Danıştay 13. Daire E.2016/4565 K.2021/1762

Dava konusu istem: Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde bulunan davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetimde, vaziyet planında yer almayan bir adet yer altı tankı bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle, istasyonunun mühürlenmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce; davalı idarece, vaziyet planında yer almayan gizli tankların istasyonda bulunmasının 5607 sayılı Kanun gereği kaçakçılık suçu kapsamında kaldığı belirtilerek dava konusu işlem tesis edilmiş ise de, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 4. maddesinde, lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman bulundurulmasının, idari yaptırım uygulanabilmesi için tek başına yeterli görülmediği,

bunların kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmeye, satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde bulundurulması gerektiği, salt vaziyet planında bulunmayan akaryakıt tankının kaçakçılık suçunun işlendiğinin kabulü için yeterli olmayacağı, söz konusu tankın içinde akaryakıt olduğu veya ilgili tankta gizli bir düzeneğin bulunduğuna ilişkin herhangi bir tespitin bulunmadığı,

numune alınan akaryakıt örneklerinin ulusal marker kapsamında geçerli oldukları, ayrıca dava konusu işlem tesis edilmeden çok öncesinde davacı şirket tarafından yapılan bildirim üzerine Trabzon Bilim, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü tarafından vaziyet planında yer almayan tanka ait tabancaların 14/12/2012 tarihinde mühürlendiği, yine Trabzon Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü'nün dava konusu işleme dayanak 29/12/2014 tarihli denetiminde tutulan tutanakta, kapakları açıkta yan yana sıralı oldukları herkesçe görülen 6 adet akaryakıt tankının dizili olduğu, söz konusu akaryakıt tankına ait tabancaların mühürlü olduğu,

tespitlerine yer verildiği görülmekle birlikte, kaçakçılık faaliyeti işlendiği ortaya konmadan, salt vaziyet planında yer almayan akaryakıt tankı bulunduğundan bahisle davalı idarece tesis olunan dava konusu mühürleme işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, harçtan muaf oldukları, kararda yargılama giderleri içerisinde idareleri aleyhine harca hükmedilmiş olmasının hukuka aykırı olduğu, lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı sabit ya da seyyar tank bulundurmak fiilinin kaçakçılık suçu kapsamında olduğu, istasyonda yapılan denetimde bu şekilde bir adet tank tespit edildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi No:… adresinde bulunan davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda Trabzon Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü ekiplerince 23/12/2014 tarihinde yapılan denetimde, vaziyet planında 5 adet akaryakıt tankı olduğu görülmesine rağmen istasyon içinde yapılan kontrollerde 6 adet yan yana sıralı akaryakıt tankı bulunduğu tespit edilmiş ve bu durum … tarih ve … sayılı yazı ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na bildirilmiş, söz konusu yazıya istinaden Kurum tarafından gönderilen … tarih ve … sayılı yazı ile, istasyonda vaziyet planında mevcut olmayan tank bulundurulmasının kaçakçılık suçu kapsamında olduğundan bahisle istasyonunun mühürlenerek ivedilikle Kurum'a bilgi verilmesi istenilmişir.

Anılan yazıya istinaden 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 8. fıkrası uyarınca akaryakıt istasyonunun mühürlenmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanun'un amacı, yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan temin olunan petrolün doğrudan veya işlenerek güvenli ve ekonomik olarak rekabet ortamı içerisinde kullanıcılara sunumuna ilişkin piyasa faaliyetlerinin şeffaf, eşitlikçi ve istikrarlı biçimde sürdürülmesi için yönlendirme, gözetim ve denetim faaliyetlerinin düzenlenmesini sağlamaktır." şeklinde belirtilmiş.

"Lisans sahiplerinin temel hak ve yükümlülükleri" başlıklı 4. maddesinde, "Bu Kanuna göre faaliyette bulunanlar; ...l) Kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmeye, satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipmanı bulundurmamak ile yükümlüdür." kuralına.

"İdari Yaptırımlar" başlıklı 20. maddesinin 8. ve 9. fıkralarının dava konusu mühürleme işleminin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan hâlinde ise, "5607 sayılı Kanunda belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespit edilen rafineri hariç her türlü tesiste lisansa tabi tüm faaliyetler kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar Kurum tarafından geçici olarak durdurulur ve bu süre içinde söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmez.

Kesinleşmiş mahkeme kararına göre lisans sahiplerinin lisansı iptal edilir. Lisans sahibine verilen idari para cezası ödenmeden lisansa konu tesis için lisans verilmez.

Kaçakçılık fiilinin sadece ulusal marker seviyesi ile ilgili olması durumunda, geçici durdurma kararı akredite laboratuvar analiz sonucuna göre verilir. Akredite laboratuvar analiz sonucunun bildirilmesine kadar kaçak akaryakıt satışını engelleyecek idari tedbirler Kurum tarafından alınır." kuralına yer verilmiştir.

5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun "Amaç ve tanımlar" başlıklı 1. maddesinde, Kanun'un amacının, kaçakçılık fiilleri ve yaptırımları ile kaçakçılığı önleme, izleme, araştırma usûl ve esaslarını belirlemek olduğu ifade edilmiş; "Kaçakçılık suçları" başlıklı 3. maddesinin 14. fıkrasında, "Kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmeye, satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı olarak sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman bulunduranlar iki yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır." kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan kurallar uyarınca, kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmeye, satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde, lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı olarak sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman bulunduranların faaliyetleri kaçakçılık suçları kapsamında değerlendirilebilecek ve bu fiillerin işlendiği istasyonlardaki lisansa tabi faaliyetlerin kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar Kurum tarafından geçici olarak durdurulmasına karar verilebilecektir.

