Danıştay 13. Daire E.2018/1610 K.2023/6201

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Aydın ili, Nazilli ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... parselde kayıtlı iken ifraz işlemi sonucu ayrılan parsellerden 1772,44 m² yola terk alanı dışında kalan ve Belediyeye hibe edilen ..., ..., ... ve ... parsellerin satışına yönelik Belediye encümenine yetki verilmesine ilişkin 06/09/2017 tarihli Belediye meclis kararının ve meclis kararı doğrultusunda 09/10/2017 tarihinde yapılan ihale işleminin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davanın … tarih ve … sayılı Belediye meclis kararının iptali kısmına yönelik olarak; dava konusu Nazilli Belediye meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile 6360 sayılı yasa ile köylerden belediyeye geçen taşınmazların satılması için encümene yetki verildiği, davacının hibe ettiği ve satışa konu taşınmazların ise 6360 sayılı Yasa ile köylerden belediyeye geçen taşınmazlardan olmadığı anlaşıldığından, davacının … tarih ve .. sayılı Belediye meclis kararının iptalinin istemesinde kişisel, güncel ve meşru bir menfaatinin olduğundan da söz edilemeyeceği anlaşıldığından, işbu davanın bu kısmının ehliyet yönünden reddi gerektiği;

Davanın meclis kararı doğrultusunda 09/10/2017 tarihinde yapılan ihale işleminin iptali kısmına yönelik olarak; davalı Nazilli Belediye meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile 6360 sayılı Yasa ile köylerden belediyeye geçen taşınmazların satılması için encümene yetki verildiği, … tarih ve … sayılı meclis kararı ile Aydın ili, Nazilli ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkiinde bulunan ve davacıya ait olan ... parselde kayıtlı taşınmazın ifrazı sonucu oluşan ve davacı tarafından davalı Belediyeye hibe edilen ..., ..., ... ve ... parsel numaralı taşınmazların satışı yönünde Belediye encümenine yetki verilmediğinden dava konusu ihale işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle; davanın … tarih ve … sayılı Belediye meclis kararına yönelik kısmının ehliyet yönünden reddine, dava konusu ihale işleminin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, … tarih ve … sayılı Belediye meclis kararının 6360 sayılı Kanun ile köylerden Belediye'ye geçen taşınmazların satışı konusunda encümene yetki verilmesine ilişkin olduğu, davacı tarafından Belediyelerine hibe edilen taşınmazların satışına yönelik olmadığı, bu konuda … tarih ve … sayılı Belediye meclis kararının bulunduğu, söz konusu meclis kararının ise dava konusu edilmediği, Mahkemece eksik inceleme ile karar verildiği;

davacı tarafından, Belediye meclis kararı doğrultusunda yapılan ihalelerin iptaline karar verilmesine rağmen, ihalelerin dayanağı olan Belediye meclis kararının iptali istemine yönelik ehliyet yönünden ret kararının hukuka aykırı olduğu, kendi içinde çelişkiye sebep olduğu, Mahkeme kararının bu kısım yönünden bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Davacı ve davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, Aydın ili, Nazilli ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... parselde kayıtlı iken ifraz işlemi sonucu ayrılan parsellerden 1772,44 m² yola terk alanı dışında kalan ve Belediyeye hibe edilen ..., ..., ... ve ... parsellerin satışına yönelik Belediye encümenine yetki verilmesine ilişkin 06/09/2017 tarihli Belediye meclis kararının ve meclis kararı doğrultusunda 09/10/2017 tarihinde yapılan ihale işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

28/06/2014 tarih ve 29044 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle, 2577 sayılı Kanun'a eklenen "İvedi yargılama usulü"nün düzenlendiği 20/A maddesinde, "1. İvedi yargılama usulü aşağıda sayılan işlemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanır: (a) İhaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemleri ...

2. İvedi yargılama usulünde: ... (g) Verilen nihai kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir. ... (i) Danıştay evrak üzerinde yaptığı inceleme sonunda, maddi vakıalar hakkında edinilen bilgiyi yeterli görürse veya temyiz sadece hukuki noktalara ilişkin ise yahut temyiz olunan karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise işin esası hakkında karar verir.

