Danıştay 13. Daire E.2016/2867 K.2021/3463

Dava konusu istem: "Muğla İli, Kavaklıdere İlçesi, ... Bulvarı, ... mevkiinde" faaliyet gösteren davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetimde, 2 nolu pompaya bağlı iki adet elektrik düzeneği ile yer üstünde bulunan elektrik panosuna bağlı bir adet dinamodan oluşan düzeneğin tespit edildiğinden bahisle, istasyonunun mühürlenmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; akaryakıt istasyonunun faaliyetinin durdurulmasına sebep olan kaçakçılık fiili ile ilgili olarak şirket yetkilisi hakkında adli yargı nezdinde yapılan yargılamada, ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin E: ... sayılı dosyasında verilen ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı karar ile davacı şirket yetkilisinin üzerine atılı suçu işlemediğinden bahisle beraatine karar verildiği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davanın konusuz kaldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

"Muğla İli, Kavaklıdere İlçesi, ...

Bulvarı, ... mevkiinde" faaliyet gösteren davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda Muğla İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerince 23/07/2014 tarihinde yapılan denetimde, 2 nolu motorin pompasının yazarkasa sütununda 2 adet elektronik devrenin tespit edilmesi üzerine yapılan aramalarda üzerinde açık-kapalı ibareleri bulunan uzaktan kumanda kiti bulunmuş, tanklara bağlı vaziyette yer üstündeki elektrik panosuna bağlı açma-kapama düğmesi bulunan bir adet dinamo tespit edilmiş,

söz konusu tespitler üzerine elektrik düzeneği bulunan pompa mühürlenerek durum Muğla Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı yazısı ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na bildirilmiş, söz konusu yazıya istinaden davalı idare tarafından Muğla Valiliği'ne gönderilen ... tarih ve ... sayılı yazı ile, istasyonda lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı tank, düzenek ve ekipman bulunduğu ve bu durumun kaçakçılık suçu kapsamında olduğundan bahisle istasyonunun mühürlenerek ivedilikle Kurum'a bilgi verilmesi istenilmişir.

Anılan yazıya istinaden 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 8. fıkrası uyarınca akaryakıt istasyonunun tamamının mühürlenmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanun'un amacı, yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan temin olunan petrolün doğrudan veya işlenerek güvenli ve ekonomik olarak rekabet ortamı içerisinde kullanıcılara sunumuna ilişkin piyasa faaliyetlerinin şeffaf, eşitlikçi ve istikrarlı biçimde sürdürülmesi için yönlendirme, gözetim ve denetim faaliyetlerinin düzenlenmesini sağlamaktır." şeklinde belirtilmiş.

"Lisans sahiplerinin temel hak ve yükümlülükleri" başlıklı 4. maddesinde, "Bu Kanuna göre faaliyette bulunanlar; ...l) Kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmeye, satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipmanı bulundurmamak ile yükümlüdür." kuralına.

"İdari Yaptırımlar" başlıklı 20. maddesinin 8. ve 9. fıkralarının dava konusu mühürleme işleminin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan hâlinde ise, "5607 sayılı Kanunda belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespit edilen rafineri hariç her türlü tesiste lisansa tabi tüm faaliyetler kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar Kurum tarafından geçici olarak durdurulur ve bu süre içinde söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmez.

Kesinleşmiş mahkeme kararına göre lisans sahiplerinin lisansı iptal edilir. Lisans sahibine verilen idari para cezası ödenmeden lisansa konu tesis için lisans verilmez. Kaçakçılık fiilinin sadece ulusal marker seviyesi ile ilgili olması durumunda, geçici durdurma kararı akredite laboratuvar analiz sonucuna göre verilir.

Akredite laboratuvar analiz sonucunun bildirilmesine kadar kaçak akaryakıt satışını engelleyecek idari tedbirler Kurum tarafından alınır." kuralına yer verilmiştir.

5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun "Kaçakçılık suçları" başlıklı 3. maddesinin 14. fıkrasında, "Kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmeye, satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı olarak sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman bulunduranlar iki yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır." kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan kurallar uyarınca, kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmeye, satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde, lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı olarak sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman bulunduranların faaliyetleri kaçakçılık suçları kapsamında değerlendirilebilecek ve bu fiillerin işlendiği istasyonlardaki lisansa tabi faaliyetlerin kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar Kurum tarafından geçici olarak durdurulmasına karar verilebilecektir.

