Danıştay 13. Daire E.2016/3317 K.2021/2919

Dava konusu istem: Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nce 05/12/2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Sabit ve Hareketli Protez İş ve İşlemleri Hizmet Alım İşi" ihalesi üzerinde kalan ve kendisiyle sözleşme imzalanan davacı şirketin 4735 sayılı Kanun'un 25/f maddesinde yer alan yasak fiil ve davranışlarda bulunduğu tespit edildiğinden bahisle bir (1) yıl süreyle kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 03/06/2015 tarihli ve 29375 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; Mahkeme'nin 20/11/2015 tarihli ara kararı ile, dava konusu yasaklama kararına ilişkin Bakan Oluru dâhi tüm bilgi ve belgelerin aslı ve onaylı örneklerinin gönderilmesinin ikinci kez istenilmesine karar verildiği, 08/12/2015 tarihinde Mahkeme kaydına giren Milli Eğitim Bakanlığı cevap yazısında, davacı şirket hakkındaki dava konusu yasaklama kararının kendilerince alınmadığının belirtildiği, bu durumda, davalı Bakanlık tarafından davacı şirket hakkında verilmiş bir ihalelere katılmaktan yasaklama kararı bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, kendileri tarafından verilmiş bir ihaleden yasaklama kararı bulunmadığı, Gazi Üniversitesi Rektörlüğü'nün hasım mevkiine alınması gerektiği, başka bir idare tarafından tesis edilen işlemden dolayı verilen iptal kararının kendilerince uygulanabilmesinin mümkün olmadığı ileri sürülmektedir. Müdahil tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi tarafından 05/12/2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Sabit ve Hareketli Protez İş ve İşlemleri Hizmet Alım İşi" ihalesi üzerinde kalan ve kendisiyle sözleşme imzalanan davacı şirketin, 4735 sayılı Kanun'un 25/f maddesinde yer verilen yasak fiil ve davranışlarda bulunduğu tespit edildiğinden bahisle hakkında bir (1) yıl süreyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 03/06/2015 tarihli ve 29375 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasında; dava dilekçelerinin, Danıştay'da daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından fıkrada belirtilen konularda sırasıyla inceleneceği belirtilmiş, anılan fıkranın (f) bendinde "husumet" ilk inceleme konuları arasında sayılmış; 15. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde de; davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması hâlinde, dava dilekçesinin belirlenecek gerçek hasma tebliğ edileceği kurala bağlanmıştır.

Aynı Kanun'un "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlık 49. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde, "Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" kararın bozulmasını gerektiren sebepler arasında sayılmıştır.

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME

Aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, dava konusu edilen işlem ile bu işlemi tesis eden idarenin ve bunlara bağlı olarak husumet yöneltilen tarafın açık ve kesin bir şekilde dava dilekçesinde belirtileceği, yargı yerince yapılan inceleme sonucunda ise, davanın konusu esas alınmak suretiyle, davalı tarafın hatalı gösterilmiş olması hâlinde husumetin düzeltilmesine re'sen karar verileceği ve varsa dava konusu işlemin tesisinde ilgisi olmayan tarafın husumet mevkiinden çıkartılarak davanın doğru hasım belirlenerek görülmesine karar verileceği, davaya konu uyuşmazlığın incelenmesi ve sonuçlandırılmasının ancak husumetin doğru olarak tespit edilmesine bağlı olması nedeniyle husumete yönelik eksiklik ya da yanlışlık içeren bir kararın bu yönden usûl hükümlerine aykırılık teşkil edeceği açıktır.

Uyuşmazlıkta, Mahkemenin 29/09/2015 ve 20/11/2015 tarihli ara kararları ile davalı idareden, dava konusu yasaklama kararına ilişkin Bakan Oluru'nun onaylı bir örneğinin gönderilmesi istenilmiş, 08/12/2015 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren davalı idarenin cevabı yazısında, "söz konusu şirket hakkındaki ihaleden yasaklama kararının Bakanlıklarınca alınmadığı" belirtilmiş, böylece davacı şirket hakkındaki yasaklama kararının Bakanlık tarafından alınmadığı ve bu durumda davalı Bakanlık tarafından davacı şirket hakkında verilmiş bir ihalelere katılmaktan yasaklama kararı bulunmadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "İhalelere katılmaktan yasaklama" başlıklı 58. maddesi ile 4735 sayılı Kanun'un "İhalelere Katılmaktan Yasaklama" başlıklı 26. maddesinde, katılma yasaklarının, ihaleyi yapan idarenin ilgili bulunduğu bakanlık tarafından karara bağlanacağı düzenlenmiş olduğu hâlde, Gazi Üniversitesi tarafından Millî Eğitim Bakanlığı'nın yetkili olduğu bir alanda işlem tesis edilmek suretiyle konu bakımında yetki tecavüzünde bulunulduğu görülmektedir. Bu durumda, bakılan davada, uyuşmazlığa konu bir işlemi olmayan Millî Eğitim Bakanlığı'nın taraf sıfatı bulunmamaktadır.

Her ne kadar işlemi tesis eden Gazi Üniversitesi Rektörlüğü müdahil olarak davada yer almışsa da, idarî davalarda kararın katılana yönelik olarak verilmesi mümkün olmadığı gibi müdahaleden doğanlar dışındaki masrafların hüküm altına alınması da mümkün değildir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin tesisinde bir etkisinin olmadığı anlaşılan Millî Eğitim Bakanlığı'nın hasım mevkiinden çıkarılarak, uyuşmazlığın Gazi Üniversitesi Rektörlüğü husumetiyle görülmesi gerekirken, Millî Eğitim Bakanlığı husumetiyle verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında usûl hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.