Aksi hâlde gerekli inceleme ve tahkikatı kendisi yaparak esas hakkında yeniden karar verir. Ancak, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan temyizi haklı bulduğu hâllerde kararı bozmakla birlikte dosyayı geri gönderir. Temyiz üzerine verilen kararlar kesindir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idarî işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından, Aydın ili, Nazilli ilçesi, ... Mahallesi, ...

Mevkii, ... parselde kayıtlı iken ifraz işlemi sonucu ayrılan parsellerden 1772,44 m² yola terk alanı dışında kalan ve Belediyeye hibe edilen ..., ..., ... ve ... parsellerin satışına yönelik Belediye encümenine yetki verilmesine ilişkin 06/09/2017 tarihli Belediye meclis kararının ve meclis kararı doğrultusunda 09/10/2017 tarihinde yapılan ihale işleminin iptali istenildiği, davacının dava dilekçesinin ekinde … tarih ve … sayılı Belediye meclis kararının sunulduğu, söz konusu Belediye meclis kararının ise, 6360 sayılı Kanun ile köylerden Belediye'ye geçen taşınmazların satışı konusunda encümene yetki verilmesine ilişkin olduğu,

davalı idare tarafından temyiz dilekçesinin ekinde sunulan … tarih ve … sayılı Belediye meclis kararının ise davacı tarafından Belediyeye hibe edilen taşınmazların satışına yönelik olduğu anlaşılmıştır.

2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesi ile idarî yargıda başvuru, inceleme ve yargılama usûlüne ilişkin olarak bazı yenilikler getirilmiş, genel yargılama usûlüne göre yargılama sürecini hızlandıracak önemli değişiklikler yapılmıştır. Buna göre, temyiz incelemesine ilişkin olarak, 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinde öngörülen özel yargılama usûlünde genel kural, temyiz incelemesine konu olan kararda hukukî isabet görülmediğinin temyiz mercii tarafından tespit edilmesi hâlinde, dosyanın kararı veren mahkeme veya daireye geri gönderilmesi yerine, uyuşmazlığın esasının bizzat çözümlenerek karara bağlanması olup, bozma ile birlikte dosyanın geri gönderilmesi sadece ilk inceleme üzerine verilen kararlarla sınırlı tutulmuştur.

Bununla birlikte, 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendinde yer alan "Verilen nihaî kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir." hükmünde geçen "nihaî kararlar"dan anlaşılması gereken, davaya konu edilen işlemlerin ilk derece yargı yeri olarak hukuka uygunluk denetiminin yapılması ve bu konularda verilmiş nihaî bir kararın varlığı olduğundan, ilk derece yargı yerince davanın konusunun yanlış nitelendirilerek uyuşmazlık ile ilgili hukuka uygunluk denetimi yapılmadığı ve hüküm kurulmadığı durumlarda,

ilk derecede uyuşmazlıkla ilgili verilmiş nihaî bir karardan söz edilmesi mümkün değildir. Temyiz aşamasında Danıştay'ca, ilk derece mahkemesi tarafından hüküm kurulmayan dava konusu işlemle ilgili olarak uyuşmazlığın esası incelenerek hüküm kurulması hâlinde gerekçeli karar hakkı kapsamında tarafların davanın esasına ilişkin iddialarının incelenememesi sonucu doğacaktır.

Bu itibarla, davacı tarafından açılan davanın İdare Mahkemesi'nce eksik incelemeye dayalı olarak, … tarih ve … sayılı Belediye meclis kararının mı yoksa davacı tarafından belediyeye hibe edilen taşınmazların satışına yönelik … tarih ve … sayılı Belediye meclis kararının mı dava konusu edildiği açıkça ortaya koyulmadan, davanın … tarih ve … sayılı Belediye meclis kararına yönelik kısmının ehliyet yönünden reddine, dava konusu ihale işleminin iptaline karar verilmiş olduğu dikkate alındığında, ilk derece mahkemesince uyuşmazlıkla ilgili hüküm kurulmayan bir konuda, temyiz mercii tarafından dava konusu işlemin esasına ilişkin doğrudan yargılama yapılarak bir hüküm kurulmaması gerektiğinden dosyanın İdare Mahkemesi'ne gönderilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, davanın kısmen ehliyet yönünden reddi ile kısmen dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.