Danıştay 13. Daire E.2016/4454 K.2020/3414

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait "HM" logosuyla yayın yapan televizyon kanalında 02/09/2013 tarihinde 12.19.25 ile 12.20.35 saatleri arasında yayınlanan reklam kuşağında "Sinüzit Destek Seti ve Sperm Kalite Artırıcı" isimli ürünün tanıtımına ilişkin programda 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 9. maddesinin 6. fıkrasının (ç) bendinin ihlal edildiğinden bahisle aynı Kanun'un 32. maddesinin 2. fıkrası uyarınca uyarı yaptırımın uygulanmasına ilişkin Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'nun … tarih ve … sayılı toplantısında alınan 90 sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; uyuşmazlığın çözümü için, söz konusu programda, anılan yayın ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılmasını gerektirdiğinden, Mahkemenin 06/07/2015 tarihli kararı uyarınca uyuşmazlık konusu yayın üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ve Mahkeme kayıtlarına 03/12/2015 tarihinde giren bilirkişi raporunda özetle.

"İlk tanıtım reklamında sinüzit destek seti yer almış ve şu açıklamalarda bulunulmuştur. Sinüsler tıkandığı zaman burundan nefes alamayabilirsiniz. Sinüzit destek seti sayesinde sinüzit tarihe karışıyor. Geniz akıntısı, evet, sinüslerde iltihap olduğunda arkaya doğru balgam akar. Sinüzit destek seti bir ayın içinde sizi bu dertten kurtarabilir.

İkinci ürün olarak yapılan sperm kalite arttırıcı reklamında ise şu açıklamalarda bulunulmuştur;" 'azosperm problemlerinden kurtulabilirsiniz. Sperm destek seti cinsel problemlerinin giderilmesine, erken boşalma, sertleşme, cinsel isteksizlik ve fonksiyon bozukluklarını gidermede, sperm sayısını maksimum düzeye çıkarmada son derece etkili tamamen bitkisel gıda takviyesidir. Mutlu bir aileye, mutlu bir cinsel yaşama kavuşabilirsiniz.

Kargo ve KDV bedeli ödemeden sizler de bu harika ürüne ve müthiş hediyelere sahip olmak için hemen bizi arayın.' .. "ifadelerinin kullanıldığı, çocukların ve gençlerin cinsellikle erken uyarılmalarının kişilik gelişimlerini olumsuz etkileyeceği, ergenlerin cinsel konularda bilgilenme süreçlerinde cinsel uyarıcı faktörlerden daha fazlasıyla etkileneceği..." tespitinde bulunularak, programın reklamı yapılan ürünün tanıtımına ilişkin bölümünde 6112 sayılı Kanun'un 9/ç bendindeki "Çocukların fiziksel, zihinsel veya ahlaki gelişimine zarar vermemek" ilkesinin ihlal edildiği görüş ve kanaatlerine yer verildiği,

bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, davacı tarafından yapılan itirazların raporun dayandığı teknik ve bilimsel veriler karşısında yerinde görülmediği, bilirkişi raporunun Mahkemece de hükme esas alınabilecek nitelikte bulunduğu, bu durumda; dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerle, söz konusu programa ait yayın bandı ve bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlık konusu programda televizyon kanalında yer verilen ifade ve görüntülerle, 6112 sayılı Kanun'un 9. madddesinin 6. fıkrasının (ç) bendinin ihlal edildiği sonucuna varıldığından,

yayıncı kuruluşun, 6112 sayılı Kanun'un 32. maddesinin 2. fıkrası gereğince uyarı yaptırımın uygulanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ülkemizde mevcut ilköğretim ve lise öğretim programlarında çeşitli derslerin içinde ergenlik dönemi eğitiminin yer aldığı, çocukların en geç on yaşına kadar cinsel konularda gelişim uzmanları tarafından bilgilendirilmesi gerektiği, söz konusu yayının 6112 sayılı Kanuna aykırılık teşkil etmediği, davalı Kurum'un reklamda aldatıcılık unsurunun tespiti yönteminin hatalı olduğu, davaya konu Kurul kararının sadece Sağlık Bakanlığı'nın konuyla ilgili yazılarına dayandığı, Sağlık Bakanlığı'nın görevinin âdeta Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'na devredildiği,

tanıtımı yapıldığı iddia edilen ürünlerin yapısı ve nitelikleri yönünden tanıtımda belirtilen özelliklere sahip olup olmadığının somut tespiti yapılarak ve bu tespit sonucuna göre reklamın yanıltıcı olup olmadığının belirlenmesi gerektiği, ürünün bitkisel destek ürünü olduğu gıda takviyesi niteliğinde olduğunun tüm tanıtımlarda vurgulandığı belirtilerek, dava konusu işlemin hukuka aykırı olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, yerel mahkeme kararının usul ve hukuka uygun olduğu, dava konusu programın yerel Mahkemece bilirkişi incelemesine tâbi tutulduğu, bilirkişi raporu ile yayın ihlâlinin sabit bulunduğu belirtilerek yerel mahkeme kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.