Danıştay 13. Daire E.2017/2479 K.2022/1600

Dava konusu istem: "..." logosuyla yayın yapan televizyon kanalında 12/11/2014 tarihinde yayınlanan "2. Sayfa" isimli magazin programında 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin tekraren ihlâl edildiğinden bahisle 33.612,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ...tarihli ve ...sayılı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (Üst Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ....

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; uyuşmazlık konusu programda, evli ve nişanlı beş ünlü oyuncunun dizi ve filmlerdeki öpüşme sahnelerinden fotoğraf kareleri ve video kesitlerinin ekrana getirildiği, bu durumun 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde yer alan, "Toplumun milli ve manevi değerlerine, genel ahlâka ve ailenin korunması ilkesine aykırı olamaz." ilkesini ihlâl ettiği gerekçesiyle idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Üst Kurul kararının verildiği, programda yer alan görüntüler nedeniyle 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinin ihlâl edilmediği,

zira söz konusu magazin programında yer verilen görüntü ve kayıtların zaten alıntı yapılan dizi veya filmlerde yer aldığı, dolayısıyla ilk kez bu magazin programında gösterilmediği ve söz konusu sahnelerin gösterildiği dizi veya filmlerde bahsedilen öpüşme sahnelerine yer verilmesi nedeniyle bir yaptırıma tabi tutulmadığı anlaşıldığından, aynı sahnelerin davacı şirkete ait televizyon kanalında yayınlanan magazin programında video şeklinde gösterilmesinden ötürü davacı şirkete para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, haberde yer alan öpüşme sahnelerinin yer aldığı dizi ve filmlerin bağlamından koparılarak birbiri ardına yoğun bir şekilde ekrana taşındığı, evli sanatçıların oynadığı dizilerdeki öpüşme sahnelerini nasıl değerlendirdikleri ile eşlerinin konuya ilişkin tepkilerinin ele alındığı haberin aile kurumunun üzerinde yükseldiği temel değerleri zedeleyebilecek nitelikte olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Uyuşmazlık konusu programda, programa bir dizi yapımcısının ve bir dizinin küçük oyuncusunun konuk olarak katıldığı, reyting kaygısının dizi sektörünü ne şekilde etkilediği üzerine çeşitli değerlendirmelerin yapıldığı, evli sanatçıların öpüşme sahnelerini nasıl değerlendirdikleri ile eşlerinin konuya ilişkin tepkilerinin ele alındığı bir magazin haberinin ekrana getirildiği, söz konusu haberin çıkış noktası olarak en yüksek reytingi aldığı söylenen "Karadayı" dizisindeki öpüşme sahnesi ile ilgili olarak bir oyuncunun eşi ile ilgili "Ona nasıl öpüşme derim." şeklindeki açıklamalarının sunulduğu,

buradan yola çıkarak evli ve nişanlı beş ünlü oyuncunun dizi ve filmlerdeki öpüşme sahnelerinden 17 fotoğraf karesi ve 7 kez de söz konusu sahnelerden 5'er saniyelik videolar ekrana getirildiği, böylece uyuşmazlık konusu programda 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde yer alan, yayın hizmetlerinin, "Toplumun milli ve manevi değerlerine, genel ahlâka ve ailenin korunması ilkesine aykırı olamaz." ilkesinin ihlâl edildiğinden bahisle 33.612,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ...tarihli ve ...sayılı Üst Kurul kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde, yayın hizmetlerinin, toplumun milli ve manevi değerlerine, genel ahlaka ve ailenin korunması ilkesine aykırı olamayacağı;

işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükteki hâli olan 32. maddesinin ikinci fıkrasında, 8'inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcılarının uyarılacağı, uyarının ilgili kuruluşa tebliğinden sonra ihlâlin tekrarı hâlinde medya hizmet sağlayıcıya ihlâlin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak ihlâlin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden üçüne kadar idari para cezasının verileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu programda, dizilerde yer verilen öpüşme sahnelerinin dizilerin izlenme oranını artırdığı üzerine yapılan sohbetten hemen sonra evli bir oyuncunun bir dizide başka bir oyuncuyla öpüşen eşi hakkında, eşinin işinin bu olduğu ve onun dizide başka kişilerle öpüşmesine karışamayacağına ilişkin yaptığı açıklamaları çıkış noktası alınarak evli ve nişanlı beş oyuncunun eşlerinden başka kişilerle öpüşme sahnelerinin yer aldığı magazin haberi ekranlara getirilmiştir.

Her ne kadar temyize konu Mahkeme kararında, magazin programında yer verilen görüntü ve kayıtların zaten alıntı yapılan dizi veya filmlerde yer aldığı, dolayısıyla ilk kez bu magazin programında gösterilmediği ve söz konusu sahnelerin gösterildiği dizi veya filmlerde bahsedilen öpüşme sahnelerine yer verilmesi nedeniyle bir yaptırıma tabi tutulmadığı gerekçesiyle Üst Kurul kararı hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, haberin ekrana getirilmesi öncesinde yapılan sohbet, haberin çıkış kaynağı olarak gösterilen oyuncunun açıklaması,

evli ve nişanlı olduklarına vurgu yapılarak art arda ekrana getirilen öpüşme, fotoğraf ve video kesitleri birlikte değerlendirildiğinde, anılan sahnelerin, içerisinde yer aldığı dizi ve filmlerdeki bağlamından koparılarak evli oyuncuların eşlerinden başka kişilerle öpüşmesi bağlamında bir magazin haberi oluşturulduğu görüldüğünden, öpüşme sahnelerinin tek başına ihlâl oluşturup oluşturmadığı değil haberin içerisinde bulunduğu bağlam çerçevesinde ihlâle yol açıp açmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Dosyada mevcut deşifre metni ve CD'deki görüntüler incelendiğinde, dava konusu programda evli bir oyuncunun açıklamaları üzerine gerçekleşen tartışma ve bunun üzerine ekranlara getirilen sahnelerin, aile yapısını sarsıcı nitelikte olduğu, toplumda aile düzeni bakımından tasvip edilmeyen davranışların izlenme oranlarına olan olumlu etkisi sebebiyle sıradan ve normal bir davranış gibi gösterildiği anlaşıldığından, uyuşmazlığa konu yayının, ailenin korunması ilkesine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde yer alan yayın ilkesinin ihlâl edildiği gerekçesiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.