Dosyanın incelenmesinden, Trabzon Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü ekiplerince 23/12/2014 tarihinde davacı şirkete ait istasyonda yapılan denetimde, vaziyet planında 5 adet akaryakıt tankı olduğu görülmesine rağmen istasyon içinde yapılan kontrollerde 6 adet yan yana sıralı akaryakıt tankı bulunduğu, iki adet tankın boş olduğu, iki adet tabancanın da 14/12/2012 tarihinde Trabzon Bilim Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü görevlilerince mühürlendiğinin tespit edildiği ve bu durumun davalı idareye bildirildiği, davalı idare tarafından, istasyonda vaziyet planında yer almayan bir adet tank bulunduğuna ilişkin tespitin kaçakçılık suçu kapsamında kaldığından bahisle istasyonun mühürlenmesinin talep edilmesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta; istasyonda bulunan iki adet tankın boş olduğu, istasyonda bulunan iki adet pompanın ise Trabzon Bilim Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü görevlilerince 14/12/2012 tarihinde mühürlendiğinin tespit edildiği, dosya içeriğinde yer alan bilgi ve belgelerden, vaziyet planında yer almayan 6 numaralı tankta akaryakıt veya gizli bir düzenek bulunduğuna yönelik olarak herhangi bir tespitin mevcut olmadığı, söz konusu tankın normal tankların bitişiğinde görünür vaziyette olduğu, konuyla ilgili olarak davacı şirket yetkilisinin ifadesinde, vaziyet planında tank sayısının 5 olarak belirtildiğinden haberdar olmadığı,

kullanmadığı 2 adet tank ile ilgili olarak Trabzon Valiliği'ne müracaat ederek bu tankların pompalarını mühürlettiği ve 6 numaralı tankla ilgili herhangi bir gizleme yapmadığının belirtildiği; davacı şirket yetkilisi hakkında ...

Asliye Ceza Mahkemesi nezdinde açılan davada verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile, her ne kadar istasyonda yapılan denetimde vaziyet planında 5 adet tank bulunmasına rağmen 6 adet tank tespit edilmiş ise de 2 adet tankın boş olması ve tabancalarının mühürlü olması, diğer dolu olan tanklardaki akaryakıt marker seviyesinin ise geçerli olduğunun tespit edilmiş olması nedeniyle beraatine karar verildiği, söz konusu kararın ...

Ceza Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile onandığı ve 03/02/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, her ne kadar davacı şirket tarafından işletilen akaryakıt istasyonunda vaziyet planında mevcut olmayan 6 numaralı tank nedeniyle dava konusu mühürleme işlemi tesis edilmişse de, istasyonda yapılan denetimde tankta akaryakıt bulunduğuna yönelik olarak herhangi bir tespitin yapılamadığı, iki adet tankın boş olduğu ve istasyonda bulunan iki adet pompanın Trabzon Bilim Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü görevlilerince 14/12/2012 tarihinde mühürlendiğinin tespit edildiği, ...

Asliye Ceza Mahkemesi'nin kararında da, işletme sahibinin boş olan 2 adet tanka ait tabancaları mühürlettiği ve bu durumun tutanak altına alındığı şeklinde değerlendirmeye yer verildiği görüldüğünden, pompaları mühürlü vaziyette ve kullanıma elverişli olmayan bir durumda olduğu anlaşılan 6 numaralı tankın, kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmeye, satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde bulundurulmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, dava konusu mühürleme işleminde hukuka uygunluk, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Mahkeme kararında ise sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca, kaçak akaryakıtı satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde, lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı olarak sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman bulunduranların faaliyetleri kaçakçılık suçları kapsamında değerlendirilebilecek ve bu fiillerin işlendiği istasyonlardaki lisansa tabi faaliyetlerin kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar Kurum tarafından geçici olarak durdurulmasına karar verilebilecektir.

Dosyanın incelenmesinden, istasyonda 23/12/2014 tarihinde yapılan denetimde, vaziyet planında yer alamayan bir adet yer altı tankı bulunduğunun tespit edildiği ve söz konusu tespite istinaden dava konusu işlemin tesis edildiği görülmektedir.

Kaçakçılık suçu bakımından 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 14. fıkrasındaki fiillerin varlığına ilişkin tespitlerin bulunması hâlinde akaryakıt istasyonunun tamamının geçici olarak mühürleneceği açıktır.

Dava konusu olayda, her ne kadar istasyonda bulunan iki adet pompanın Trabzon Bilim Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü görevlilerince 14/12/2012 tarihinde mühürlendiği görülmekteyse de, pompaların mühürlenmiş olmasının tankın tek başına kullanılamayacağı anlamına gelmeyeceği ve bu hâliyle tankın usulsüz kullanımlara konu olabileceği hususu göz önüne alındığında, davacı şirkete ait istasyonda vaziyet planında yer almayan bir adet yer altı tankı bulunduğunun tespit edilmesi nedeniyle, 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 14. fıkrası ve 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarınca tesis edilen istasyonun mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabul edilerek dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.