Dosyanın incelenmesinden, Muğla İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerince 23/07/2014 tarihinde davacı şirkete ait istasyonda yapılan denetimde, 2 nolu motorin pompası ile istasyonun diğer kısımlarında çeşitli düzenek ve ekipmanların bulunduğunun tespit edildiği ve bu durumun davalı idareye bildirildiği, bunun üzerine davalı idare tarafından ... tarih ve ... sayılı yazı ile Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığından istasyonun işyeri açma ve çalışma ruhsatı, vaziyet planı ve akaryakıt tanklarının sayı ve hacimlerinin bildirilmesinin istenildiği,

bu yazıya istinaden gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde istasyonda lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı düzenek veya ekipman bulunduğunun görüldüğünden bahisle (belgelere aykırılık teşkil ettiği iddia olunan bu düzenek veya ekipmanların ne olduğu belirtilmeksizin) istasyonun mühürlenmesinin talep edilmesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği görülmektedir.

Konuyla ilgili olarak davacı şirket yetkilisi hakkında ... Asliye Ceza Mahkemesi nezdinde açılan davada yaptırılan 08/04/2015 tarihli keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 16/04/2015 tarihli raporda özetle.

"2 nolu pompa içerisinde önceden yapılmış tesisatın bulunduğu ve bu tesisatın enerjisinin olmadığı, sistemi çalıştıran yeni bir tesisat hazırlandığı ve 2 nolu pompanın bu tesisat ile çalıştığı, eski sistemini yeni sistem kurulunca atıl durumda kaldığı ancak demontajının yapılmadığı, arka kısımdaki elektrik panosunun su hidroforunu beslediği ve kablonun ucunun boşta olduğu, istasyonda bulunan uzaktan kumandanın söz konusu parçalarla herhangi bir bağlantısının tespit edilemediği,

vaziyet planında görülen tankların herhangi bir şüpheye mahal vermeyecek şekilde otomasyona bağlı vaziyette olduğunun tespit edildiği" ifadelere yer verilmiş, yapılan yargılama neticesinde ...

Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararı ile "sonuç olarak iddianamede bahsi geçen ve düzenek olarak adlandırılan cihazların, istasyonun bir önceki bayiliği döneminde kullanılmış olan ancak halen kullanım dışı kalmış eski otomasyon cihazları olduğu, kolluk görevlilerinin yaptığı kontroller sırasında bu durumun bir yanılsamaya yol açmış olabileceği, mahkememizde sanığın kaçak akaryakıt satmaya yarar düzenek ve ekipman bulundurma eyleminde bulunduğuna dair bir kanaat oluşmadığı" gerekçesiyle şirket yetkilisinin beraatine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Diğer yandan, davalı idare tarafından temyiz dilekçesi ekinde sunulan belgelerin incelenmesinden, ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararı ile akaryakıt istasyonunda 23/07/2014 tarihinde gerçekleştirilen denetimde tespit edilen aykırılıklar ve otomasyon sistemine izinsiz müdahale niteliğindeki fiil nedeniyle yapılan soruşturma sonucunda düzenlenen soruşturma raporu ile Denetim Dairesi Başkanlığı'nın görüşünün değerlendirilmesi sonucunda istasyon sahibinin savunması dikkate alınarak idari para cezası uygulanmasına gerek olmadığına karar verildiği görülmüştür.

Bu durumda, her ne kadar davacı şirket tarafından işletilen akaryakıt istasyonunda 2 nolu pompa ve istasyonun diğer kısımlarında bulunduğu belirtilen ekipman ve düzenekler nedeniyle dava konusu mühürleme işlemi tesis edilmişse de, söz konusu tespitler nedeniyle davacı hakkında idari para cezası uygulanmasına gerek olmadığı yönünde işlem tesis edildiği, ...

Asliye Ceza Mahkemesi'nin kararında ise, "düzenek olarak adlandırılan cihazların, istasyonun bir önceki bayiliği döneminde kullanılmış olan ancak halen kullanım dışı kalmış eski otomasyon cihazları olduğu" şeklinde değerlendirmeye yer verildiği görüldüğünden, yapılan denetimde tespit edilen ekipman ve düzeneklerin kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmeye, satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde bulundurulmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, dava konusu mühürleme işleminde hukuka uygunluk, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Mahkeme kararında ise sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.