve elkoymaya ilişkin kararlarının iptali istemiyle Danıştay Onuncu Dairesi'nin E:2003/5878 sayılı esasına kayıtlı açılan davanın, anılan Daire'nin 14.6.2004 tarih ve E.2003/5878, K:2004/5518 sayılı kararıyla süre yönünden reddi üzerine bakılan tam yargı davası açıldığından, süre ret kararı üzerine 19.11.2004 tarihinde kayıtlara giren dilekçe ile açılan tam yargı davasının da süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesi olanağı bulunmamaktadır.