Danıştay 13. Daire E.2018/1297 K.2023/3142

Dava konusu istem: "İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... Dükkanları, No... " adresindeki taşınmazın 24/11/2017 tarihinde Türkiye Diyanet Vakfı tarafından kiraya verilmek üzere ihaleye çıkarılması kararının ve bu karara bağlı bütün işlemlerin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacının anılan adresteki taşınmazı ilk olarak 1990 yılında ...

Derneği'nden kiraladığı, daha sonra 01/05/2014 tarihli kira sözleşmesi ile taşınmazın kuruyemiş ve tekel bayii olarak kullanılmaya devam edildiği, davacının söz konusu taşınmazı .. ve ... 'a alt kiraya verdiği, derneğe bağlı dükkanların kira kontratlarının ilgili dernek tarafından yapılırken, söz konusu müştemilatların ilçe müftülüğüne geçmesi üzerine davacıya kira sözleşmesinin yeniden düzenlenmesi amacıyla gönderilen yazının alt kiracılar tarafından alınarak ilgili müftülük ile kira sözleşmesi yapıldığı, söz konusu durumun anlaşılması üzerine müftülük tarafından ilgili kira sözleşmesinin feshedildiği,

devamında da davalının davacı ile tekrar 01/06/2015 tarihli kira sözleşmesini bir yıl süre ile imzaladığı, davacının icra yoluyla alt kiracıları ... ve ...'ı tahliye ettirdiği, tahliye işleminden ve kira sözleşmesi süresinin dolmasından sonra davalı idare tarafından 633 sayılı Kanun'un Ek 4. maddesi gereğince taşınmazın Sarıyer Kaymakamlığı ilçe müftülüğü uhdesinde olduğunu bildiren yazının asıldığı, dükkanın kilitlerinin değiştirildiği, söz konusu taşınmazın 24/11/2017 tarihinde kiraya verilmek üzere ihaleye çıkarıldığı,

davacının söz konusu taşınmazı kira sözleşmesinin hükümlerine aykırı olarak idarenin haberi olmaksızın ... ve ...'a aylık 4.000 TL bedelle alt kiraya verdiğinin tespit edildiği, ayrıca, Sarıyer Kaymakamlığı İlçe Müftülüğü tarafından Sarıyer 1. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarı ile davacıya bu kira sözleşmesinin 01/06/2016 tarihinden itibaren yenilenmeyeceğinin, kira sözleşmesinin 11. maddesi ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesi gereğince on beş gün içerisinde taşınmazı tahliye etmesi gerektiğinin, aksi takdirde yasal yollara başvurulacağının bildirildiği;

bu itibarla, idarenin tek taraflı fesih hakkını kullandığının anlaşılması nedeniyle davalı idarenin taşınmazı ihaleye çıkarma kararı ve buna bağlı işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemler hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, idare ile arasında imzalanan sözleşmede taşınmazın alt kiraya verilemeyeceğinin yazmadığı, idarenin gönderdiği ihtar yazısında kendisinin ihtiyacı olduğundan bahsettiği, fakat tahliyeden sonra 16 ay geçmesine rağmen taşınmazın kullanılmadığı, ihtar yazısının usulüne uygun tebliğ edilmediği, 2015-2016 tarihli kira sözleşmesinde fesih hususunun düzenlendiği, kendi durumunun buna girmediği, ayrıca imzalanan sözleşmede fesih için on günlük süre tanınması gerekirken tanınmadığı, kira ilişkisi devam ederken tesis edilen işlemlerin hukuka aykırılık olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Diğer taraftan, bakılan uyuşmazlıkta, Hazine'ye ait taşınmaz üzerine yapılan caminin müştemilatı niteliğinde olan dükkanın 1990 yılından itibaren davacı tarafından kiralanmak suretiyle kullanıldığı, davacı ile imzalanan 2014 tarihli kira sözleşmesinde alt kira yasağının yer almadığı, bu kapsamda davacı ile alt kiracılar arasında 15/11/2013 tarihinde 5 yıllığına 10/11/2013-10/11/2018 tarihleri için geçerli alt kira sözleşmesinin imzalandığı,

01/06/2015-01/06/2016 tarihli davacı ile davalı arasında (Türk Diyanet Vakfı Başkanı/Sarıyer Müftüsü imzalı) kira sözleşmesinde alt kira yasağı yer almasına rağmen davacı tarafından 2018 yılına kadar geçerliliği olan alt kira sözleşmesinin feshedilmediği, alt kiracılar tarafından kira bedellerinin ödenmemesi üzerine adli yargıda dava ve takip yolunun tercih edildiği, öte yandan idare tarafından taşınmazın yeniden ihaleye çıkarılma kararının dayanağının bu husus olmadığı, ihale duyurusunda Türk Diyanet Vakfı Başkanı/Sarıyer Müftüsünün adının yer aldığı,

ihale evraklarının Sarıyer Müftülüğünden teslim alınacağının, tekliflerin buraya sunulacağının belirtildiği, tüm icrai işlemlerin vakıf bünyesinde müftülükçe yürütüldüğü, kira sözleşmesinde kira süresinin 01/06/2016 tarihinde biteceğinin ve taşınmaza ihtiyaç duyulması hâlinde sözleşmenin feshedileceğinin düzenlendiği, bu kapsamda da taşınmazın davacının ödediği kira bedelinden (1.600,00 TL) daha yüksek bir muhammen kira bedelinden (10.000,00 TL) ihaleye çıkarıldığı ve en yüksek teklif olan 13.250,00 TL ile ihalenin sonuçlandırıldığı, davacının bu ihaleye istekli olarak girmediği,

ihale tarihinden önce işbu davayı açtığı, kiralama işlemlerinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nda yer alan ihalede açıklık, rekabetin sağlanması ve kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması ilkeleri uyarınca ihale usul ve kurallarına göre gerçekleştirmesi gerektiğinden dava konusu ihalede de davacının ödediği kiranın oldukça üzerinde bir kira geliri elde edilmesi ile sonuçlanan ihaleye çıkma kararının idarenin ihtiyaçlarını karşılamaya, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasına yönelik olduğu,

davacı tarafından, tahliyeye yönelik gönderilen ihtar yazısında bahsedilen ihtiyaç nedeniyle sözleşmenin feshedilerek yenilenmeyeceği ve bu kapsamda da tahliye edilmesinin üzerinden 16 ay geçmesine rağmen ihtiyaca yönelik bir girişimde bulunmadığı, çok sonra ihaleye çıkıldığına yönelik iddiaların anılan yazıya, tahliye işlemine veya sözleşmenin feshi işlemine açacağı davada ileri sürülebileceği, işbu davanın konusu olmadığı, bu kapsamda da açılmış bir davadan dosya kapsamında bahsedilmediği görülmüştür.

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.