Danıştay 13. Daire E.2012/2274 K.2018/2627

Dava konusu istem: İş bitirme belgesi düzenlenmesi için yapılan başvurunun noter onaylı sözleşme ibraz edilmediğinden bahisle reddine ilişkin 04/11/2011 tarih ve 13532 sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı tarafından ... Noterliği'nce "Aslına uygun olduğunu onaylarım." şerhi bulunan 21/06/2010 tarihli taahhüde dayalı inşaat yapı sözleşmesinin iş bitirme belgesi verilmesi talebiyle ...

İl Özel İdaresi'ne ibraz edildiği, ibraz edilen sözleşmenin "noter onaylı sözleşme" olmadığından bahisle dava konusu işlemle iş bitirme belgesi düzenlenmesi talebinin reddedildiği, söz konusu inşaat yapı sözleşmesinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 45. maddesinin (b) bendinde yer alan "noter onaylı sözleşme" niteliğinde olmadığı, Noterlik Kanunu'nun 96 ve 98. maddelerinde düzenlenen örnek çıkarma işlemi niteliğinde olduğu, noterin sadece çıkarılan örneğin aslına uygun olduğunu onayladığı, hukuki işlemin altındaki imzaların noterce onaylanması kuralının işletilmediği,

davacı tarafça noter huzurunda yapılmasa dahi, bu sözleşme altındaki imzaların noter huzurunda ilgililer tarafından kendilerine ait olduğunun sonradan beyan edilmesi suretiyle hazırlanmış onaylı sözleşmeyi ibraz etmediği görüldüğünden, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, iş bitirme belgesinin verilmesi sırasında istenen belgelerin amacının belgeye konu işin gerçekten gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin ispat edilmesi olduğu, işin yapıldığının diğer ek belgeler ve fotoğraflar karşısında tartışmasız olduğu, getirilen kuralların amacı gözetildiğinde dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, mevzuat uyarınca iş bitirme belgesi verilebilmesi için sözleşmenin noter onaylı olması gerektiği, davacı tarafından sunulan sözleşmenin noter onaylı sözleşme niteliğinde olmadığı, 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 96 ve 98. maddelerinde düzenlenen örnek çıkarma işlemi niteliğinde olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, özel sektöre tahhüt edilen 17 adet dubleks binanın yapımı, yolun düzenlenip beton bordür, beton tretuvar ve kilit parke yol yapımı ile bahçe duvarlarının ve çevre düzenlemelerinin malzemeli yapılması işi için iş deneyim belgesi almak üzere ... İl Özel İdaresi'ne başvuru yapılmıştır.

... İl Özel İdaresi tarafından yapılan inceleme sonucunda iş deneyim belgesi düzenlenmesi için sunulan 21/06/2010 tarihli taahhüde dayalı inşaat yapı sözleşmesinde ... Noterliği'nce "Aslına uygun olduğunu onaylarım." şerhi bulunduğu görüldüğünden sözleşmeyi onaylayan notere sözleşmenin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 45. maddesinin (b) bendinde yer alan "noter onaylı sözleşme" niteliğinde olup olmadığı sorulmuş; noterin, söz konusu belgenin noter onaylı belge niteliğinde olmadığı, 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 96 ve 98. maddelerinde düzenlenen örnek çıkarma işlemi niteliğinde olduğu yönündeki cevabi yazısı üzerine, ibraz edilen sözleşmenin "noter onaylı sözleşme" olmadığından bahisle dava konusu işlemle iş bitirme belgesi düzenlenmesi talebi reddedilmiştir.

Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, özel sektöre taahhütte bulunan yükleniciler için; yapılacak iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşme, yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, ilgili sigorta müdürlüğünden onaylı iş yeri bildirgesi, sözleşmeye ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin, iş deneyim belgesi düzenlenmesi istemiyle belge düzenlemeye yetkili idareye yapılan başvuruda, yapılan işi veya görevi tevsik amacıyla sunulması gerektiği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda aktarılan Yönetmelik maddesi ile, yapılacak iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşmeyle birlikte yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, ilgili sigorta müdürlüğünden onaylı iş yeri bildirgesi, sözleşmeye ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin de başvuru kapsamında ilgili idareye sunulması öngörülmüştür. Buna göre, özel sektöre taahhüt edilen işin sağlıklı bir şekilde denetlenmesi, belge düzenlemeye yetkili idare tarafından maddede sayılan diğer belgelerin incelenmesi suretiyle de mümkün olduğundan, iş karşılığı bedel içeren sözleşmede noter onayının bulunmaması anılan denetimin etkinliğini zedeleyecek nitelikte görülmemiştir.

Anılan yönetmelik maddesi uyarınca, özel sektöre taahhütte bulunulan yapım işleri için imzalanan sözleşmelerde noter onayı şartı getirilmiş olmakla birlikte, sözleşmede noter onayının olmaması, bu sözleşmeye istinaden talep edilen iş deneyim belgesi talebinin doğrudan reddini gerektirmemektedir.

Maddede sayılan yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, ilgili sigorta müdürlüğünden onaylı iş yeri bildirgesi, sözleşmeye ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin sunulması durumunda, bu belgelerden işin ilgili kişi tarafından yapıldığı anlaşılabiliyorsa, ilgili adına iş bitirme belgesi düzenlenmesi gerekmekte olup, salt sözleşmede noter onayı olmadığından bahisle iş deneyim belgesi talebinin reddedilmesi mümkün değildir.

Bu durumda, iş deneyim belgesi verilmesi talebinin, yalnızca ibraz edilen sözleşmenin "noter onaylı sözleşme" olmadığı gerekçesiyle reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk, bu işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki temyize konu Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.