Danıştay 13. Daire E.2018/1653 K.2023/2957

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından yeni ürün olarak piyasaya arz edilmesi planlanan "…", "…", "…" ve "…" isimli mamulat çeşitlerine (makaron) piyasaya arz uygunluk belgesi verilmesi talebiyle yapılan başvurunun Tütün Mamullerinin Zararlarından Korumaya Yönelik Üretim Şekline, Etiketlenmesine ve Denetlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 9. maddesi uyarınca reddine ilişkin … tarih ve …-… sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirketin "…", "…", "…", "…" isimli mamulat çeşitlerine (makaron) piyasaya arz uygunluk belgesi verilmesi talebinin "…" ibaresinin bir tütün mamulünde kullanılmasının genç bireyler arasında tütün mamulü kullanımını etkileyebileceğinden bahisle reddedildiği;

"…" ibaresiyle internette yapılan aramalarda ilk sırada "…" isimli Amerikalı müzik grubu hakkında bilgi ve görsellerle karşılaşıldığı, adı geçen grubun dünya üzerinde yaklaşık elli milyon albüm sattığı ve özellikle gençlere hitap eden bir müzik grubu olduğu görüldüğünden, davalı idarece "…" isimli müzik grubunun adında yer alan "…" ibaresinin, bir tütün mamulünde kullanımının genç bireyler arasında tütün kullanımını etkileyebileceği, tüketimini özendirebileceği, teşvik edebileceği ya da ürünü cazip kılabileceği değerlendirerek tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesi'nce; mevzuatta tütün ve tütün mamullerinin zararlarından tüketicileri korumaya yönelik olarak, tütün ürünlerinin dış ambalajı üzerinde tüketicide hatalı izlenim bırakılmak suretiyle tütün kullanımını özendiren ya da teşvik eden metin, isim, marka, ibare, mecaz, resim, figür, işaret veya renkler ve renk kombinasyonlarının kullanılmasının yasaklanması yönünde koruyucu tedbirlere yer verilmiş olmakla birlikte,

bir müzik gurubu adında yer alan "…" ibaresinin tütün mamulü tüketen hedef kitle veya tüketmeyi düşünen hedef kitle ile bir ticari iletişim kurduğu ve ayrıca "…" isimli Amerikalı müzik grubunun ülkemizde bilinirliği ve gençlere hitap eden bir müzik grubu olup olmadığı hususunda genç gruplar üzerinde uzman kimliği bulunan kişilerce yapılacak sosyolojik bir araştırma neticesinde elde edilecek verilere vurgu yapmak suretiyle hazırlanan, bilimsel dayanakları açık ve anlaşılır bir rapor ile bahse konu durumun ortaya konulması gerekirken,

uyuşmazlığı çözme konusunda yeterli olmayan "… " anahtar kelimesi ile internet üzerinde yapılan bir arama neticesinde ulaşılan kanaate dayalı olarak "…" ibaresinin "…" isimli Amerikalı müzik grubu ile ilişkilendirilmek suretiyle "…" ibaresinin genç bireyler arasında tütün kullanımını etkileyebileceği, tüketimini özendirebileceği, teşvik edebileceği ya da ürünü cazip kılabileceği değerlendirmesiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılmasına ve 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun ile tütün ürünlerinin reklam ve tanıtımının mutlak surette yasaklandığı, söz konusu reklam yasağı ile diğer pazara giriş engellerinin, sektörde faaliyet gösteren firmaları ürün ambalajlarını dikkat çekici hâle getirmek suretiyle çoğunlukla marka ile özdeşleşmiş ürünlerin tanıtımını yapmaya yönelttiği, dava konusu işlemin mevzuata uygun olduğu, "..." anahtar kelimeyle yapılan aramada çoğunlukla "..." isimli Amerikalı müzik grubuyla ilgili bilgi ve görsellerle karşılaşıldığı, anılan müzik grubunun 1969 yılında kurulduğu,

1971 yılından itibaren albüm çıkardığı, blues rock, rock ve hard rock tarzında müzik yaptığı, 2014 yılına kadar 50 milyon albüm sattığı, bu bağlamda, özellikle gençliğe hitap eden bir müzik grubunun adında yer alan "..." ibaresinin bir tütün mamulünde kullanımının genç bireyler arasında tütün mamulü kullanımını etkileyebileceği, tüketimini özendirebileceği, teşvik edebileceği ya da mamulü cazip kılabileceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, dava konusu işlemin hiçbir bilimsel inceleme yapılmadan, yetersiz ve yanlış verilerle tesis edildiği, wikipedia bilgilerinin karara gerekçe gösterildiği, "…" isimli müzik grubunun 1970'li yıllarda kurulmuş olup 1970'li yılların gençlerine hitap ettiği, günümüz gençlerine hitap etmediği gibi, ülkemizde hiçbir tanınırlığı ve ayırıcı özelliğinin bulunmadığı, piyasaya sürmek istedikleri makaronların mevzuatta belirtilen tüm ilke ve sınırlamalara uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın, Tarım ve Orman Bakanlığı adı altında yeniden yapılandırıldığı anlaşıldığından, mülga Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı yerine Tarım ve Orman Bakanlığı'nın davalı konumda olduğu görülerek esasın incelenmesine geçildi.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.