Danıştay 13. Daire E.2015/201 K.2021/3249

Dava konusu istem: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nce 20/06/2011 tarihinde gerçekleştirilen Burdur ili dahilinde bulunan ER: ... sayılı 2. grup maden sahası ihalesi üzerinde bırakılan davacı şirket tarafından, söz konusu sahanın eski ruhsat sahibi ... İnşaat Sanayi Madencilik ve Ticaret Limited Şirketi'nce sahanın ihaleye çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ... sayılı yürütmenin durdurulması kararı uyarınca ihalenin iptal edilmesi üzerine Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği'nin 160. maddesi gereğince ihale bedeli olarak yatırılan 755.000,00-TL'nin şirketlerine iade edilmesine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; ihale üzerinde bırakılan davacı adına arama ruhsatı düzenlendiği, ancak alanı daha önce işleten ... İnşaat Sanayi Madencilik ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından söz konusu ihalenin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında verilen yürütmenin durdurulması kararı sonucu ihalenin yürütülmesinin durdurulduğundan bahisle davacının yatırmış olduğu ihale bedelinin iadesine karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı;

İdarelerce yargı kararı uyarınca gecikmeksizin işlem tesis edilmesi gerektiği tabii olduğundan, davalı idarece, ihale işleminin iptali üzerine davacı tarafından yatırılan bedelin davacının zararına sebebiyet vermemek amacıyla iade edilmesine karar verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, uyuşmazlığa konu maden sahasının eski ruhsat sahibi tarafından açılan davada Mahkemece işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, ancak sonrasında davanın süresinde açılmadığından bahisle süre aşımı nedeniyle reddedildiğinden yürütmenin durdurulması kararının gerekçesinin de ortadan kalkmış olduğu, kararın Danıştay Sekizinci Dairesi'nce onandığı, her ne kadar Mahkeme kararı uygulanarak ihale bedelinin iadesine karar verildiği belirtilmişse de ihale işlemlerinin iptali istemiyle açılan davalarda davanın reddine karar verildiğinden dayanağı kalmayan dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, davalı idare vekil ile temsil edilmediği hâlde lehine vekâlet ücretine hükmedildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davanın reddine ilişkin verilen kararlardan sonra Genel Müdürlük Makamının ... tarih ve... sayılı Olur'u gereğince 04/07/2021 tarihli yazıyla, davaya konu sahanın ihale sonrası sürecinin yeniden başlatılmasına karar verilerek davacıya ihale bedelinin, ruhsat teminatının ve arama ruhsat harcının verilecek iki aylık süre içinde yatırılması hâlinde yeniden ruhsat düzenleneceğinin bildirildiği, dava konusu işlemin yürütmenin durdurulması kararının yerine getirilmesi amacıyla tesis edildiği dikkate alındığında Mahkeme kararının onanması gerektiği, idareleri lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nce 20/06/2011 tarihinde Burdur ili sınırları içerisinde bulunan 3077976 erişim numaralı 2. grup maden sahasına ilişkin ihale gerçekleştirilmiş, ihale davacı şirket üzerinde bırakılmıştır.

Söz konusu maden sahasının eski ruhsat sahibi ... İnşaat Sanayi Madencilik ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından, maden sahasının ihaleye çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesi'nin ... sayılı esasına kayden açılan davada, anılan Mahkemenin 14/10/2011 tarihli kararıyla dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Bunun üzerine Mahkeme kararı doğrultusunda ... tarih ve... sayılı Makam Olur'u ile söz konusu ihalenin iptal edilmesine karar verilerek ... tarih ve ... sayılı işlemle, ihalenin iptal edildiği, Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği'nin 160. maddesi gereği ihale bedeli olarak yatırılan 755.000.00 TL'nin banka hesabına yatırılacağının bildirilmesi üzerine davacı tarafından bakılan dava açılmıştır.

... İdare Mahkemesi'nce verilen yürütmenin durdurulması kararı sonrasında ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla uyuşmazlığın çözümünün Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün bulunduğu ... İdare Mahkemesi’nin yetki alanına girdiği gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddi ile dosyanın yetkili ... İdare Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmiş;

... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla, davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Dairemizin 24/06/2015 tarih ve E:2015/3188, K:2015/2605 sayılı kararıyla anılan Mahkeme kararının onanmasına kesin olarak karar verilmiştir.

Öte yandan, ... İnşaat Sanayi Madencilik ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından davaya konu maden sahasına ilişkin maden arama ruhsatının, işletme projesinde tespit edilen eksikliklerin verilen süre içerisinde tamamlanmaması nedeniyle iptal edilmesine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada ise, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, bu karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 21/12/2012 tarih ve E:2012/2816, K:2012/11118 sayılı kararıyla anılan karar onanmış, karar düzeltme başvurusu ise Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 03/07/2013 tarih ve E.2013/5205, K:2013/5839 sayılı kararıyla reddedilmiştir.

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME

Dava konusu işlemin, uyuşmazlığa konu maden sahasının eski ruhsat sahibi ... İnşaat Sanayi Madencilik ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından, maden sahasının ihaleye çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada... İdare Mahkemesi'nin ... sayılı esasına kayıtlı dosyasında verilen 14/10/2011 tarihli yürütmenin durdurulması kararının uygulanması amacıyla tesis edildiği, ancak devam eden yargılama sürecinde...

İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla davanın yetki yönünden reddi ile dosyanın yetkili ... İdare Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmesi üzerine ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, bu kararın Dairemizin 24/06/2015 tarih ve E:2015/3188, K:2015/2605 sayılı kararıyla kesin olarak onandığı; ... İnşaat Sanayi Madencilik ve Ticaret Ltd.

Şti. tarafından davaya konu maden sahasına ilişkin maden arama ruhsatının, işletme projesinde tespit edilen eksikliklerin verilen süre içerisinde tamamlanmaması nedeniyle iptal edilmesine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada ise, ...

İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verildiği, bu kararın Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 21/12/2012 tarih ve E:2012/2816, K:2012/11118 sayılı kararıyla onandığı, 03/07/2013 tarih ve E.2013/5205, K:2013/5839 sayılı kararıyla da karar düzeltme başvurusunun reddedildiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin tesis edilmesini gerektiren hukukî sebep olan ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ... yürütmenin durdurulması kararının devam eden yargılama sürecinde yetkili ... İdare Mahkemesi'nce davanın esastan reddine karar verilmesi ile ortadan kalktığı, bu kararın da kesinleştiği dikkate alındığında, İdare Mahkemesi kararının uygulanması mahiyetindeki dava konusu işlem yeni hukukî duruma göre dayanaktan yoksun kalmış olduğu anlaşıldığından, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.

Nitekim davalı idare tarafından, söz konusu davanın reddi ve davanın süre aşımı nedeniyle reddi kararlarından sonra davacı üzerinde bırakılan ihalenin, ihale sonrası sürecinin yeniden başlatılarak ruhsat düzenlenmesi için gerekli bedellerin yatırılması konulu yazının davacıya tebliğ edildiği belirtilmiştir.